Theo truyền thông Qatar, tên lửa đạn đạo tầm trung này đã được Iran sử dụng trong các cuộc tập kích nhằm vào mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Mỹ tại Trung Đông trong tuần này. Động thái này nhằm chứng minh năng lực tên lửa của Tehran vẫn được duy trì sau 6 tháng hứng chịu các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, dù giao tranh có những giai đoạn gián đoạn.

Xung đột đã bước sang giai đoạn mới trong tuần này sau khoảng một tháng tương đối lắng dịu. Hôm 31/8, lực lượng Mỹ tấn công các bệ phóng tên lửa của Iran trên đảo Larak, thuộc eo biển Hormuz và nằm gần cảng chiến lược Bandar Abbas. Iran sau đó đã tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ tại Jordan.

Kể từ đó, Mỹ tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran, còn Tehran đáp trả bằng các cuộc tập kích nhằm vào một số căn cứ Mỹ trong khu vực, trong đó có Jordan và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Vậy Kheibar Shekan là loại tên lửa gì, có khả năng đến đâu ?

Kheibar Shekan – “Kẻ phá thành” của Iran

Kheibar Shekan là tên lửa đạn đạo tầm trung do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát triển, nằm trong hệ thống tên lửa đa dạng của nước này.

Đây là một trong những mẫu tên lửa tầm trung mới hơn của Iran, có tầm bắn khoảng 1.450 km, mang được đầu đạn nặng từ 449 đến 590 kg.

Để so sánh, Mỹ đã đưa tên lửa tấn công chính xác (PrSM) vào sử dụng trong cuộc xung đột. Nhà sản xuất Lockheed Martin mô tả PrSM là tên lửa tấn công chính xác tầm xa, có khả năng đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách từ 60 km đến hơn 499 km.

Mỹ cũng sử dụng tên lửa hành trình Tomahawk, loại vũ khí dẫn đường chính xác tầm xa có khả năng bay ở độ cao thấp và tấn công mục tiêu cách xa tới 2.500 km.

Kheibar Shekan được Iran công bố vào năm 2022. Tên lửa này được đặt theo Khaybar, tên gọi gắn với một khu định cư kiên cố trong lịch sử Hồi giáo thời kỳ đầu. Trong tiếng Ba Tư, “Shekan” có nghĩa là “kẻ phá vỡ” hoặc “kẻ hủy diệt”.

Một đặc điểm đáng chú ý của Kheibar Shekan là hệ thống động lực sử dụng nhiên liệu rắn, cho phép tên lửa được phóng trong thời gian ngắn khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

Tên lửa nhiên liệu rắn cũng được nạp sẵn nhiên liệu nên không cần thực hiện công đoạn nạp nhiên liệu ngay trước khi phóng, vốn có thể kéo dài nhiều giờ đối với tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng. Điều này giúp quá trình vận hành thuận tiện và an toàn hơn, đồng thời giảm khả năng bị phát hiện cũng như nhu cầu hỗ trợ hậu cần trong vận chuyển nhiên liệu.

Nhiên liệu rắn có mật độ cao, cháy nhanh và tạo lực đẩy lớn trong thời gian ngắn. Loại nhiên liệu này cũng có thể được bảo quản trong thời gian dài mà ít bị suy giảm, trong khi nhiên liệu lỏng dễ xuống cấp hơn.

Iran đã sử dụng Kheibar Shekan ở đâu?

Iran nhiều lần tuyên bố sử dụng tên lửa Kheibar Shekan nhằm vào các vị trí quân sự của Mỹ trong khu vực kể từ khi cuộc xung đột kéo dài 6 tháng bắt đầu bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran cùng nhiều địa điểm khác tại Iran ngày 28/2.

Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin lực lượng nước này đã sử dụng Kheibar Shekan trong các cuộc tập kích đáp trả nhằm vào các cơ sở của Mỹ tại Jordan trong tuần này.

Ngày 20/7, IRGC công bố đoạn video cho thấy Kheibar Shekan cùng các tên lửa đạn đạo Fateh-110, Zolfaghar và Emad được sử dụng trong các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu quân sự của Mỹ.

Trước đó 4 ngày, IRGC cho biết đã sử dụng Kheibar Shekan để tấn công một cơ sở bảo dưỡng máy bay của Mỹ và một trung tâm chỉ huy - kiểm soát mới tại Azraq, Jordan.

Kho tên lửa đa dạng của Iran

Iran sở hữu nhiều loại tên lửa với tầm bắn từ ngắn, trung đến xa.

Tên lửa đạn đạo tầm ngắn, có tầm bắn khoảng 150-800 km, được thiết kế để tấn công các mục tiêu quân sự ở khoảng cách gần, phục vụ những cuộc tập kích nhanh trong khu vực.

Các hệ thống chủ lực gồm những biến thể của dòng Fateh như Zolfaghar, Qiam-1 cùng các tên lửa Shahab-1 và Shahab-2 đời cũ. Tầm bắn ngắn hơn có thể trở thành lợi thế trong tình huống khẩn cấp, bởi chúng có thể được phóng theo loạt, rút ngắn thời gian cảnh báo và khiến đối phương khó triển khai biện pháp ngăn chặn từ sớm.

Tên lửa đạn đạo tầm trung, có tầm bắn khoảng 1.500-2.000 km, gồm Shahab-3, Emad, Ghadr-1, các biến thể Khorramshahr và Sejjil, cùng những mẫu mới hơn như Kheibar Shekan và Haj Qassem.

Với tầm bắn này, các tên lửa có khả năng vươn tới những mục tiêu tại Israel cũng như các cơ sở có liên hệ với Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh.

Iran cũng sở hữu nhiều loại tên lửa hành trình như Soumar, Ya-Ali, các biến thể Quds, Hoveyzeh, Paveh và Ra’ad. Trong đó, Soumar có tầm bắn khoảng 2.500 km.

Cố Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, từng giới hạn tầm bắn tên lửa của nước này ở mức 2.200 km. Tuy nhiên, giới hạn này đã được dỡ bỏ sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran hồi tháng 6/2025.

Diễn biến mới nhất trong xung đột Mỹ - Iran

Đợt leo thang mới đã khép lại một giai đoạn tương đối yên ả trước đó.

Ngày 31/8, Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu tại Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã đánh trúng các cơ sở của IRGC ở miền Nam Iran.

Iran đáp trả bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào lực lượng và các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực. Ngày 1/9, Quân đội Mỹ cho biết đã hoàn tất thêm một đợt tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự của Iran.

Tehran cho biết Mỹ cũng đã tấn công các mục tiêu dân sự, trong đó có một ngôi nhà tại thành phố Kuhestak bị đánh trúng khi một đám cưới đang diễn ra. Iran nói vụ việc khiến ít nhất 5 người thiệt mạng và 68 người bị thương, trong đó có phụ nữ và trẻ em.

Quân đội Iran cho biết đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ và cơ sở của Mỹ tại Jordan, Bahrain, Kuwait và Erbil, Iraq, để đáp trả.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ tiến hành thêm các cuộc tấn công nếu Iran đáp trả, trong khi Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục phản ứng trước các cuộc tấn công của Mỹ.

Giao tranh tái diễn cũng đưa eo biển Hormuz trở lại tâm điểm của cuộc khủng hoảng, trong bối cảnh lực lượng Iran và Mỹ cùng tìm cách duy trì lợi thế tại tuyến hàng hải chiến lược này.

Giá dầu đã tăng mạnh trong tuần này khi thị trường phản ứng trước việc giao tranh Mỹ - Iran tái diễn và nguy cơ hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng. Trong điều kiện bình thường, khoảng 25% lượng dầu và các sản phẩm dầu mỏ của thế giới được vận chuyển qua tuyến hàng hải quan trọng này.

Các cuộc tấn công của Mỹ diễn ra không lâu sau khi Washington phát động chiến dịch gây sức ép kinh tế nhằm vào Iran, trong đó tuyên bố sẽ nhắm tới các lợi ích tài chính của Tehran trên phạm vi toàn cầu.