Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cho biết chưa có bất kỳ khoản tiền nào của Iran tại các ngân hàng nước ngoài được hoàn trả, bất chấp thỏa thuận đạt được với Mỹ mà theo đó một số biện pháp trừng phạt trong lĩnh vực ngân hàng và kinh tế được tạm thời miễn áp dụng.

Thỏa thuận này còn gọi là Bản ghi nhớ Islamabad được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký từ xa hôm 17/6, nhằm chấm dứt nhiều tháng giao tranh giữa Mỹ và Iran, đã hết hiệu lực vào ngày 17/8.

Phát biểu với Đài Phát thanh và Truyền hình nhà nước Iran (IRIB), Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran nhấn mạnh: “Cho đến nay, chưa có khoản tiền nào trong số các tài sản bị phong tỏa được giải phóng theo các điều khoản của thỏa thuận”.

Ông Hemmati cũng cho biết sự suy giảm nguồn thu từ dầu mỏ và thuế đã gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế Iran.

Ông Hemmati nói: “Mặc dù những kỳ vọng và yêu cầu của người dân về việc cải thiện tình hình là hoàn toàn chính đáng và cần được tôn trọng, nhưng sự sụt giảm đồng thời của nguồn thu từ dầu mỏ, nguồn thu thuế và các khoản đóng góp an sinh xã hội đã ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực và trụ cột của nền kinh tế đất nước”.

Mặc dù chưa xác định được chính xác tổng giá trị tài sản bị phong tỏa của Iran, nhưng các báo cáo chính thức của Iran và giới chuyên gia ước tính tổng giá trị tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài lên tới hơn 100 tỷ USD.

Nghiên cứu viên cao cấp không thường trú Frederic Schneider tại Hội đồng Trung Đông về Các vấn đề Toàn cầu (Middle East Council on Global Affairs), nói với kênh Al Jazeera của Qatar, đăng tải hôm 16/4, rằng số tài sản này tương đương khoảng ba lần doanh thu hằng năm của Iran từ xuất khẩu hydrocarbon, chủ yếu là dầu khí.

Nghiên cứu viên Schneider cho biết: “Đây là một khoản tiền rất lớn, đặc biệt đối với một xã hội đã phải chịu đựng nhiều thập kỷ dưới các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn đầu”.

Tuy nhiên, ông Schneider cho rằng vẫn chưa rõ liệu Mỹ, ngay cả trong trường hợp đồng ý giải phóng những tài sản này, có đặt ra các điều kiện về mục đích sử dụng số tiền đó hay không.

Ông Schneider nói: “Iran chắc chắn đang rất cần những tài sản này, nhưng do lịch sử áp đặt trừng phạt hết sức phức tạp và thiếu nhất quán, cùng với việc phía Mỹ thiếu các chuyên gia để đàm phán những vấn đề chi tiết, Iran vẫn tỏ ra hoài nghi”.

Ông Jacob Lew, người từng giữ chức Bộ trưởng Tài chính dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, cho biết vào năm 2016 rằng Iran sẽ không thể tiếp cận toàn bộ số tài sản bị phong tỏa ở nước ngoài ngay cả khi tất cả các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ.

Vào thời điểm đó, Iran đã đạt được một thỏa thuận mang tính bước ngoặt với Mỹ và các quốc gia khác, theo đó Tehran hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt.

Ông Lew khi đó nói với Quốc hội Mỹ rằng trên thực tế, trong kịch bản thuận lợi nhất, Iran chỉ có thể tiếp cận khoảng một nửa số tài sản bị phong tỏa, bởi phần còn lại đã được cam kết dành cho các khoản đầu tư được thỏa thuận trước đó hoặc để thanh toán các khoản vay.

Gần nhất là vào ngày 20/6/2026, tạp chí Wall Street đưa tin Mỹ và Qatar đang phối hợp xây dựng một cơ chế cho phép Iran sử dụng một phần tài sản bị phong tỏa để mua hàng hóa nhân đạo.

Theo tờ báo này, trong giai đoạn đầu, Tehran có thể được tiếp cận khoản tiền 6 tỷ USD đang được giữ tại Qatar.

Khoản 6 tỷ USD nói trên là một phần trong tổng số khoảng 12 tỷ USD tài sản của Iran đang bị giữ tại Qatar, hiện trở thành “quân bài” quan trọng trong các cuộc thương lượng Mỹ - Iran nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực và khôi phục tiến trình đàm phán hạt nhân.