Từ một địa phương từng được coi là "vùng sâu" biên giới, Tây Ninh đang vươn mình mạnh mẽ, tận dụng lợi thế địa kinh tế độc tôn để trở thành đầu mối giao thương chiến lược, một cực tăng trưởng năng động của vùng Đông Nam Bộ. Với những dự án giao thông trọng điểm như đường Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài và các trục kết nối liên tỉnh, Tây Ninh không chỉ khơi thông mạch máu giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới, hiện thực hóa khát vọng trở thành nơi "đáng đến và đáng sống".

Khơi thông mạch máu

Dự án đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là công trình hạ tầng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Với tổng chiều dài khoảng 159,31 km và tổng mức đầu tư 120.413 tỉ đồng, đoạn qua địa bàn tỉnh Tây Ninh chiếm khoảng 74,526 km. Để sớm đưa công trình vào sử dụng, tỉnh đã phát động phong trào thi đua cao điểm "90 ngày đêm" hoàn thành giải phóng mặt bằng, bắt đầu từ những ngày giữa tháng 5/2026.

Theo ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, chia sẻ về quyết tâm của địa phương: "Chúng tôi đặt mục tiêu cao nhất trong 90 ngày đêm là hoàn thành toàn bộ công tác bồi thường, tái định cư trên diện tích hơn 675 ha để bàn giao mặt bằng đúng tiến độ. Việc bồi thường phải bảo đảm dân chủ, công bằng, minh bạch và đúng pháp luật, đồng thời nâng cao trách nhiệm người đứng đầu để tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Đây không chỉ là một dự án giao thông mà còn là đòn bẩy chiến lược để hình thành hành lang giao thông hiện đại, kết nối hiệu quả các khu công nghiệp với trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước và hệ thống cảng biển quốc tế."

Bên cạnh Vành đai 4, các dự án như Vành đai 3 và cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài cũng đang được đẩy nhanh. Dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài với quy mô 4-6 làn xe, vận tốc thiết kế 120 km/h, dự kiến khởi công vào tháng 7/2026, đóng vai trò quan trọng trong việc rút ngắn thời gian di chuyển từ Thành phố Hồ Chí Minh đi Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài xuống chỉ còn khoảng gần 1 giờ.

Khẳng định tầm nhìn chiến lược này, ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh: "Dự án đường Vành đai 4 không chỉ là một công trình giao thông trọng điểm mang tính liên kết vùng, mà còn là động lực chiến lược mở ra không gian phát triển mới. Khi tuyến đường hoàn thành, địa phương sẽ có điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp, đô thị, logistics và dịch vụ, đồng thời phát huy tốt hơn vai trò cửa ngõ kết nối giữa vùng Đông Nam Bộ với Campuchia và các nước ASEAN thông qua Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài. Chúng tôi lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm kim chỉ nam và coi hạ tầng giao thông là khâu đột phá nhằm tạo động lực phát triển bền vững."

Không chỉ tập trung vào các tuyến đường cao tốc trọng điểm, Tây Ninh còn chú trọng kết nối nội vùng và liên tỉnh với Tây Ninh và Đồng Tháp để giảm áp lực cho hạ tầng hiện hữu. Dự án Trục kết nối Long An - Tân Ninh với tổng vốn hơn 20.700 tỷ đồng và tuyến ĐT.827E (trục động lực Thành phố Hồ Chí Minh - Tây Ninh - Đồng Tháp) là những minh chứng rõ nét cho chiến lược này.

Phân tích sâu về vai trò của tuyến ĐT.827E, ông Đặng Hoàng Chương, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Tây Ninh cho biết: Tuyến ĐT.827E dài 35,6 km với quy mô tối thiểu 6 làn xe sẽ hình thành hành lang giao thông hiện đại, kết nối các khu, cụm công nghiệp của tỉnh với trung tâm kinh tế và cảng biển. Đặc biệt, dự án xây dựng 3 cầu lớn trên tuyến đang được hoàn thiện hồ sơ để trình phê duyệt vay vốn ODA, tạo cơ sở để hoàn thiện toàn bộ hạ tầng kỹ thuật theo quy hoạch. Đây là nền tảng để Tây Ninh phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, thân thiện môi trường và có giá trị gia tăng lớn.

Việc đầu tư đồng bộ hạ tầng không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách mà còn phản ánh sự chuyển dịch về chất trong cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, thách thức về giải ngân vốn đầu tư công và biến động giá cả vẫn là rủi ro tiềm ẩn.

Ông Trương Văn Liếp, Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Tây Ninh thẳng thắn đánh giá: Mặc dù thu ngân sách quý I/2026 là điểm sáng với mức tăng trưởng gần 48%, phản ánh sự phục hồi của doanh nghiệp, nhưng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công còn thấp. Các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng cần được tháo gỡ quyết liệt hơn nữa để bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm. Tỉnh xác định giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt để khơi thông các nguồn lực xã hội.

Khai thác hiệu quả

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn nhận định: Tỉnh có vị trí hết sức thuận lợi để kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và là cửa ngõ nối vùng Đông Nam Bộ với Tây Nam Bộ. Với quỹ đất công nghiệp lớn và hệ thống hạ tầng giao thông đang được tập trung đầu tư đồng bộ, Tây Ninh đã thu hút hơn 1.950 dự án FDI với số vốn trên 24,5 tỷ USD, cùng hơn 3.110 dự án trong nước trị giá trên 714 nghìn tỷ đồng. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh ước đạt trên 16 tỷ USD, cho thấy sức sống mãnh liệt của nền kinh tế địa phương.

Ngoài ra, Tây Ninh sở hữu đường biên giới dài hơn 368 km tiếp giáp 3 tỉnh của Campuchia với 21 cửa khẩu; trong đó, có 4 cửa khẩu quốc tế trọng điểm là Mộc Bài, Xa Mát, Tân Nam và Bình Hiệp, đóng vai trò quan trọng trong mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD giữa Việt Nam và Campuchia vào năm 2030. Định hướng chiến lược của tỉnh là biến khu vực biên giới từ "vành đai xa xôi" thành không gian phát triển mở, nơi hội tụ sản xuất và dịch vụ logistics.

Đánh giá cao vai trò của Tây Ninh trong chuỗi cung ứng khu vực, Ngài Tith Rithipol - Phó Quốc vụ Khanh Bộ Thương mại Campuchia khẳng định: "Việt Nam là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Campuchia. Chúng tôi mời gọi các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào các ngành có giá trị gia tăng cao như ô tô, nông nghiệp hiện đại và logistics. Sự phát triển hạ tầng giao thông kết nối giữa hai nước, đặc biệt là qua các cửa khẩu tại Tây Ninh, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và nâng cao hiệu quả kinh tế cho cả hai bên."

Để hiện thực hóa tiềm năng này, sự kết nối giữa các doanh nghiệp và chính quyền là vô cùng cần thiết. Ngài Oknha Leng Rithy, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam - Campuchia đề xuất: Cần tạo lập các diễn đàn kinh doanh trực tuyến và tổ chức thường xuyên các hội thảo để kết nối doanh nghiệp hai nước. Sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp cùng các dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài sẽ là nền tảng vững chắc để đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Campuchia lên tầm cao mới.

Trong làn sóng đầu tư mới, các doanh nghiệp đóng vai trò là "đầu tàu" dẫn dắt sự bứt phá. Một trong những doanh nghiệp tiên phong là Tập đoàn Hùng Nhơn với chuỗi liên kết De Heus - Hùng Nhơn trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. Ông Vũ Mạnh Hùng, Chủ tịch Tập đoàn Hùng Nhơn chia sẻ, với chuỗi sản xuất đồng bộ và khép kín trị giá hơn 13.000 tỷ đồng, tập đoàn đặt mục tiêu đến đầu năm 2027 sẽ có lô sản phẩm gà đầu tiên xuất khẩu sang thị trường Halal từ Tây Ninh. Hạ tầng giao thông hoàn thiện sẽ giúp giảm chi phí logistics, tăng khả năng cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu quốc tế.

Lĩnh vực logistics cũng ghi nhận sự hiện diện của các "sếu đầu đàn" như Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn với dự án Cảng cạn Tân Cảng - Mộc Bài. Đại tá Phùng Ngọc Minh, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn cho biết, Cảng cạn Tân Cảng - Mộc Bài là địa điểm kiểm tra hải quan tập trung đầu tiên của tỉnh với công suất thiết kế 247.000 Teus/năm. Doanh nghiệp đã nâng vốn điều lệ để triển khai giai đoạn 2 nhằm biến nơi đây thành điểm trung chuyển logistics quan trọng, góp phần thúc đẩy thương mại Việt Nam – Campuchia.

Sự kết nối đường thủy cũng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Bà Ngô Thị Thanh Vy, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Quản lý & Khai thác Cảng Quốc tế Long An nhận định: "Với mô hình tổ hợp Cảng biển - Công nghiệp - Logistics, Cảng Quốc tế Long An đang giữ vai trò quan trọng trong trung chuyển hàng hóa từ Campuchia sang Việt Nam qua đường thủy dọc sông Mekong. Chúng tôi cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp hai nước để tạo ra giá trị gia tăng và gắn kết bền chặt thương mại song phương".

Những năm gần đây, tỉnh tập trung đầu tư hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu với nội địa, đặc biệt là các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đường vành đai. Hệ thống kho bãi, logistics, bãi kiểm hóa từng bước được hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, giảm đáng kể chi phí và thời gian thông quan.

Tỉnh cũng định hướng đến năm 2030, thương mại biên giới là động lực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tây Ninh, phấn đấu đưa Tây Ninh trở thành điểm trung chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sang thị trường Campuchia, Lào, Thái Lan và Asean.