Không đơn thuần là một tuyến đường, Tân An - Bình Hiệp được định vị là trục động lực mới, hội tụ sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, logistics và kinh tế cửa khẩu. Vì vậy, nếu được triển khai đồng bộ, đúng tiến độ, tuyến đường sẽ góp phần tạo ra sự chuyển dịch căn bản về mô hình phát triển của khu vực phía Tây tỉnh.

Điểm nghẽn kìm hãm Đồng Tháp Mười

Vùng Đồng Tháp Mười thuộc địa bàn Tây Ninh được đánh giá là vùng giàu tiềm năng, đặc biệt trong phát triển nông nghiệp hàng hóa và kinh tế sinh thái. Với quỹ đất lớn, địa hình đặc thù và dư địa phát triển còn rộng, khu vực này hoàn toàn có thể trở thành vùng sản xuất quy mô lớn gắn với chế biến sâu. Tuy nhiên, trong nhiều năm, tiềm năng ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Trong vùng Đồng Tháp Mười, Khu kinh tế cửa khẩu Bình Hiệp được quy hoạch hơn 13.000 ha, định hướng phát triển tổng hợp gồm thương mại - dịch vụ, logistics, công nghiệp và đô thị cửa khẩu. Có với vị trí tiếp giáp Campuchia, mặc dù Khu kinh tế cửa khẩu Bình Hiệp được xác định là một trong những cực tăng trưởng quan trọng trong kinh tế biên mậu của tỉnh nhưng việc thu hút đầu tư trong thời gian qua vẫn gặp nhiều khó khăn.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở hạ tầng giao thông, điểm hạn chế lớn nhất kìm hãm sự phát triển của vùng. Hiện nay, Quốc lộ 62 gần như là trục kết nối duy nhất của khu vực với trung tâm tỉnh Tây Ninh và các vùng lân cận. Sau thời gian dài khai thác, tuyến đường này đã bộc lộ nhiều hạn chế: mặt đường hẹp, xuống cấp, năng lực thông hành thấp nhưng phải đảm đương nhiều chức năng.

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, Quốc lộ 62 còn là tuyến vận chuyển chính cho nông sản, hàng hóa xuất nhập khẩu và kết nối cửa khẩu. Khi lưu lượng xe tải, container tăng nhanh, tuyến đường rơi vào tình trạng quá tải, kéo theo chi phí logistics tăng cao, thời gian vận chuyển kéo dài, làm suy giảm sức cạnh tranh của hàng hóa địa phương.

Ông Nguyễn Văn Tài (xã Nhơn Hòa Lập, Tây Ninh), người thường xuyên lưu thông trên tuyến Quốc lộ 62 cho biết, tình trạng ùn ứ diễn ra khá phổ biến, nhất là vào các thời điểm cao điểm vận chuyển. Ông Tài cho biết, có thời điểm phải mất gần 3 giờ đồng hồ để di chuyển trên tuyến đường chưa đầy 70 km. Việc đi lại khó khăn không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn làm gia tăng đáng kể chi phí vận tải.

Việc nâng cấp Quốc lộ 62 là cần thiết và đã được Bộ Xây dựng đưa vào kế hoạch cùng với các tuyến quốc lộ khác. Tuy nhiên, tiến độ còn phụ thuộc vào nguồn vốn vay và cần thời gian triển khai. Ngay cả khi được nâng cấp, tuyến đường này cũng khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển trong tương lai. Điều này đặt ra yêu cầu cần có một giải pháp mang tính đột phá hơn, không chỉ để chia tải giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới.

Mở "lối đi chiến lược"

Theo ông Nguyễn Minh Lâm, Phó Chủ tịch UUBND dân tỉnh Tây Ninh, tuyến Tân An - Bình Hiệp là một trong những công trình trọng điểm giai đoạn 2025-2030 nhằm hình thành trục động lực kết nối từ trung tâm tỉnh (phường Long An) đến khu vực Đồng Tháp Mười và cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, qua đó kết nối với Campuchia.

Dự án không chỉ tạo thêm một trục giao thông song song với Quốc lộ 62 mà còn mở ra không gian phát triển mới, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đồng thời hoàn thiện mạng lưới giao thông theo quy hoạch. Tuyến đường cũng tăng cường kết nối với Cảng quốc tế Long An và các địa phương lân cận, tạo điều kiện phát triển mạnh hơn cho Khu kinh tế cửa khẩu Bình Hiệp.

Khi một trục giao thông mới hình thành, không chỉ dòng chảy vận tải thay đổi mà cả dòng chảy đầu tư, dân cư và sản xuất cũng sẽ được tái định hình. Các khu vực dọc tuyến có thể trở thành vùng đón đầu cho các cụm công nghiệp, trung tâm logistics, khu chế biến nông sản - những mắt xích còn thiếu trong chuỗi giá trị của Đồng Tháp Mười.

Từ đó, khu vực này có cơ hội chuyển từ mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, gắn với chế biến, bảo quản và phân phối. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, thay vì chỉ dừng lại ở sản xuất thô.

Không chỉ mang ý nghĩa nội vùng, tuyến Tân An - Bình Hiệp còn được kỳ vọng trở thành trục kết nối chuỗi giá trị giữa Đồng Tháp Mười với khu vực cửa khẩu và thị trường Campuchia. Khi hoàn thành, thời gian vận chuyển hàng hóa từ vùng sản xuất đến cửa khẩu sẽ được rút ngắn đáng kể, qua đó giảm chi phí logistics - yếu tố then chốt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Ông Nguyễn Hữu Trọng, Chủ tịch UBND xã Bình Hiệp, Tây Ninh nhận định, khi tuyến đường đi vào hoạt động, kết hợp với việc nâng cấp Quốc lộ 62, khu vực cửa khẩu sẽ có điều kiện phát triển mạnh hơn, không chỉ về thương mại mà còn dịch vụ, logistics và công nghiệp hỗ trợ.

Xa hơn, tuyến đường có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hành lang kinh tế liên vùng, kết nối từ vùng Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long qua Tây Ninh đến Campuchia. Khi liên thông với các tuyến lớn như cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương, Quốc lộ N2 hay đường Vành đai 4, mạng lưới giao thông sẽ trở nên đa hướng, linh hoạt hơn, nâng cao khả năng kết nối và phân bổ dòng hàng hóa.

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, dự án đường Tân An - Bình Hiệp đã được HĐND tỉnh Tây Ninh phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng mức hơn 9.300 tỷ đồng, quy mô 4 làn xe, chiều dài tuyến chính gần 63 km. Đồng thời, đầu tư các tuyến nhánh kết nối với cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Trung Lương, đường Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh thông qua Quốc lộ N2, cũng như Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp và các trục giao thông quan trọng khác, nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư. Dự án được chia thành 6 dự án thành phần, bao gồm các khu tái định cư, giải phóng mặt bằng và xây dựng tuyến chính cùng các tuyến kết nối.

Để đảm bảo tiến độ, giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Theo ông Nguyễn Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Tây Ninh, nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, đơn vị đã kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư sớm hoàn thiện thủ tục, phê duyệt dự án, đồng thời hoàn chỉnh thiết kế bình đồ tuyến và tổ chức cắm mốc ranh giới giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, việc ký kết các hợp đồng dịch vụ đo đạc, kiểm đếm với các đơn vị liên quan cần sớm được ký kết để đảm bảo cơ sở pháp lý, đồng thời sớm ban hành thông báo thu hồi đất trong tháng 4/2026 để tổ chức họp dân, triển khai kiểm đếm theo hình thức cuốn chiếu. Các đơn vị, địa phương liên quan cần phối hợp chặt chẽ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Hùng, Ban Quản lý dự án đang tập trung hoàn thiện hồ sơ để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời triển khai các bước liên quan, phấn đấu khởi công xây dựng trong năm 2026, đảm bảo tiến độ chung của toàn dự án.

Với sự quyết tâm của tỉnh Tây Ninh và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, tuyến Tân An - Bình Hiệp được kỳ vọng sẽ sớm được triển khai, trở thành trục động lực quan trọng, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và "đánh thức" tiềm năng khu vực Đồng Tháp Mười trong giai đoạn tới.