Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ thu hoạch các diện tích lúa, ngành nông nghiệp và các địa phương đang chủ động rà soát hệ thống thủy lợi, đê bao, chuẩn bị các điều kiện bảo vệ sản xuất trong mùa mưa lũ và bố trí vụ Thu Đông phù hợp.

Việc hoàn thành thu hoạch lúa Hè Thu trước thời điểm cao điểm mùa mưa lũ giúp giảm thiểu rủi ro đối với sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để nông dân chủ động lựa chọn phương án sản xuất vụ tiếp theo phù hợp với điều kiện thực tế.

Được mùa, được giá

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh Đinh Thị Phương Khanh, tính đến ngày 21/7/2026, toàn tỉnh đã gieo trồng 575.199 ha lúa, diện tích thu hoạch đạt 309.372 ha, năng suất bình quân 68,91 tạ/ha, sản lượng ước hơn 2,13 triệu tấn; trong đó lúa chất lượng cao chiếm khoảng 75% tổng sản lượng.

Riêng vụ Hè Thu năm 2026, toàn tỉnh gieo trồng 267.119 ha, đạt 98,03% kế hoạch và tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước. Đến nay đã thu hoạch 28.235 ha, năng suất bình quân ước đạt 72,7 tạ/ha, sản lượng khoảng 205.275 tấn. Vụ Thu Đông đã xuống giống 26.943 ha, tập trung chủ yếu tại các xã Hậu Thạnh, Nhơn Hòa Lập, Nhơn Ninh, Tân Thạnh, Tân Hưng, Mỹ Quý và Bến Cầu - những khu vực gò cao, ít chịu ảnh hưởng của lũ.

Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, công tác theo dõi, phòng trừ sâu bệnh trên cây lúa được ngành chuyên môn và địa phương triển khai thường xuyên; tình hình sâu bệnh phát sinh chủ yếu ở mức nhẹ, không ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng và năng suất cây trồng.

Tại xã Tân Hưng, một trong những vùng sản xuất lúa trọng điểm của tỉnh, vụ Hè Thu năm nay gieo sạ 7.243 ha. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Cao Đẳng, địa phương đã thu hoạch gần 900 ha; hơn 6.300 ha còn lại đang ở giai đoạn khoảng 90 ngày tuổi, lúa sinh trưởng tốt và dự kiến hoàn thành thu hoạch trước ngày 20/8. Đối với vụ Thu Đông, địa phương đã xuống giống 60 ha, lúa đang ở giai đoạn từ 34-52 ngày tuổi.

Dù chi phí vật tư nông nghiệp vẫn ở mức cao, nhờ năng suất ổn định và giá bán thuận lợi nên lợi nhuận của nông dân đạt khoảng 10-20 triệu đồng/ha. Theo đánh giá của địa phương, vụ Hè Thu năm nay cơ bản đạt mục tiêu về năng suất và sản lượng đề ra.

Ghi nhận tại các vùng sản xuất trọng điểm như Tân Hưng, Hưng Điền, Vĩnh Châu…, giá thu mua nhiều giống lúa chủ lực tại ruộng có thời điểm tăng từ 700-1.100 đồng/kg so với tháng trước. Hiện lúa Đài Thơm 8 và OM18 được thương lái thu mua với giá 7.300-7.600 đồng/kg; OM5451 đạt 6.800-7.100 đồng/kg; IR50404 từ 6.100-6.400 đồng/kg; nếp IR4625 ổn định ở mức 7.000-7.200 đồng/kg.

Những ngày này, trên các cánh đồng lúa Hè Thu ở xã Tân Hưng, máy gặt liên hợp hoạt động liên tục, nông dân khẩn trương thu hoạch, thương lái tổ chức thu mua ngay tại ruộng. Sau một vụ sản xuất với nhiều chi phí đầu vào tăng cao, việc năng suất đạt khá, giá lúa duy trì thuận lợi đã mang lại niềm phấn khởi cho nhiều hộ trồng lúa.

Đang thu hoạch 7 ha lúa của gia đình tại ấp Gò Thuyền, xã Tân Hưng, ông Đoàn Văn Thạnh cho biết rất phấn khởi khi vụ Hè Thu năm nay đạt năng suất cao, giá bán thuận lợi. Theo ông, năng suất lúa đạt trên 7 tấn/ha, thương lái thu mua với giá hơn 7.000 đồng/kg, giúp nguồn thu từ sản xuất được cải thiện so với những vụ trước.

Ông Thạnh cho biết, sau khi thu hoạch xong diện tích Hè Thu, gia đình không tiếp tục sản xuất vụ lúa thứ ba như những năm trước do lo ngại rủi ro khi bước vào mùa lũ. Theo ông, trong điều kiện chi phí vật tư, chi phí bơm nước, gia cố bờ bao ngày càng tăng, việc lựa chọn thời điểm sản xuất phù hợp sẽ giúp giảm nguy cơ thua lỗ và nâng cao hiệu quả canh tác.

Chủ động bảo vệ sản xuất trước mùa lũ

Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ thu hoạch diện tích lúa Hè Thu còn lại, các địa phương vùng Đồng Tháp Mười đang chủ động rà soát, củng cố hệ thống thủy lợi, đê bao nhằm bảo đảm an toàn cho sản xuất trong mùa mưa lũ và tạo điều kiện thuận lợi cho vụ sản xuất tiếp theo.

Theo ông Nguyễn Cao Đẳng, xã Tân Hưng hiện có 41 ô đê bao, trong đó 39 ô đê bao bảo vệ 7.243 ha sản xuất nông nghiệp, tương ứng 100% diện tích gieo sạ; hai ô đê bao còn lại bảo vệ khu dân cư với diện tích 112 ha, khoảng 1.200 hộ dân tại khu A và khu B nội ô xã.

Địa phương đang tiếp tục thi công, nghiệm thu các công trình thủy lợi theo kế hoạch năm 2025, đồng thời triển khai các công trình thủy lợi năm 2026. Cùng với đó, xã thường xuyên tổ chức kiểm tra, khảo sát hệ thống đê bao, bờ bao; xây dựng phương án gia cố các đoạn có cao trình thấp, xung yếu và kiến nghị tỉnh tiếp tục bố trí nguồn lực đầu tư, nâng cấp các công trình phục vụ sản xuất.

Ông Nguyễn Cao Đẳng cho biết, dự kiến toàn bộ diện tích lúa Hè Thu sẽ được thu hoạch trong tháng 8, trước thời điểm cao điểm mùa mưa lũ, khi nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất có thể gia tăng. Tuy nhiên, việc củng cố hệ thống đê bao, bờ bao vẫn cần được quan tâm nhằm hạn chế nguy cơ hư hỏng công trình, phát sinh chi phí khắc phục sau mùa lũ và ảnh hưởng đến sản xuất vụ tiếp theo.

Bên cạnh việc theo dõi diện tích lúa chưa thu hoạch, địa phương tiếp tục khuyến cáo người dân thường xuyên thăm đồng, phòng trừ sâu bệnh; cân nhắc thời điểm xuống giống vụ Thu Đông, không gieo sạ tại những khu vực ngoài đê bao hoặc hệ thống đê bao chưa bảo đảm điều kiện an toàn. Việc bố trí sản xuất phù hợp cũng giúp người dân tận dụng thời gian mùa nước nổi để bổ sung phù sa, cải tạo đất và hạn chế nguồn sâu bệnh cho vụ sau.

Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh, Sở đã đề nghị UBND các xã, phường vùng Đồng Tháp Mười tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng, thủy văn, thường xuyên cập nhật thông tin dự báo để chủ động triển khai các phương án bảo vệ sản xuất. Đồng thời, rà soát diện tích sản xuất nằm ngoài hoặc chưa được bảo vệ bởi hệ thống đê bao, bờ bao khép kín để có giải pháp phù hợp; khuyến cáo người dân không xuống giống vụ Thu Đông tại những khu vực chưa bảo đảm điều kiện an toàn.

Bên cạnh đó, các địa phương tiếp tục kiểm tra, gia cố các đoạn đê xung yếu, chuẩn bị lực lượng, vật tư và phương tiện để xử lý khi phát sinh sự cố; tăng cường công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, kịp thời đề xuất hỗ trợ người dân nếu bị ảnh hưởng. Ngành nông nghiệp cũng đang rà soát, hoàn thiện quy hoạch hệ thống thủy lợi, đê bao phục vụ sản xuất; triển khai duy tu, bảo dưỡng đê điều năm 2026 nhằm nâng cao năng lực bảo vệ sản xuất, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.