Theo kênh CNN, động thái trên được công bố ngày 27/1 nhằm giảm tình trạng bóc lột lao động trong nền kinh tế ngầm của Tây Ban Nha. Trước đó, Ngân hàng trung ương Tây Ban Nha và Liên hợp quốc cho biết Tây Ban Nha cần khoảng 300.000 lao động di cư mỗi năm để duy trì nhà nước phúc lợi.

Bộ trưởng phụ trách nhập cư của Tây Ban Nha Elma Saiz phát biểu tại họp báo: “Hôm nay là một ngày lịch sử đối với đất nước chúng ta. Chúng ta đang củng cố một mô hình di cư dựa trên nhân quyền, hội nhập, chung sống, và tương thích với tăng trưởng kinh tế và gắn kết xã hội”.

Bà Saiz cho biết động thái nói trên là cần thiết để ứng phó với một thực tế đang tồn tại trên đường phố và sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế Tây Ban Nha.

Văn phòng thủ tướng cho biết động thái này sẽ cho phép người di cư có một cuộc sống xứng đáng.

Những người nước ngoài đến Tây Ban Nha trước ngày 31/12/2025 và có thể chứng minh đã sinh sống tại đây ít nhất 5 tháng sẽ được cấp giấy cư trú hợp pháp tối đa một năm và giấy phép lao động có giá trị cho mọi lĩnh vực trên toàn quốc. Họ cần chứng minh không có tiền án tiền sự và có thể nộp đơn từ đầu tháng 4 đến ngày 30/6.

Số người di cư không giấy tờ tại Tây Ban Nha cao hơn nhiều so với phạm vi mà chính sách mới này phục vụ. Đầu năm 2025, Funcas, một trung tâm phân tích liên kết với hiệp hội ngân hàng CECA, ước tính có 840.000 người di cư không giấy tờ tại Tây Ban Nha, tăng gấp 8 lần kể từ năm 2017.

Theo Funcas, phần lớn trong số đó (khoảng 760.000 người) đến từ Mỹ Latinh. Khoảng 290.000 người đến từ Colombia, gần 110.000 người từ Peru và 90.000 người từ Honduras.

Thông báo mới của Tây Ban Nha dựa trên một luật có hiệu lực từ tháng 5/2025 nhằm đơn giản hóa và đẩy nhanh quá trình hợp pháp hóa. Chính phủ Tây Ban Nha cho biết chính sách đó có thể cho phép 900.000 người di cư không giấy tờ có được quy chế pháp lý trong ba năm tiếp theo.

Tây Ban Nha đã phê duyệt các con đường hợp pháp hóa quy mô lớn cho người di cư không giấy tờ ít nhất sáu lần khác kể từ thập niên 1980.

Dưới chính phủ của ông Felipe González, năm 1986, trên 38.000 người đã có được quy chế pháp lý. Trong giai đoạn 1991–1992, cũng dưới nhiệm kỳ của ông González, chính quyền đã đề nghị cư trú hợp pháp cho trên 114.000 người.

Dưới thời ông José María Aznar, trong các năm 1996, 2000 và 2001, chính quyền đã cấp giấy tờ cho trên 524.000 người. Lần cấp quy chế pháp lý quy mô lớn gần đây nhất diễn ra cách đây gần 21 năm, dưới chính phủ của ông José Luís Rodríguez Zapatero, khi hơn 576.000 hồ sơ được xử lý.

Tây Ban Nha nhìn chung vẫn là một trường hợp ngoại lệ ở châu Âu khi coi nhập cư là một cách để thúc đẩy nền kinh tế đất nước.

Động thái của chính phủ Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục chỉ trích các chính sách nhập cư của châu Âu. Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc vào tháng 9/2025, ông Trump nói châu Âu đang gặp rắc rối nghiêm trọng và bị một lực lượng người nước ngoài nhập cư trái phép xâm nhập.

Chỉ vài ngày trước tại Davos (Thụy Sĩ), ông Trump bình luận rằng một số nơi ở châu Âu đã trở nên không thể nhận ra và không đi đúng hướng.

Trong khi đó, một số quốc gia châu Âu cũng áp dụng các chính sách cứng rắn về nhập cư, như cách làm gây tranh cãi của Italy là đưa những người xin tị nạn được cứu trên biển tới các trung tâm trục xuất.

Mới đây, ngày 7/1, Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Đức Alexander Dobrindt khẳng định chính phủ Đức sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách nhập cư cứng rắn trong năm 2026. Năm 2025, số người xin tị nạn ở Đức đã giảm hơn một nửa, xuống còn khoảng 113.000 người.

Bộ trưởng Dobrindt hy vọng việc áp dụng hệ thống tị nạn mới của châu Âu sẽ làm giảm hơn nữa số người di cư đến Đức. Ông cho biết thêm Đức đang hợp tác với một nhóm các quốc gia châu Âu để thiết lập các trung tâm hồi hương ở các nước thứ ba.

Ông Dobrindt nói rằng Đức không muốn để vấn đề này cho Ủy ban châu Âu (EC) quyết định, mà muốn giải quyết với các quốc gia cùng chí hướng.