Thương vụ này nếu thành công sẽ giúp tập đoàn năng lượng Trung Đông kiểm soát gần 600 trạm xăng trên khắp quốc gia cực Nam châu Phi.

Các nguồn tin cho biết, các cuộc đàm phán giữa Shell và ADNOC Distribution (nhánh bán lẻ của ADNOC) đang ở giai đoạn nâng cao và hai bên dự kiến sẽ công bố thỏa thuận trong vài ngày tới. Hiện tại, cả Shell và ADNOC Distribution đều từ chối đưa ra bình luận chính thức.

Nếu thương vụ được ký kết hoàn tất, ADNOC Distribution sẽ sở hữu chính xác 591 trạm dịch vụ tại Nam Phi, chiếm khoảng 10% thị phần bán lẻ nhiên liệu tại quốc gia này. Đây được coi là bước đi chiến lược tiếp theo trong tham vọng mở rộng quy mô toàn cầu của ADNOC thông qua việc thâu tóm các tài sản năng lượng quốc tế lớn. Trước đó, vào đầu năm nay, ADNOC đã trở thành nhà thầu được ưu tiên cho danh mục đầu tư này sau khi các cuộc đàm phán giữa Shell và tập đoàn kinh doanh hàng hóa Gunvor Group đổ vỡ.

Đối với Shell, việc rút vốn tại Nam Phi nằm trong chiến lược toàn cầu nhằm thoái vốn khỏi các tài sản hạ nguồn không cốt lõi, tập trung nguồn lực vào các hoạt động khai thác và sản xuất dầu khí dài hạn có lợi nhuận cao hơn, bao gồm các dự án lớn tại Canada. Quá trình tái cấu trúc này đã được Shell khởi động từ năm 2024 và vẫn được đẩy mạnh bất chấp các thách thức vận hành đến từ tình hình căng thẳng địa chính trị leo thang tại khu vực Trung Đông.

Thương vụ này cũng phản ánh một xu hướng lớn hơn khi các quỹ đầu tư và tập đoàn nhà nước vùng Vịnh đang tích cực rót hàng tỷ USD vào các thương vụ mua lại ở nước ngoài, trải rộng trên nhiều lĩnh vực từ năng lượng, công nghệ đến vốn tư nhân và tín dụng.

Việc Shell rút lui sẽ đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên 124 năm hoạt động của tập đoàn này tại Nam Phi kể từ khi gia nhập thị trường vào năm 1902. Hiện tại, Nam Phi là thị trường bán lẻ lớn thứ 13 của Shell trong tổng số 61 quốc gia mà hãng hoạt động. Trước đó, Shell cũng đã liên tục thanh lý các tài sản hạ nguồn tại hàng loạt quốc gia châu Phi khác như Botswana, Burkina Faso, Bờ Biển Ngà, Guinea, Kenya, Namibia và Australia.

Giới chuyên gia nhận định, việc Shell rời đi khó có thể gây ra xáo trộn lớn đối với thị trường nhiên liệu nội địa của Nam Phi, vốn đã quen với làn sóng tái cấu trúc mạnh mẽ từ các tập đoàn đa quốc gia trong những năm gần đây. Điển hình như vào năm 2018, tập đoàn Glencore đã thâu tóm toàn bộ mạng lưới trạm xăng Caltex của Chevron tại Nam Phi. Gần đây nhất, thương hiệu Vivo Energy (thuộc sở hữu của tập đoàn Vitol) cũng đã hoàn tất mua lại Engen - chuỗi trạm xăng có quy mô lớn nhất nước này.

Trước khi quyết định bán mảng bán lẻ, Shell cũng đã chấm dứt hoạt động tại Sapref (Durban) – nhà máy lọc dầu lớn nhất Nam Phi – vào năm 2022 sau khi cơ sở này chịu thiệt hại nặng nề do trận lũ lụt lịch sử. Shell sau đó đã bán lại toàn bộ cổ phần của mình tại Sapref cho Quỹ Năng lượng Trung ương (CEF) của Chính phủ Nam Phi để dọn đường cho việc rút lui hoàn toàn.