Gần 60 năm sau vụ tấn công tàu USS Liberty năm 1967, sự kiện này bất ngờ được khơi lại và trở thành tâm điểm tranh cãi trong nội bộ phong trào ủng hộ Tổng thống Donald Trump, làm lộ rõ những rạn nứt ngày càng sâu sắc về quan hệ Mỹ – Israel và bản sắc của phe bảo thủ Mỹ.
(Tư liệu) USS Liberty một ngày sau cuộc tấn công của quân đội Israel. Ảnh: US Navy.
Dù đã trôi qua gần 6 thập kỷ, vụ tấn công của quân đội Israel vào tàu chiến USS Liberty của Mỹ năm 1967 bất ngờ trở thành tâm điểm tranh luận rực lửa, tạo ra một vết nứt lớn trong lòng phong trào chính trị của Tổng thống Trump.
Một thảm kịch lịch sử chưa có hồi kết
Ngày 8/6/1967, trong bối cảnh cuộc “Chiến tranh Sáu ngày” giữa một bên là Israel và bên kia là liên minh các quốc gia Arab đang diễn ra, quân đội Israel đã nã súng máy, ném bom và phóng ngư lôi vào tàu USS Liberty, một con tàu thu thập tình báo của Hải quân Mỹ đang hoạt động ngoài khơi bán đảo Sinai. Cuộc tấn công đã khiến 34 binh sỹ Mỹ trên tàu đoàn thiệt mạng, 171 người khác bị thương.
Trong khi các cuộc điều tra chính thức của cả Mỹ và Israel đều kết luận đây là một vụ tai nạn do nhầm lẫn trong khói lửa chiến tranh, nhiều người vẫn nghi ngờ về tính xác thực của lời giải thích này. Họ chỉ ra rằng thời tiết ngày hôm đó rất quang đãng, con tàu có các ký hiệu nhận dạng đặc biệt và đang treo quốc kỳ Mỹ.
"Phép thử" chính trị trong thời đại mới
Sự kiện USS Liberty giờ đây không chỉ là vấn đề lịch sử mà đã trở thành một "phép thử" để xác định quan điểm của các thành viên trong phong trào MAGA - phong trào ủng hộ chính sách “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”, đối với mối quan hệ giữa Mỹ và Israel.
Cuộc tranh luận đang chia phe bảo thủ thành hai nhóm rõ rệt, theo đó, phe ủng hộ Israel khẳng định vụ tấn công là một sai lầm thảm khốc và việc khơi lại vấn đề này thường mang mục đích bài Do Thái.
Trong khi đó, phe chỉ trích cho rằng Israel đã cố ý tấn công và coi đây là minh chứng cho thấy Israel không phải là một đồng minh đáng tin cậy.
Sức mạnh của truyền thông mạng xã hội
Chủ đề này đã bùng nổ trên các nền tảng trực tuyến. Một bước ngoặt lớn xảy ra vào tháng 12/2024, khi bà Candace Owens mời một người sống sót sau vụ tấn công, ông Phil Tourney, lên podcast của mình. Tập podcast này đã thu hút tới 6,3 triệu lượt xem trên YouTube.
Tại các sự kiện lớn như AmericaFest của tổ chức Turning Point USA, các tài khoản mạng xã hội đã đăng tải về USS Liberty tới 81.000 lần chỉ trong 4 ngày. Những người trẻ tuổi trong phe bảo thủ dường như đặc biệt quan tâm đến chủ đề này, phản ánh xu hướng rời xa sự ủng hộ tuyệt đối dành cho Israel của các thế hệ trước.
Cáo buộc "vũ khí hóa" và bài Do Thái
Tuy nhiên, sự trỗi dậy của chủ đề USS Liberty cũng làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng. Nhiều chuyên gia và chính trị gia cho rằng sự kiện này đang bị "vũ khí hóa" như một cách ngầm định để truyền bá các tư tưởng bài Do Thái.
Ông Richard Stern từ nhóm bảo thủ Advancing American Freedom nhận định "mỗi khi vấn đề này được đưa ra, đó là vì mọi người đang tìm kiếm thứ gì đó để đổ lỗi cho người Do Thái".
Ngay cả những người sống sót như Bryce Lockwood cũng cảm thấy khó chịu khi thảm kịch của họ bị chính trị hóa và đi kèm với những lời lăng mạ bài Do Thái.
Cuộc chiến về cách diễn giải lịch sử của con tàu USS Liberty hiện đang phản ánh một cuộc đấu tranh rộng lớn hơn trong nội bộ phe cánh hữu Mỹ về tương lai của chính sách đối ngoại và bản sắc của phong trào bảo thủ.