07:07 05/07/2026

Sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua

Cùng điểm lại những sự kiện kinh tế thế giới nổi bật tuần qua.

1. EU khép lại "lỗ hổng" của thương mại điện tử giá rẻ

Chú thích ảnh
Hàng hoá dành cho trẻ em được bán trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như AliExpress, Shein và Temu. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Từ ngày 1/7, Liên minh châu Âu (EU) chính thức bãi bỏ quy chế miễn thuế hải quan đối với các bưu kiện trị giá dưới 150 euro gửi trực tiếp từ ngoài khối, thay bằng mức thuế cố định 3 euro. Theo số liệu của Ủy ban châu Âu (EC), năm 2024 có khoảng 4,6 tỷ bưu kiện thuộc diện này vào EU, gấp ba lần năm 2022, trong đó 91% đến từ Trung Quốc. EU cho rằng quy định mới sẽ góp phần hạn chế cạnh tranh không lành mạnh, gian lận thương mại, rủi ro đối với người tiêu dùng và tác động môi trường từ mô hình thương mại điện tử giá rẻ.

2. Các ngân hàng trung ương toàn cầu lo ngại bất ổn tài chính vì AI

Tại Hội nghị thường niên của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) diễn ra từ 29/6 - 1/7 tại Bồ Đào Nha, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành tâm điểm chi phối mọi cuộc thảo luận. Giới chức tài chính toàn cầu đều chung nhận định: AI có thể đảo lộn mọi khía cạnh của nền kinh tế, từ thị trường lao động, tín dụng đến an ninh mạng, qua đó đe dọa trực tiếp đến sự ổn định tài chính toàn cầu. Tân Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh gọi cuộc cách mạng AI là thời khắc bước ngoặt lớn nhất đối với kinh tế thế giới.

3. Chứng khoán Mỹ khép lại quý II/2026 với đà tăng mạnh nhất nhiều năm

Chú thích ảnh
Sàn giao dịch chứng khoán ở New York, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tính chung cả quý II/2026, chỉ số Nasdaq tăng 21,4%, đánh dấu quý tăng mạnh nhất kể từ năm 2020 và cũng là mức tăng theo quý lớn nhất trong sáu năm. Chỉ số S&P 500 tăng 14,9%, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2020, còn chỉ số Dow Jones tăng khoảng 13%, ghi nhận quý tăng mạnh nhất kể từ năm 2022.

4. EU và Trung Quốc nhất trí lập nền tảng tham vấn thương mại mới

EU và Trung Quốc ngày 29/6 đã đồng ý về thời hạn tháng 10/2026 để đạt được tiến triển trong các bất đồng thương mại, khi hai cường quốc kinh tế này nỗ lực giải quyết những căng thẳng trong mối quan hệ kinh tế song phương. Ủy viên phụ trách Thương mại và An ninh Kinh tế EU Maros Sefcovic và Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào đã thống nhất rằng với tư cách là các đối tác thương mại chủ chốt, mục tiêu chính của tham vấn thương mại là tăng cường đối thoại ở cấp bộ trưởng về các chính sách thương mại và đầu tư nhằm ổn định và làm cho mối quan hệ song phương cân bằng hơn.

5. Tòa án Tối cao Mỹ củng cố tính độc lập của Fed

Tòa án Tối cao Mỹ ngày 29/6 ra phán quyết rằng Tổng thống Donald Trump hiện không có thẩm quyền sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook. Thay vào đó, phán quyết bác bỏ yêu cầu của Tổng thống Trump nhằm tạm dừng một phán quyết của tòa liên bang cấp dưới, vốn đã ngăn việc chấm dứt nhiệm kỳ của bà trong khi vụ kiện của bà phản đối việc sa thải đang được tiếp tục xét xử. Tuy nhiên, ý kiến của tòa vẫn để ngỏ khả năng ông Trump có thể sa thải bà trong tương lai.

6. Đồng yen giảm xuống mức thấp nhất trong 40 năm

Chú thích ảnh
Đồng yen của Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng mạnh đã kéo đồng USD lên giá trong phiên sáng 1/7 tại châu Á, đẩy đồng yen xuống mức thấp nhất trong 40 năm, khi các nhà giao dịch chờ báo cáo việc làm quan trọng của Mỹ và dự báo Fed sắp tăng lãi suất. Đồng USD tăng lên mức cao mới là 162,77 yen/USD, cao hơn nhiều so với mức đã khiến các nhà chức trách Nhật Bản phải can thiệp vài tháng trước để hỗ trợ đồng tiền đang mất giá.

7. Anthropic ra mắt mô hình AI giá rẻ trước thềm IPO

Công ty khởi nghiệp AI Anthropic ngày 30/6 chính thức trình làng mô hình AI Claude Sonnet 5 mới nhất với định hướng tập trung vào việc tiết kiệm chi phí cho người dùng. Mặc dù không mạnh mẽ bằng hai "người anh em" Claude Fable 5 hay Mythos 5, nhà phát triển khẳng định Sonnet 5 vẫn mang lại sự cải thiện rõ rệt so với phiên bản tiền nhiệm Sonnet 4.6 và đạt hiệu suất tiệm cận với mô hình Opus 4.8.

8. Bitcoin ghi nhận tháng diễn biến tồi tệ nhất trong 4 năm

Chú thích ảnh
Ảnh minh họa: TTXVN

Giá đồng bitcoin giảm xuống dưới mốc 60.000 USD/BTC trong phiên giao dịch ngày 30/6 tại thị trường Mỹ. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, bitcoin đã mất khoảng 33% giá trị, trái ngược với mức tăng hơn 9% của chỉ số chứng khoán S&P 500. Riêng trong tháng 6/2026, đồng tiền số này ước giảm khoảng 19%.

9. Ngành hàng không châu Âu cảnh báo nguy cơ hỗn loạn du lịch hè do quy định mới

Các sân bay và hãng hàng không châu Âu ngày 1/7 cảnh báo hệ thống Xuất/Nhập cảnh (EES) mới của EU đang gây gián đoạn nghiêm trọng, đồng thời hối thúc toàn khối có biện pháp khẩn cấp để tránh nguy cơ hỗn loạn trong mùa du lịch hè. Trong bối cảnh các sân bay dự kiến phục vụ khoảng 40 triệu lượt khách, ngành hàng không đề nghị EU cho phép tạm đình chỉ quy định này vào các giai đoạn cao điểm.

Anh Quân (TTXVN)