06:08 03/06/2026

Sự khác biệt giữa drone mang chất nổ và UAV là gì?

Trong khi Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đạt hiệu quả cao trong việc đánh chặn các máy bay không người lái (UAV) tầm xa phóng từ Iran hoặc Yemen, thì các drone mang chất nổ do Hezbollah triển khai lại gây thương vong và đặt ra một thách thức phức tạp hơn nhiều.

Chú thích ảnh
Một chiến binh Hezbollah đang chuẩn bị một máy bay không người lái FPV được trang bị đầu đạn PG-7 tại một địa điểm không được tiết lộ. Ảnh: Kênh truyền thông của Hezbollah

Chuyên gia hàng không Aharon Lapidot của Israel lý giải sự khác biệt giữa hai loại phương tiện tưởng chừng giống nhau này, đồng thời chỉ ra cơ chế vận hành vật lý khiến các hệ thống gây nhiễu điện tử của Israel gần như vô hiệu.

Trong hai tuần qua, các cuộc tấn công ở miền Bắc Israel bằng drone mang chất nổ do lực lượng Hezbollah thực hiện đã trở thành mối quan ngại lớn đối với IDF, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại đáng kể. Trong khi các hệ thống phòng thủ của Israel có thể tương đối dễ dàng đánh chặn UAV phóng từ khoảng cách rất xa như từ Iran hay Yemen, thì các drone mang chất nổ hoạt động từ lãnh thổ Liban lại tạo ra một bài toán phòng thủ phức tạp hơn nhiều.

Theo ông Lapidot, UAV về bản chất là một loại máy bay thu nhỏ. Ông nói: “UAV thực chất là một chiếc máy bay, giống như một máy bay cỡ nhỏ.“Đây là một nền tảng vũ khí được điều khiển bằng sóng vô tuyến hoặc các phương thức không dây khác, có thể bay quãng đường rất dài và đôi khi duy trì hoạt động liên tục trong nhiều ngày”.

Ông cho biết đây là các hệ thống tương đối lớn và có chi phí cao. Ví dụ, một UAV loại Eitan có giá khoảng 1 triệu USD. Nhờ kích thước và mục đích sử dụng, chúng có thể mang theo các hệ thống trinh sát chuyên dụng cũng như vũ khí nặng như tên lửa.

Ông Lapidot giải thích: “Chính vì vậy, chúng dễ bị phát hiện hơn và cũng dễ bị vô hiệu hóa hơn. Nguyên nhân là do tín hiệu liên lạc của chúng truyền qua không trung. Một khi dữ liệu được truyền bằng phương thức không dây như vậy, đối phương có khả năng công nghệ để đánh chặn hoặc gây nhiễu hoạt động của máy bay”.

Trái ngược với UAV, drone mang chất nổ là một loại phương tiện hoàn toàn khác, gây thách thức lớn cho các hệ thống phát hiện tiêu chuẩn. Theo ông Lapidot, đây là những thiết bị nhỏ, giá rẻ - chỉ vài trăm USD - nhưng lại khó bị phát hiện hơn rất nhiều. Chúng có tầm bay ngắn và tải trọng hạn chế, chỉ có thể mang khoảng 2-3 kg thuốc nổ hoặc thiết bị camera.

“Drone mang chất nổ được điều khiển bằng cáp quang”, ông Lapidot nói. “Điều đó có nghĩa là không có cách nào can thiệp hay gây nhiễu, vì nó không truyền tín hiệu qua không trung. Đây là kết nối vật lý trực tiếp giữa người điều khiển và thiết bị bay”.

Chính vì sử dụng cáp quang, loại drone này bị giới hạn trong phạm vi ngắn, tối đa khoảng 5 km, và thường được sử dụng cho các cuộc tấn công hoặc nhiệm vụ trinh sát trong phạm vi gần trước khi lao vào mục tiêu.

Ông Lapidot kết luận: “Vấn đề lớn nhất của những drone này là chúng rất nhỏ và không thể phát hiện bằng các phương tiện công nghệ thông thường, mà chủ yếu chỉ có thể phát hiện bằng mắt thường, Do đó, việc đối phó và ngăn chặn chúng kịp thời là rất khó khăn”.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 3/6 thông báo chính phủ nước này đã phê duyệt gói ngân sách bổ sung trị giá 13 tỷ shekel (khoảng 4,5 tỷ USD) nhằm tăng cường năng lực phòng thủ và thúc đẩy phát triển khu vực miền Bắc bị ảnh hưởng nặng nề bởi xung đột kéo dài với lực lượng Hezbollah ở Liban.

Phát biểu sau cuộc họp đặc biệt của chính phủ về tình hình miền Bắc, ông Netanyahu mô tả đây là những quyết định mang tính "bước ngoặt", nhấn mạnh nguồn kinh phí mới sẽ được ưu tiên cho các địa phương nằm trong phạm vi 9 km tính từ biên giới Liban.

Theo Thủ tướng Israel, chương trình sẽ bao gồm việc gia cố cơ sở hạ tầng, tăng cường khả năng bảo vệ dân sự và hỗ trợ phục hồi kinh tế tại các khu vực thường xuyên hứng chịu các đợt tấn công từ Hezbollah. Tuy nhiên, ông cho rằng việc xây dựng thêm hầm trú ẩn hay công trình phòng không chỉ là một phần của giải pháp tổng thể.

Đề cập đến mối đe dọa ngày càng lớn từ các drone mang thuốc nổ do Hezbollah sử dụng, ông Netanyahu khẳng định Israel đang tập trung nguồn lực để tìm ra biện pháp đối phó hiệu quả. Ông tuyên bố: “Những bộ óc xuất sắc nhất của Israel và quốc tế đang tham gia vào dự án quốc gia này. Chúng tôi sẽ giải quyết được vấn đề".

Thanh Bình (P/v TTXVN tại Israel)