Kiến nghị thực hiện Nghị định 15/CP thêm ít nhất 6 tháng

Nội dung công văn hoả tốc số 18/CV-HHS ngày 30/1 của VDA gửi Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã phản ánh vướng mắc về Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26/1/2026 của Chính phủ về Quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm (ATTP) và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP 27/1 của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm được Chính phủ ban hành.

Theo VDA, các thành viên của Hiệp hội đã phản ánh nhiều bất cập lớn, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

“Hiện nay, toàn bộ các lô hàng thực phẩm nhập khẩu, bao gồm cả thành phẩm và nguyên liệu dùng để sản xuất, đang kẹt tại cảng, không thể thông quan do việc kiểm tra Nhà nước đã được chuyến về UBND các tỉnh, thành phố từ ngày 27/1/2026 theo Nghị định 46/CP, nhưng UBND các địa phương chưa có bất kỳ hướng dẫn nào, nên các cơ quan kiểm tra Nhà nước không thể lấy mẫu kiểm tra và cấp giấy xác nhận đạt chất lượng nhập khẩu. Cơ quan Hải quan cũng không có cơ sở để cho thông quan”, nội dung công văn số 18 nhấn mạnh.

Ngoài ra theo VDA, thủ tục kiểm tra hàng hóa Nhà nước nhập khẩu, thay vì 1 bước (cơ quan kiểm tra Nhà nước kiểm tra và cấp ngay nếu đạt), hiện nay thành 3 bước (Cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định kiểm tra như thế nào và đi lấy mẫu; chuyển mẫu cho cơ quan kiểm tra Nhà nước được chỉ định và kiểm tra; kết quả được gửi về cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh để cấp giấy xác nhận đạt chất lượng nhập khẩu). 

Không chỉ vậy, theo VDA, các nguyên liệu, bao bì nhập khẩu dùng cho sản xuất nội bộ (trước đây được miễn thủ tục tự công bố theo Nghị định 15/CP) cũng đang bị dừng thủ tục thông quan do Nghị định 46/CP yêu cầu các sản phẩm này phải làm thủ tục công bố hợp quy. 

Theo các doanh nghiệp trong ngành sữa, thủ tục này mất thời gian do phải chuẩn bị hồ sơ nộp và thời gian thẩm xét, nên doanh nghiệp không thể chuẩn bị kịp, dẫn đến không thể thông quan, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của ngành thực phẩm.

Đại diện VDA kiến nghị Thủ tướng Chính phủ khẩn cấp chỉ dạo cho phép cơ quan kiểm tra Nhà nước tiếp tục thực hiện việc kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, nguyên liệu và bao bì dùng để sản xuất nội bộ theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP thêm ít nhất 6 tháng cho đến khi các tỉnh, thành phố có hướng dẫn thực hiện việc kiểm tra theo Nghị định mới và các doanh nghiệp có đủ thời gian để thực hiện việc công bố hợp quy các nguyên liệu, bao bì này. “Việc xem xét cắt giảm thủ tục kiểm tra Nhà nước cần được triển khai theo đúng tinh thần của Nghị quyết 68/NQ-TU về phát triển kinh tế tư nhân”, PGS, TS Trần Quang Trung kiến nghị.

Cơ sở sản xuất thực phẩm nước ngoài gặp khó

Nội dung công văn của VDA cũng nêu vướng mắc về giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP với thực phẩm nhập khẩu: Nghị định 46/CP (điều 16) yêu cầu tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP khi hoạt động. 

Trong khi hiện nay, theo các doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam, các cơ sở sản xuất thực phẩm ở nước ngoài không thể có được giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP như ở Việt Nam, họ chỉ có các chứng nhận quốc tế như: ISO, HACCP, FSSC..., nên cũng không thể nhập khẩu hàng vào Việt Nam. 

“Các sản phẩm này đều được nước ngoài cấp Giấy chứng nhận lưu hành tự do. Yêu cầu này không phủ hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam trong Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP của Việt Nam chỉ áp dụng cho các cơ sở sản xuất trong nước”, nội dung công văn nhấn mạnh.

Một sản phẩm phải xin cấp 2 giấy phép lưu hành

Một số vướng mắc lớn cũng được đại diện VDA đề cập là: Các sản phẩm dinh dưỡng công thức dùng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi và các sản phẩm thực phẩm khác đã có quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia vừa phải đăng ký bản công bố theo quy định của Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP, vừa phải đăng ký bản công bố hợp quy theo Nghị định 46/CP.

“Quy định chồng chéo này dẫn đến 1 sản phẩm phải xin cấp 2 giấy phép lưu hành, gây mất thời gian, tài chính và công sức cho doanh nghiệp”, đại diện VDA cho biết.

PGS, TS Trần Quang Trung kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét chỉ đạo chỉ áp dụng 1 giấy phép đối với 1 sản phẩm hoặc theo Nghị định hoặc theo Nghị quyết; bỏ thời hạn của Giấy đăng ký công bố hợp quy vì giờ quan trọng là hậu kiểm chất lượng sản phẩm. Đồng thời, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành rà soát nội dung các vướng mắc nêu trên, sớm tháo gỡ cho doanh nghiệp kịp sản xuất kinh doanh hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán.