Với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 tại xã Phước Dinh, qua kiểm tra, rà soát của UBND xã, nhiều trường hợp có dấu hiệu phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai nhà ở không đúng thực trạng… gây khó khăn cho việc xác nhận nguồn gốc đất để tiến hành bồi thường, làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời có ý nghĩa về quốc phòng, an ninh.

Với tầm quan trọng đặc biệt đó, thời gian qua Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã kịp thời điều chỉnh, bổ sung và ban hành Nghị quyết số 121/2026. Đây là căn cứ, là cơ sở pháp lý để tỉnh Khánh Hòa tiếp tục triển khai thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân, góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án.

Tỉnh Khánh Hòa cũng đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách để khơi thông những “điểm nghẽn” có liên quan đến dự án như: Bố trí nhà ở tạm, hỗ trợ tiền thuê nhà ở cho người dân với kinh phí 5 triệu đồng/tháng trong thời gian chờ tái định cư, được quy định tại khoản 3 Điều 2 Nghị quyết số 66.8/2025/NQ-CP ngày 26 tháng 11 năm 2025 của Chính phủ về tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc dự án điện hạt nhân đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư thành dự án độc lập.

Đồng thời, chủ động tiến hành chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho thân nhân di dời những ngôi mộ trong vùng dự án để giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. Ban Chỉ đạo dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận đã liên tục đốc thúc, giải quyết công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, tái định cư cho người dân vùng dự án.

Đặc biệt, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng thành lập Tổ công tác đặc biệt do lãnh đạo các sở, ngành đứng đầu để hỗ trợ địa phương về hồ sơ thủ tục pháp lý phục vụ công tác giải phóng mặt bằng hai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2.

UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đề ra mốc thời gian và mục tiêu cụ thể, đó là đến hết quý II/2026 hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng và giao mặt bằng cho các chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên, tính đến ngày hôm nay (23/7), dự án còn gặp nhiều khó khăn, nhất là với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Không những thế, địa phương lại gặp tình trạng thiếu nhân sự (nghỉ việc) giải quyết công việc liên quan đến triển khai dự án.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Quyền Chủ tịch UBND xã Phước Dinh cho hay, trong quá trình xác minh nguồn gốc đất, UBND xã phát hiện nhiều trường hợp có dấu hiệu phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai nhà ở không đúng thực trạng để trục lợi, cần tiếp tục kiểm tra, xác minh với tổng diện tích khoảng 216 ha (khu nhà máy khoảng 200 ha/449,37 ha; khu tái định cư khoảng 16 ha/65,62ha) phân bố rải rác trên toàn dự án. UBND xã Phước Dinh đã báo cáo và chuyển thông tin cho Công an tỉnh để kiểm tra, xác minh, làm rõ theo quy định.

Liên quan vấn đề trên, UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đã chỉ đạo UBND xã và yêu cầu đối với các trường hợp có dấu hiệu phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai nhà ở không đúng thực trạng tạm dừng chi trả. Đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng điều tra làm rõ; chỉ thực hiện chi trả khi có kết luận đủ điều kiện theo quy định.

Hiện nay, Công an tỉnh Khánh Hòa đã giao Phòng Cảnh sát Kinh tế (PC03) chủ trì, phối hợp với UBND xã Phước Dinh và các cơ quan liên quan tổng rà soát nguồn gốc đất toàn diện của dự án làm cơ sở cho việc lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng theo quy định.

Có thể thấy rõ, những “điểm nghẽn” đã làm cho tiến độ dự án dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (dự án thành phần 1) hầu như không có chuyển biến so với trước đây. Cụ thể, việc xác nhận nguồn gốc đất của UBND xã Phước Dinh vẫn ở con số 1.074/1.129 trường hợp. Việc lập phương án bồi thường chỉ đạt 852 trường hợp; niêm yết phương án bồi thường đạt 447 trường hợp; đã thẩm định xong hồ sơ cho 319 trường hợp; đã phê duyệt phương án bồi thường cho 233 trường hợp. Việc giải ngân vốn đạt 737 tỷ/6.699 tỷ đồng vốn giải ngân, gồm thực chi cho dân/tổ chức 282 tỷ đồng, chưa tổ chức chi trả 137 tỷ đồng và còn 318 tỷ đồng gửi tài khoản ngân hàng theo quy định do người dân không chịu nhận tiền bồi thường hoặc đang tranh chấp chờ giải quyết.

So với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, tiến độ giải phóng mặt bằng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải có nhiều khởi sắc và đạt kết quả tích cực hơn. Đến thời điểm này, UBND xã đã xác nhận nguồn gốc đất đạt 841/841 trường hợp (đạt 100%); lập phương án bồi thường cho 841 trường hợp với diện tích đất thu hồi 413,6 ha (đạt 100%).

Ông Trương Minh Mẫn, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hải cho biết, UBND xã đã tiến hành chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho 719 trường hợp với diện tích đất trên 403 ha, đạt 97,5%, gồm 101 trường hợp với 31,8 ha ở khu tái định cư và 618 trường hợp với diện tích đất trên 371 ha ở khu nhà máy. So với tuần trước tăng 30 trường hợp. Tính đến nay, UBND xã đã giải ngân vốn dự án thành phần 2 đạt 1.620 tỷ/4.210 tỷ đồng, gồm 1.401 tỷ đồng thực chi cho dân/tổ chức và 219 tỷ đồng gửi tài khoản ngân hàng theo quy định do chưa chi trả.

Tại cuộc họp với UBND hai xã Vĩnh Hải và Phước Dinh ngày 23/7, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng yêu cầu UBND xã Phước Dinh đẩy nhanh công tác thực hiện thu hồi, bồi thường giải phóng mặt bằng khu tái định cư nhà máy. Đồng thời có kế hoạch bàn giao mặt bằng từng phần để đáp ứng tiến độ đề ra.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cũng yêu cầu UBND xã Vĩnh Hải khẩn trương triển khai các thủ tục bốc thăm và tổ chức di dời mộ ở vùng dự án vào khu nghĩa trang. Sớm tổ chức họp dân để có ý kiến về chủ trương thống nhất của UBND tỉnh không thực hiện khu tái định canh (do người dân đã nhận tiền, không cần giải quyết định canh), xác định các hạng mục công trình đầu tư...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa nêu rõ, tinh thần là việc nào dễ thì làm trước, các hộ dân có diện tích nhỏ, là người địa phương, không tranh chấp thì giải quyết sớm. Đối với trường hợp có dấu hiệu phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai nhà ở không đúng thực trạng, chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an để xác minh, xử lý.

Ngoài ra, UBND tỉnh Khánh Hòa sẽ nghiên cứu và giải quyết các kiến nghị của 2 xã Vĩnh Hải và Phước Dinh về các vướng mắc liên quan đến tình trạng thiếu nhân sự làm việc và việc chồng lấn ranh giới của các thửa đất hiện đang xảy ra, gây tắc nghẽn làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.