Không dừng lại ở những giá trị hữu hình, tỉnh đã nhanh chóng bắt nhịp thời đại bằng cách số hóa di sản, tạo nên một hệ sinh thái du lịch đa diện và đầy sức hút. Đây chính là hướng mở đột phá, không chỉ bảo tồn vẹn nguyên hồn cốt dân tộc mà còn nâng tầm đời sống tinh thần, tạo thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

“Đánh thức” di sản 

Trong chuyến du xuân Bính Ngọ 2026 tại An Giang, chị Nguyễn Phương Liên (Hà Nội) rất hào hứng khi trải nghiệm công nghệ số tại Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng. Chỉ với một thao tác quét mã QR, những trang sử vẻ vang về cuộc đời Bác Tôn và giá trị của di tích quốc gia đặc biệt này đã hiện ra sống động, tạo nên điểm nhấn hiện đại cho hành trình về nguồn của chị cùng gia đình thêm phần ý nghĩa và trọn vẹn.

"Thay vì thụ động lắng nghe, tôi chọn dùng công nghệ để khơi mở những tầng nấc lịch sử. Khi dòng thời gian tự thân lên tiếng, đó không chỉ là sự tiếp nhận kiến thức, mà là một cuộc hội ngộ rất thú vị” - chị Liên chia sẻ.

Theo anh Dương Chấn Lâm, cán bộ Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng (xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh An Giang), quá trình số hóa Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng được triển khai đầu năm 2025 đã mở ra một nhịp cầu di sản mới, kết nối quá khứ hào hùng với đời sống đương đại.

Bằng việc tích hợp mã QR tại 4 điểm tham quan chính của Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng (gồm: Đền tưởng niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng; Di tích Ngôi nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Tôn Đức Thắng; Nhà trưng bày thân thế, sự nghiệp Chủ tịch Tôn Đức Thắng và Không gian trưng bày chuyên đề 15 năm tù Côn Đảo), Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng giờ đây đã trở thành một “bảo tàng mở” trong lòng bàn tay. Chỉ với một điểm chạm trên điện thoại thông minh, những trang sử vẻ vang về cuộc đời Bác Tôn được tái hiện sống động bằng hai ngôn ngữ Việt - Anh.

“Đây không chỉ là bước đi chuyển đổi số, mà còn là cách chúng ta gìn giữ và lan tỏa "hơi thở" của lịch sử một cách bền vững nhất”, anh Dương Chấn Lâm nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Quang Khanh, Phó Giám đốc Phụ trách Ban Quản lý Di tích tỉnh An Giang (thuộc Sở Văn hóa, Thể Thao tỉnh) cho biết, Khu lưu niệm Chủ tịch Tôn Đức Thắng là một trong số gần 40 di tích lịch sử, văn hóa trọng điểm của tỉnh đã được số hóa. Qua đó, không chỉ góp phần hiện đại hóa công tác giáo dục truyền thống mà còn kiến tạo một “nhịp cầu di sản”, kết nối chiều sâu quá khứ với "hơi thở" hiện đại, mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm văn hóa đầy sống động và ý nghĩa.

Khẳng định tầm quan trọng của khoa học công nghệ, ông Nguyễn Quang Khanh cho rằng, số hóa di sản là hành trình tất yếu để bảo tồn bản sắc trong kỷ nguyên mới. Mạng xã hội, với khả năng kết nối không giới hạn, chính là chất xúc tác để các tầng lớp nhân dân chủ động đưa hồn cốt của di tích và lễ hội An Giang hòa vào dòng chảy đương đại.

Thời gian tới, Ban Quản lý Di tích tỉnh An giang sẽ tiếp tục đẩy mạnh quá trình số hóa di sản thông qua hệ thống mã QR, công nghệ 3D và VR 360 để định danh hiện vật và tối ưu hóa giao diện tương tác theo hướng nhân văn, thân thiện.

Song song đó, đơn vị sẽ tận dụng tối đa tính ưu việt của công nghệ số, thông qua website, mạng xã hội như Facebook, Youtube, TikTok… để lan tỏa các hình ảnh, video về hoạt động bảo vệ di tích lịch sử, văn hóa, lễ hội… Qua đó đưa hình ảnh về đất và người An Giang đến gần hơn với đông đảo người dân và du khách gần xa.

Di sản khơi dòng phát triển

An Giang hiện có 2 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loạilà Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam; 10 bảo vật quốc gia; 11 di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; 152 di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh được xếp hạng, trong đó 3 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 50 di tích cấp quốc gia.

Ông Nguyễn Khánh Hiệp, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh An Giang cho biết, những năm qua, công tác bảo tồn di sản văn hóa, quản lý lễ hội và tôn tạo di tích trên địa bàn đã được triển khai đồng bộ, quyết liệt. Bên cạnh việc ban hành hệ thống quy định quản lý chặt chẽ, đơn vị còn tích cực ứng dụng công nghệ số để bảo tồn, quảng bá, phát huy các giá trị di sản. Song song đó, công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cũng được đẩy mạnh, góp phần quảng bá những nét văn hóa đặc sắc và thúc đẩy du lịch phát triển.

Đặc biệt, Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh An Giang đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ cùng các cấp, ngành có liên quan hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là Di sản Văn hóa thế giới. Cùng với đó, đơn vị đã số hóa thông tin qua hệ thống mã QR tại 39 di tích cấp quốc gia và cấp tỉnh; đồng thời thực hiện khoanh vùng bảo vệ, cắm mốc lộ giới cho các danh thắng trọng yếu như núi Bình San (phường Hà Tiên), Ba Hòn (xã Hòn Đất),... Qua đó, không chỉ góp phần bảo tồn “phần xác” của di tích mà còn là hành trình khơi dậy “hồn cốt” di sản, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân, tạo nên sức sống bền vững cho di sản giữa nhịp sống hiện đại.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao tỉnh An Giang Nguyễn Khánh Hiệp, di sản không đơn thuần là những tạo tác kiến trúc hay cổ vật vương dấu thời gian; đó là “pho sử sống” lưu giữ trí tuệ, truyền thống và khí phách quật cường của một dân tộc chưa từng khuất phục.

Vượt lên giá trị vật chất hữu hình, các di tích đã trở thành những “địa chỉ đỏ” - nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại để soi rọi và hun đúc tâm hồn thế hệ trẻ. Đây không chỉ là nguồn tư liệu quý báu cho công tác giáo dục, mà còn là “mạch nguồn nội sinh” mạnh mẽ, thúc đẩy An Giang vươn mình đầy tự hào trong kỷ nguyên mới. Mỗi di tích, vì thế, là một mắt xích không thể tách rời trong việc bảo tồn bản sắc, làm giàu đời sống tinh thần và khẳng định kiêu hãnh căn cước văn hóa Việt Nam.

Xác định văn hóa và con người là nền tảng, "ngọn đuốc soi đường" cho sự phát triển bền vững, An Giang chủ trương đưa văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống: từ hoạch định chính sách đến thực tiễn chuyển đổi số. Thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung chuẩn hóa hồ sơ, định danh các di sản phi vật thể gắn với di tích, đồng thời thắt chặt quản lý nhà nước để kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển du lịch. Mục tiêu cốt lõi là giữ trọn tính nguyên bản của di sản trong sự giao thoa nhịp nhàng giữa chất liệu truyền thống và công nghệ hiện đại.