Dưới bóng râm thưa thớt của trạm dừng xe buýt trên đường Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa), Kim Chi - sinh viên Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh, đang chăm chú nhìn ứng dụng theo dõi xe. Với Chi và hàng ngàn bạn sinh viên đang học tại các cơ sở đại học nội thành như Mai Thị Lựu (phường Tân Định) hay Võ Văn Tần, xe buýt không chỉ là phương tiện, mà là một "chiến thuật" sinh tồn đô thị.

Kim Chi bộc bạch: “Ban đầu em cũng chỉ muốn trải nghiệm đi xe buýt đến trường như thế nào. Thế nhưng sau nhiều lần đi xe, em cảm thấy tiện lợi vì không phải lo chi phí xăng xe, gửi xe, cũng đỡ căng thẳng khi kẹt xe vào giờ cao điểm. Chỉ cần mình nắm rõ tuyến và trạm dừng thì đi xe buýt đến đâu cũng khá thuận tiện".

Tương tự, Nguyễn Hoài Nam, sinh viên năm 3 Trường Đại học Giao thông Vận tải (phường Thạnh Mỹ Tây) cho biết, việc thay đổi phương tiện di chuyển đã giúp việc đến trường thuận lợi hơn.

“Năm đầu em đi học bằng xe máy. Nhà em ở phường Phước Long, đi đến trường chỉ khoảng 15 phút, nhưng vào giờ cao điểm, tuyến Võ Nguyên Giáp và khu vực cầu Sài Gòn thường xuyên kẹt xe. Có hôm em bị kẹt cứng hàng chục phút, không thể di chuyển, phải quay về nhà xin học bổ túc online”, Nam kể.

Theo Nam, từ khi tuyến metro kết nối khu vực Phước Long đến Tân Cảng đi vào hoạt động, việc đi lại đã thay đổi rõ rệt. “Hiện em không còn đi xe máy nữa, mà chuyển sang đi metro, sau đó đón xe buýt từ trạm gần đó để đến trường. Chỉ cần canh thời gian, em chủ động đi sớm nên không bị trễ giờ học. Với thẻ sinh viên, chi phí đi lại bằng phương tiện công cộng cũng được giảm đáng kể”, Nam chia sẻ.

Ghi nhận của phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc, nhu cầu di chuyển giữa các cơ sở đào tạo ở khu vực trung tâm và ngoại thành của sinh viên hiện nay rất lớn. Tại nhiều trạm dừng xe buýt, hình ảnh sinh viên lên xuống liên tục vào các khung giờ cao điểm đã trở nên quen thuộc.

Tại Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh, với đặc thù có nhiều cơ sở phân bố ở các quận khác nhau, nhà trường đã chủ động tổng hợp thông tin các tuyến xe buýt và trạm dừng gần từng cơ sở, giúp sinh viên dễ dàng tra cứu và lựa chọn hành trình phù hợp.

Ở các cơ sở trung tâm như Mai Thị Lựu (phường Tân Định) hay Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa), sinh viên có thể tiếp cận nhiều tuyến xe buýt trên các trục đường lớn như Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đinh Tiên Hoàng, Nguyễn Thị Minh Khai.

Trong đó, các tuyến 05, 06, 14 đi qua khu vực Sở Y tế, Nhà Văn hóa Lao động không chỉ giúp kết nối giữa các phường, các điểm trường mà còn tạo nên mạng lưới di chuyển tương đối thuận tiện. Một số tuyến cũng được điều chỉnh theo thực tế, như tuyến 149 đã ngừng hoạt động và được thay thế bằng tuyến 156, góp phần tăng khả năng liên thông với hệ thống metro trong tương lai. 

Rời khỏi khu vực trung tâm chật hẹp, câu chuyện giao thông xanh tại Khu đô thị Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh lại mang một diện mạo khác, hiện đại và giàu tính thử nghiệm hơn. Từ đầu tháng 3/2026, sự xuất hiện của tuyến xe buýt nội khu số 170 đã trở thành đề tài bàn tán sôi nổi tại các ký túc xá.

Tuyến xe này như một sợi dây liên kết mạch máu của "làng", nối liền các trường thành viên, thư viện, Nhà Văn hóa Sinh viên và ga metro Đại học Quốc gia. Anh Phạm Hải Dương, một cựu sinh viên, nhìn những chiếc xe lăn bánh mà không khỏi tiếc nuối: “Nếu trước đây có tuyến xe như vậy thì việc đi lại của chúng tôi sẽ tiện hơn rất nhiều, không cần phụ thuộc vào xe cá nhân”. Anh Lê Thế Cường, một cựu sinh viên khác, cũng hào hứng cho rằng mô hình này rất hay vì vừa túi tiền lại đúng xu hướng xanh hóa.

Nhưng tham vọng không dừng lại ở đó. Một hướng đi mới đang được Trung tâm Quản lý Ký túc xá nghiên cứu là triển khai xe máy điện dùng chung. Một cuộc khảo sát rầm rộ về tần suất và mức độ sẵn sàng tiếp cận dịch vụ đã được tổ chức nhằm thu thập ý kiến sinh viên nội trú. Đây chính là lời giải cho "bài toán dặm cuối" - những quãng đường quá ngắn để đi xe buýt nhưng lại quá mệt để đi bộ dưới nắng.

Ở góc độ đơn vị đồng hành, bà Bùi Huỳnh Kiều My, Phó Giám đốc Nhà Văn hóa Sinh viên TP Hồ Chí Minh nhìn nhận: "Giao thông xanh không phải là một khẩu hiệu xa vời. Nó bắt đầu từ việc tạo ra sự tiện lợi tối đa cho sinh viên. Khi hệ thống giao thông thuận tiện và thân thiện, các em sẽ có nhiều tâm thế hơn để nâng cao chất lượng đời sống và tham gia vào các hoạt động cộng đồng".

Từ những chuyến xe buýt truyền thống đến những chiếc xe điện hiện đại, hệ sinh thái giao thông của sinh viên TP Hồ Chí Minh đang từng bước thoát ly khỏi khói bụi và tiếng ồn cá nhân. Đó không chỉ là sự thay đổi về phương tiện mà là sự thay đổi về tư duy của một thế hệ trẻ biết cách lựa chọn sự bền vững cho tương lai.