Trao đổi với báo chí về vấn đề này, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Vũ Minh Đức cho rằng, quá trình này sẽ có những tác động nhất định đến đội ngũ, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội để đổi mới tư duy quản lý, nâng cao năng lực số của giáo viên và năng lực quản trị nhà trường của cán bộ quản lý giáo dục.

Thưa ông, việc sắp xếp lại hệ thống các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tác động như thế nào đến đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục?

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Chính phủ về việc rà soát, sắp xếp lại hệ thống các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tích cực chỉ đạo các địa phương triển khai theo các mô hình đã được hướng dẫn. Việc sắp xếp này tất yếu có tác động nhất định đến đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tại các cơ sở giáo dục.

Đối với giáo viên, chúng tôi cho rằng sẽ không có tác động lớn, bởi cơ bản vẫn giữ ổn định cơ cấu, định mức và chế độ làm việc hiện nay. Tuy nhiên, trong quá trình sắp xếp, các địa phương sẽ rà soát, bố trí đội ngũ nhằm bảo đảm định mức làm việc của giáo viên. Qua đó, có thể giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, điều chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu.

Đối với cán bộ quản lý, theo định hướng chung, mỗi trường sẽ có một hiệu trưởng và mỗi điểm trường có một hiệu phó. Vì vậy, số lượng cán bộ quản lý có thể giảm; một bộ phận có thể được bố trí làm công tác giảng dạy trực tiếp hoặc chuyển sang vị trí công tác khác.

Đối với nhân viên trường học, nhân viên thiết bị, thí nghiệm được bố trí theo định mức hiện hành. Riêng các vị trí văn thư, hành chính, kế toán sẽ được nghiên cứu, sắp xếp theo hướng bảo đảm số lượng phù hợp, có thể dùng chung đối với các điểm trường, theo quy định tại Thông tư 19/2023/TT-BGDĐT và Thông tư 20/2023/TT-BGDĐT, quy định chi tiết về vị trí việc làm, cơ cấu viên chức và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập. Mục tiêu là giảm số lượng nhân viên hành chính, phục vụ để tăng nguồn lực cho đội ngũ giáo viên.

Trước mỗi sự thay đổi, đội ngũ nhà giáo và những người công tác trong ngành Giáo dục thường có tâm lý lo lắng về những xáo trộn. Tuy nhiên, theo ông, việc sắp xếp lần này có thể mang lại những cơ hội nào để nhà giáo phát triển nghề nghiệp và chuyên môn?

Mỗi cuộc sắp xếp đều ít nhiều tác động đến tâm lý của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Tuy nhiên, tôi tin rằng với sự phát triển chung của đất nước và mục tiêu phát triển sự nghiệp giáo dục, đội ngũ sẽ thấu hiểu, đồng thuận và tổ chức thực hiện tốt chỉ đạo của Đảng, Nhà nước cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đối với cán bộ quản lý, đây là sự thay đổi rất lớn về tư duy, chuyển từ tư duy quản lý nhà trường theo hướng hành chính sang tư duy quản trị nhà trường. Đây là bước chuyển biến căn bản, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.

Đối với giáo viên, về cơ bản, cơ cấu tương đối ổn định. Giáo viên tại điểm trường nào vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại điểm trường đó; nếu có điều chỉnh thì chủ yếu nhằm bảo đảm định mức làm việc theo quy định hiện hành.

Về năng lực, trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn tiếp tục nâng cao năng lực, đặc biệt là năng lực số cho đội ngũ giáo viên. Việc này giúp giảm bớt các công việc hành chính thông thường, đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho công tác giáo dục.

Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ có các giải pháp nâng cao năng lực quản trị nhà trường cho đội ngũ cán bộ quản lý, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ đồng hành với các địa phương và đội ngũ nhà giáo như thế nào trong quá trình vận hành mô hình trường học mới?

Với trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành các công văn hướng dẫn mà mới đây nhất là Công văn 4054/BGDĐT-GDPT hướng dẫn sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập để các địa phương triển khai mô hình này. Tuy nhiên, trách nhiệm lớn nhất thuộc về các địa phương. Theo phân cấp, các cơ sở giáo dục do địa phương trực tiếp quản lý và xây dựng phương án tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế.

Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng tôi sẽ ban hành các hướng dẫn chung về mô hình, phương án bố trí nhân sự, qua đó hỗ trợ các địa phương xây dựng phương án phù hợp với điều kiện cụ thể. Bộ cũng phối hợp giải quyết các chế độ, chính sách đối với cán bộ, viên chức có thể được điều chuyển từ vị trí này sang vị trí khác hoặc phải nghỉ việc do quá trình sắp xếp lại.

Đối với nhà giáo, như tôi đã nói, nhiệm vụ và định mức làm việc cơ bản không thay đổi nhiều. Việc sắp xếp được thực hiện theo hướng tích cực hơn, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và năng lực của đội ngũ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xây dựng các chương trình bồi dưỡng phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục - đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình mới.

Đặc biệt, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục cần được tập huấn, bồi dưỡng để nâng cao năng lực quản trị nhà trường, xây dựng môi trường văn hóa giáo dục, tăng cường tinh thần đoàn kết, thống nhất, cùng hướng tới mục tiêu phát triển sự nghiệp giáo dục.

Ông muốn gửi thông điệp gì tới đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục để nhìn nhận việc sắp xếp như một cơ hội phát triển?

Chúng tôi mong muốn đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước trước hết xác định rõ mục tiêu của việc sắp xếp lại hệ thống là nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới mô hình quản trị nhà trường và xây dựng môi trường sinh thái giáo dục tốt nhất.

Đây cũng là cơ hội để đội ngũ nhà giáo tự nâng cao năng lực, đồng thời nâng cao ý thức vì tập thể, vì sự nghiệp chung. Qua đó, cùng nhau nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong thời kỳ mới./.

Trân trọng cảm ơn Cục trưởng!