Theo Straits Times, sáng kiến do Bộ trưởng phụ trách các vùng lãnh thổ Liên bang Hannah Yeoh phát động ngày 9/4, hướng tới việc giãn lưu lượng giao thông bằng cách khuyến khích người dân bắt đầu ngày mới sớm hơn.

Theo bà Yeoh, việc nhiều người cùng di chuyển vào một khung giờ cố định là nguyên nhân chính gây ùn tắc, do đó cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt để phân bổ lại giờ cao điểm buổi sáng theo hướng hợp lý hơn.

Tuy nhiên, sáng kiến này nhanh chóng vấp phải nhiều ý kiến hoài nghi. Một số chuyên gia cho rằng việc khuyến khích đi sớm không giải quyết được các vấn đề mang tính cấu trúc. Ông Law Teik Hua, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An toàn Đường bộ thuộc Đại học Putra Malaysia, nhận định dù việc giảm nhẹ số phương tiện có thể cải thiện lưu thông, các nguyên nhân cốt lõi như sự tập trung việc làm tại trung tâm, phụ thuộc vào xe cá nhân và hạn chế của hệ thống giao thông công cộng vẫn chưa được xử lý.

Theo ông Law, phần lớn lịch trình đi lại của người dân đã được “định hình”, với nhiều nhóm lao động như công chức, giáo viên, nhân viên dịch vụ và lao động theo ca buộc phải di chuyển vào thành phố từ rất sớm. Do đó, chỉ một bộ phận nhỏ người đi làm có khả năng điều chỉnh thời gian khởi hành.

Mỗi ngày, khoảng 1,2 triệu phương tiện đổ vào Kuala Lumpur, khiến tình trạng ùn tắc bắt đầu từ trước bình minh và kéo dài trong ngày. Nhiều gia đình đã đưa con đến trường từ rất sớm, trong bối cảnh trường học và cơ sở trông trẻ mở cửa vào đầu giờ sáng.

Để hỗ trợ sáng kiến, chính phủ phối hợp với chuỗi cà phê nội địa ZUS Coffee triển khai chương trình ưu đãi cho khách hàng mua đồ uống trong khung giờ 7-8h tại khoảng 250 cửa hàng ở Kuala Lumpur và Putrajaya, dự kiến kéo dài đến hết năm 2026. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho biết tỷ lệ sử dụng ưu đãi trong những ngày đầu triển khai vẫn ở mức dưới 4%.

Chiến dịch cũng vấp phải phản ứng trái chiều từ dư luận. Nghệ sĩ sân khấu Jo Kukathas cho rằng sáng kiến còn xa rời thực tế, trong khi một số ý kiến khác nhận định các ưu đãi như cà phê giá rẻ khó có thể bù đắp áp lực di chuyển kéo dài hàng giờ mỗi ngày.

Ông Nadzim Johan, lãnh đạo Hiệp hội Người tiêu dùng Hồi giáo Malaysia, cho rằng chiến dịch chưa tính đến áp lực chi phí của các gia đình, khi nhiều phụ huynh phải tự đưa đón con để tiết kiệm. Việc thay đổi giờ giấc có thể làm phát sinh thêm chi phí đi lại, điều không dễ thực hiện với nhiều hộ gia đình.

Số liệu của Bộ Giao thông Malaysia cho thấy tình trạng ùn tắc tại Kuala Lumpur đang gia tăng, với thời gian trung bình người lái xe bị mắc kẹt lên tới khoảng 84 giờ mỗi năm. Mức độ ùn tắc tại khu vực trung tâm cũng tăng lên 43,4%, cao hơn so với mức trước đại dịch COVID-19 là 37%.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Giao thông Anthony Loke Siew Fook cho biết cơ quan này đang xây dựng chính sách nhằm ứng phó với tình trạng ùn tắc ngày càng nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia, để giải quyết bài toán giao thông, cần các giải pháp mang tính căn cơ hơn như áp dụng giờ làm việc lệch ca, mở rộng làm việc từ xa và nâng cấp hệ thống giao thông công cộng, bao gồm tăng cường kết nối giữa đường sắt và xe buýt cũng như cải thiện hạ tầng chặng đầu và chặng cuối.

“Vấn đề không phải là yêu cầu tất cả mọi người phải thức dậy sớm hơn rất nhiều. Điều cần làm là tập trung vào nhóm nhỏ người đi làm có lịch trình linh hoạt, đồng thời giảm bớt các chuyến đi bắt buộc thông qua việc bố trí giờ làm lệch ca và mở rộng làm việc từ xa”, ông Law kết luận.