Từ ý tưởng của nữ sinh đến sân chơi hơn 50 thành viên

Cách mở lời với một người xa lạ, đặt câu hỏi thế nào để câu chuyện không dừng lại sau vài câu và làm sao để theo kịp khi người đối diện nói nhanh… là những điều các thành viên có kinh nghiệm chia sẻ với các bạn mới. Sau phần trao đổi và thực hành tình huống, các em chia nhóm, bước ra khu vực có du khách nước ngoài và bắt đầu những cuộc trò chuyện bằng tiếng Anh.

Đây không phải một tiết học tiếng Anh trong lớp. Các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Public Speaking đang thực hành một phần sinh hoạt quen thuộc: Chủ động tiếp cận du khách nước ngoài, chào hỏi, giới thiệu về câu lạc bộ và xin phép được trò chuyện để rèn kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Trong khi một nhóm chọn khu vực trước Nhà thờ Đức Bà, những nhóm khác di chuyển đến trước Bưu điện Thành phố, Đường sách để tìm những du khách sẵn sàng dành vài phút trao đổi.

Với những thành viên mới, việc bước tới trước một người nước ngoài và mở lời không hề đơn giản. Các em phải tự giới thiệu, trình bày mục đích muốn trò chuyện, đặt câu hỏi và tìm cách duy trì cuộc đối thoại. Nếu bị từ chối, các em tiếp tục tìm một vị khách khác; nếu cuộc trò chuyện diễn ra thuận lợi, các em phải vận dụng ngay vốn từ và khả năng nghe, nói để theo kịp câu chuyện.

Trong một buổi sinh hoạt như vậy, anh Sam và chị Leah, hai du khách đến từ Anh, đã dành thời gian trò chuyện với các thành viên câu lạc bộ ngay trước Nhà thờ Đức Bà. Với học sinh, đây là cơ hội sử dụng tiếng Anh trong một tình huống hoàn toàn khác với những bài tập được chuẩn bị trước ở lớp học.

Em Dư Minh Nhật, học sinh lớp 8, năm nay vào lớp 9 Trường Trung học thực hành Sài Gòn, đã đồng hành với CLB Public Speaking khoảng một năm. Nhật biết đến câu lạc bộ thông qua mẹ và ban đầu tham gia như một cơ hội để trau dồi thêm kỹ năng tiếng Anh.

“Sau một thời gian được các anh chị và các chú hướng dẫn, con đã tiến bộ hơn, có thể tự tin bắt chuyện, đặt câu hỏi và trao đổi trực tiếp với người nước ngoài mà không cần sự chỉ dẫn”, Minh Nhật chia sẻ.

Theo Minh Nhật, những kiến thức có được từ các buổi sinh hoạt khác với việc học trên lớp ở chỗ các em được trực tiếp sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp. Qua mỗi lần trò chuyện, em dần bớt sợ khi gặp người nước ngoài và tự tin hơn khi chủ động trao đổi.

Đó cũng là điều em Phan Đoàn Khánh Linh, học sinh lớp 10 Trường Vinschool Golden River, nhận thấy sau hơn một năm tham gia câu lạc bộ. Khánh Linh cho biết, trước đây em khá ngại khi phải chủ động xin phép một người nước ngoài trò chuyện, nhất là khi không biết bắt đầu câu chuyện thế nào và lo người đối diện sẽ từ chối.

“Qua những buổi thực hành như vậy, con thấy mình nói chuyện lưu loát hơn, có thêm ý tưởng để tiếp tục cuộc trò chuyện và học được nhiều điều từ người đối diện. Con cũng cải thiện phát âm và hiểu thêm về văn hóa của họ”, Khánh Linh nói.

Điều thú vị là trong những cuộc trò chuyện ấy, không chỉ có kiến thức về các quốc gia khác được mở ra. Có lần, chính những vị khách nước ngoài lại giúp Khánh Linh biết thêm về những địa điểm, nét văn hóa ở Việt Nam mà em chưa từng chú ý tới.

Từ một cuộc trò chuyện ngắn, học sinh phải đồng thời vận dụng vốn từ, khả năng nghe hiểu, phản xạ giao tiếp và kiến thức của mình để tiếp tục câu chuyện. Những điều tưởng như đơn giản ấy lại là phần thực hành mà các em khó có được nếu chỉ sử dụng tiếng Anh trong những tình huống quen thuộc ở lớp học.

Người khởi xướng CLB Public Speaking là Phạm Hoàng Hà Chi, học sinh lớp 9 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Ý tưởng thành lập câu lạc bộ xuất phát từ nhận xét của Chi về khoảng cách giữa việc học tiếng Anh và khả năng sử dụng tiếng Anh trong giao tiếp thực tế.

Theo Hà Chi, học sinh tại TP Hồ Chí Minh có nhiều cơ hội học các kỹ năng đọc, viết, nhưng môi trường để thực hành nói tiếng Anh, đặc biệt là giao tiếp tự tin và hiệu quả với người nước ngoài, chưa phổ biến. Vì vậy, Chi muốn tạo một sân chơi để các bạn có thể sử dụng tiếng Anh trong những tình huống gần với đời sống.

“Con muốn thành lập một câu lạc bộ để các bạn có thể giao tiếp tự tin hơn bằng tiếng Anh, gặp gỡ người nước ngoài và học thêm những kỹ năng cần thiết khi nói chuyện với họ”, Hà Chi chia sẻ.

Những ngày đầu, câu lạc bộ có khoảng 20 thành viên và 2 - 3 người hướng dẫn (mentor). Khi số lượng học sinh tăng lên, việc quản lý, hướng dẫn cũng trở thành một thách thức đối với nhóm sáng lập. Sau đó, Chi cùng các thành viên tìm thêm những học sinh có khả năng tiếng Anh tốt để tham gia hỗ trợ.

Từ khoảng 20 thành viên ban đầu, câu lạc bộ hiện có hơn 50 thành viên cùng nhiều mentor đến từ các trường khác nhau. Một số thành viên sau thời gian tham gia và được hướng dẫn đã có thể quay lại hỗ trợ những bạn mới.

Theo Hà Chi, trước mỗi buổi thực hành, các mentor hướng dẫn học sinh về chủ đề, cách mở đầu cuộc trò chuyện, cách đặt câu hỏi và những kỹ năng cần thiết khi tiếp cận người nước ngoài. Sau đó, các thành viên được chia thành hai hoặc ba nhóm tùy số lượng và chia ngẫu nhiên, không phân theo độ tuổi.

Việc chia nhóm ngẫu nhiên giúp các bạn có cơ hội làm quen với nhiều thành viên khác nhau, đồng thời tạo điều kiện để những học sinh đã có kinh nghiệm hỗ trợ các bạn còn rụt rè.

Sau khi thực hành với du khách, các thành viên quay lại trao đổi về những gì vừa diễn ra. Các mentor góp ý về cách phát âm, cách đặt câu hỏi, khả năng duy trì cuộc trò chuyện và những điểm cần cải thiện. Cuối buổi, các nhóm cùng tập trung chia sẻ kinh nghiệm trước khi tham gia một số trò chơi tập thể.

Hà Chi cho biết, mức độ tiến bộ của mỗi thành viên không giống nhau. Có những bạn sau một thời gian đồng hành đã mạnh dạn hơn, có thêm vốn từ, mẫu câu và khả năng duy trì cuộc trò chuyện. Điều quan trọng là các bạn dần vượt qua tâm lý rụt rè khi giao tiếp với người nước ngoài.

Bên cạnh những buổi thực hành trực tiếp, khoảng một đến hai lần mỗi tháng, câu lạc bộ tổ chức các buổi talkshow trực tuyến hoặc trực tiếp. Khách mời là những người có trải nghiệm về tiếng Anh, du học hoặc các lĩnh vực liên quan, chia sẻ với học sinh về kỹ năng học và sử dụng tiếng Anh.

Câu lạc bộ cũng từng tổ chức hoạt động gây quỹ để ủng hộ Viện dưỡng lão Vị Hoàng, cùng các trò chơi nhóm và hoạt động tập thể nhằm tăng sự gắn kết giữa các thành viên.

Không chỉ học tiếng Anh mà học cách mở lời

Giá trị của câu lạc bộ không chỉ nằm ở việc giúp con nói tiếng Anh tốt hơn. Chị Bích Lan, phụ huynh của bé An An thành viên CLB Public Speaking, biết đến câu lạc bộ thông qua sự giới thiệu của người bạn. Sau khi cùng con tham gia, chị nhận thấy điều đầu tiên các em có được là niềm vui khi tham gia một hoạt động tích cực, sau đó là những kỹ năng về giao tiếp, tiếng Anh và mở rộng mối quan hệ bạn bè.

Theo chị Bích Lan, việc gặp gỡ những người nước ngoài trong một môi trường thân thiện giúp các em có thêm kiến thức thực tế về nhiều nền văn hóa và hiểu rằng cuộc sống có nhiều cách nhìn, cách trải nghiệm khác nhau.

“Các con có thêm bạn bè, rèn luyện sự tự tin cũng như khả năng tiếng Anh và kỹ năng giao tiếp. Quan trọng hơn, các con có cơ hội học hỏi từ những cuộc trò chuyện thực tế”, chị Bích Lan chia sẻ.

Anh Phạm Văn Tiệp, phụ huynh của Hà Chi và là người hỗ trợ con trong quá trình xây dựng câu lạc bộ cho biết, Hà Chi đã có thời gian trò chuyện với người nước ngoài trước khi nảy ra ý tưởng thành lập sân chơi này. Khi con đề xuất thành lập câu lạc bộ, anh ủng hộ vì nhận thấy nhiều học sinh dù học tiếng Anh ở trường hoặc trung tâm vẫn thiếu môi trường cọ xát trực tiếp.

Theo anh Tiệp, qua quá trình theo dõi, điều dễ nhận thấy nhất là sự tiến bộ về khả năng tự tin bắt chuyện với người nước ngoài. Một số bạn ban đầu chỉ tham gia như những thành viên bình thường, sau một thời gian được các mentor hướng dẫn đã có thể quay lại hỗ trợ những thành viên mới.

“Ở góc độ phụ huynh, tôi thấy rất vui khi các bạn có một sân chơi miễn phí để chia sẻ niềm yêu thích tiếng Anh, đồng thời hỗ trợ những bạn trẻ khác cùng tiến bộ”, anh Tiệp nói.

Một trong những trải nghiệm Hà Chi nhớ nhất là lần các thành viên gặp những vị khách đến từ Australia. Theo Hà Chi, các vị khách chủ động đến trò chuyện với học sinh, sau đó chụp hình và chia sẻ hình ảnh về cuộc gặp khi trở về Australia. Với các thành viên, sự chủ động từ phía những người khách khiến các em cảm thấy vui và tự hào về hoạt động của câu lạc bộ.

Trong một buổi sinh hoạt khác, Leah, du khách đến từ Anh, cho biết cô rất vui khi được trò chuyện với học sinh Việt Nam. Những câu hỏi và chia sẻ của các em giúp cô hiểu thêm về văn hóa, con người Việt Nam, đồng thời tạo nên trải nghiệm gần gũi trong chuyến đi.

Sam, một du khách Anh khác sang Việt Nam được hai ngày. Anh bày tỏ sự thích thú trước khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh của các em nhỏ và cho rằng, ngôn ngữ chung đã giúp những người đến từ nhiều quốc gia dễ dàng kết nối. Cuộc gặp cũng để lại cho Sam ấn tượng tốt đẹp về Việt Nam.

Những cuộc trò chuyện này không nhằm giúp học sinh nói tiếng Anh hoàn hảo ngay lập tức mà trước hết, tạo cơ hội để các em vượt qua tâm lý e ngại khi giao tiếp. Từ chỗ lúng túng, sợ bị từ chối, các em dần biết cách chủ động chào hỏi, giới thiệu bản thân, đặt câu hỏi và lắng nghe người đối diện. Khi cuộc trò chuyện được duy trì, các em có thêm điều kiện rèn khả năng lựa chọn từ ngữ, diễn đạt ý và phản hồi linh hoạt.

Với Hà Chi, Minh Nhật, Khánh Linh và nhiều thành viên khác, sự thay đổi ấy không đến sau một bài kiểm tra mà được hình thành qua từng lần bước tới trước một người xa lạ và chủ động bắt chuyện. Từ một câu chào, cuộc trò chuyện bắt đầu; cùng với mỗi cuộc trò chuyện, sự tự tin của các em được bồi đắp thêm.