Đặc biệt, cũng ghi nhận bước chuyển mạnh của ngành Thuế từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro. Cơ quan Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng dữ liệu lớn trong quản lý người nộp thuế, thanh tra, kiểm tra và giám sát giao dịch.

Nội dung công bố của Sách Trắng Thuế 2026 đã khái quát toàn diện hệ thống thuế Việt Nam hiện hành theo thông lệ quốc tế, gồm thuế trực thu, thuế gián thu và các sắc thuế đặc thù. Hệ thống này được xác định là công cụ tài chính quan trọng nhằm bảo đảm nguồn lực cho ngân sách Nhà nước (NSNN), điều tiết kinh tế vĩ mô và thực hiện công bằng xã hội.

Bộ tài liệu cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách thuế trong việc minh bạch hóa tài chính Quốc gia và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Theo đó, thuế không chỉ là nguồn thu NSNN mà còn là công cụ điều hành kinh tế linh hoạt, hỗ trợ phân phối lại thu nhập và hỗ trợ các nhóm yếu thế trong xã hội; nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ và nâng cao hiệu quả quản trị thuế theo chuẩn quốc tế.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Sách Trắng Thuế 2026 là các số liệu về kết quả thu ngân sách giai đoạn 2021 - 2025. Tổng thu ngân sách do cơ quan Thuế quản lý đạt khoảng 9.922 nghìn tỷ đồng, vượt khoảng 120% mục tiêu Quốc hội giao. Riêng thu nội địa đạt khoảng 8.569 nghìn tỷ đồng, chiếm 86,4% tổng thu NSNN. Theo đó, ngành Thuế đã hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách liên tục trong 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, góp phần bảo đảm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội và ổn định tài chính quốc gia.

Theo số liệu được công bố, số lượng cuộc thanh tra, kiểm tra thuế năm 2025 giảm so với năm 2021 nhưng hiệu quả xử lý tăng đáng kể nhờ áp dụng quản lý dữ liệu rủi ro. Số thu qua thanh tra, kiểm tra năm 2025 tăng gấp đôi so với năm 2021. Đối với giai đoạn 2026 - 2030, Sách Trắng Thuế 2026 đưa ra định hướng phát triển ngành Thuế theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và hội nhập, tập trung vào 4 trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách thuế theo hướng đồng bộ, minh bạch và phù hợp với chuẩn mực quốc tế cũng như sự phát triển của kinh tế số, thương mại điện tử và giao dịch xuyên biên giới; thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân; đồng thời tăng tính tự động hóa trong quản lý.

Thứ ba, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ thông qua việc nâng cao chất lượng hỗ trợ, tư vấn, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và cải thiện trải nghiệm thực hiện nghĩa vụ thuế; thứ tư, nâng cao chất lượng quản trị thuế trên cơ sở quản trị dữ liệu, tăng cường quản lý rủi ro, chống thất thu, chuyển giá và gian lận thuế.

Theo ý kiến một số chuyên gia ngành Thuế, trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh và yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng, việc xây dựng hệ thống thuế minh bạch, hiện đại và có khả năng dự báo cao sẽ là yếu tố quan trọng để vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh của môi trường đầu tư Việt Nam.