Tuy nhiên, theo tờ The Independent (Anh), bước đi này có thể giúp Pakistan nâng tầm vị thế quốc tế nếu thành công, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu thất bại.

Tham vọng ngoại giao

Trong một cuộc họp báo trên truyền hình ngày 29/3, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết nước này cảm thấy hài lòng khi Washington và Tehran đã đồng ý tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình với sự hỗ trợ của quốc gia Nam Á này trong những ngày tới. Ông nhấn mạnh đây sẽ là những cuộc đối thoại có ý nghĩa nhằm hướng tới một giải pháp toàn diện.

Phát biểu được đưa ra sau cuộc họp đa phương giữa Pakistan với Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia - các quốc gia khu vực đang tìm cách ổn định Trung Đông trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang suốt một tháng qua.

Ngoại trưởng Dar khẳng định Pakistan đã tích cực làm việc với giới lãnh đạo Mỹ nhằm hạ nhiệt căng thẳng và tìm kiếm giải pháp cho xung đột. Tuy nhiên, đến nay cả Washington và Tehran vẫn chưa chính thức xác nhận vai trò trung gian của Islamabad.

Những nghi ngờ về tính trung lập

Dù vậy, việc Pakistan nổi lên là bên trung gian tiềm năng đã khiến nhiều nhà quan sát bất ngờ.

Theo ông Chietigj Bajpaee, chuyên gia cấp cao về Nam Á tại Chatham House, tham vọng của Pakistan là rất lớn nhưng bị hạn chế bởi nhiều mâu thuẫn nội tại. Ông nhận định với rằng thách thức lớn nhất là liệu Islamabad có thể duy trì vai trò trung gian hay không khi phải đối mặt với những xung đột cả trong nước lẫn khu vực.

Pakistan vẫn đang căng thẳng với Afghanistan, trong khi quan hệ với Ấn Độ tiếp tục xấu đi sau cuộc xung đột ngắn năm ngoái.

Ngoài ra, Pakistan không có quan hệ ngoại giao với Israel và vẫn duy trì quan hệ quốc phòng chặt chẽ với Saudi Arabia và các nước Vùng Vịnh, cũng như quan hệ gần gũi với Mỹ. Điều này khiến tính trung lập của Pakistan bị đặt dấu hỏi.

Cơ hội nâng tầm vị thế chiến lược

Ở chiều ngược lại, một số chuyên gia cho rằng đây là bước ngoặt ngoại giao đáng chú ý đối với Pakistan.

Ông Kamran Bokhari, chuyên gia tại Hội đồng Chính sách Trung Đông, nhận định việc Pakistan đăng cai các cuộc đàm phán Mỹ - Iran cho thấy vị thế chiến lược của nước này đang được nâng cao rõ rệt. Sau nhiều thập kỷ, Pakistan đang dần tái xuất như một đồng minh quan trọng của Mỹ tại Tây Á.

Dù không có nhiều kinh nghiệm trong hòa giải các khủng hoảng lớn, nhưng Pakistan vẫn được đánh giá có uy tín đặc biệt nhờ phối hợp với cả Washington và Tehran.

Pakistan có đường biên giới nhạy cảm với Iran tại tỉnh Balochistan, nơi từng xảy ra xung đột nhưng nhanh chóng được kiểm soát. Đồng thời, khác với các quốc gia trung gian truyền thống như Qatar hay Oman, Pakistan không cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ, qua đó giảm nguy cơ trở thành mục tiêu của Iran.

Rủi ro

Trong bối cảnh xung đột tiếp tục leo thang, thách thức lớn nhất đối với Pakistan là thu hẹp khoảng cách sâu sắc giữa Washington và Tehran.

Theo ông Bajpaee, rủi ro lớn là nỗ lực này có thể phản tác dụng do Pakistan có ít khả năng kiểm soát tình hình nhưng lại phải gánh chịu hậu quả lớn nếu thất bại.

Hiện Iran chưa nhắm mục tiêu vào Pakistan, phần nào do nước này không chứa căn cứ quân sự Mỹ. Tuy nhiên, nếu Islamabad bị nhìn nhận là đứng về phía Washington, tình hình có thể thay đổi nhanh chóng.

Thỏa thuận quốc phòng chung với Saudi Arabia ký năm ngoái cũng khiến Pakistan gặp khó trong việc duy trì hình ảnh trung lập, biến vai trò trung gian trở thành một hành động đầy rủi ro.

Trong khi đó, Iran đưa ra các yêu cầu cứng rắn như đòi Mỹ bồi thường chiến tranh, rút quân khỏi vùng Vịnh và thiết lập cơ chế an ninh mới tại Eo biển Hormuz. Về phía Mỹ, Tổng thống Trump thậm chí để ngỏ khả năng kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu của Iran - trong bối cảnh quân đội Mỹ tăng cường hiện diện tại khu vực.

Căng thẳng leo thang đang khiến giá năng lượng biến động mạnh khi Iran tận dụng khả năng gây gián đoạn tuyến vận chuyển qua Hormuz.

Trong bối cảnh đó, nỗ lực hòa giải của Pakistan không chỉ là phép thử về năng lực ngoại giao mà còn là canh bạc chiến lược, nơi thành công có thể mang lại uy tín quốc tế đáng kể, nhưng thất bại cũng có thể khiến Islamabad trả giá đắt.