Công tác thu gom, vận chuyển rác thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Cần Thơ đang gặp nhiều khó khăn do thiếu sự đồng bộ về cơ chế, chính sách và hạ tầng. Thực trạng này khiến nhiều khu vực, đặc biệt là vùng nông thôn, rác thải tồn đọng kéo dài, ảnh hưởng đến môi trường sống, sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái địa phương.
Không còn chính sách thu gom, vận chuyển rác nên lượng rác thải rắn không được xử lý tại khu vực 14, phường Vị Tân. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Theo phản ánh của người dân tại phường Vị Tân, tình trạng rác thải sinh hoạt không được thu gom thường xuyên đã diễn ra nhiều tháng qua. Ông Trần Ngọc Hưởng, ở Khu vực 14, cho biết lượng rác tồn đọng ngày càng nhiều, gây bất tiện trong sinh hoạt.
“Những tháng trước, vào mùa nắng, người dân còn có thể tự xử lý bằng cách đốt rác. Tuy nhiên, bước vào mùa mưa, rác không thể xử lý, bị ứ đọng, bốc mùi hôi và phát sinh ruồi muỗi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống của người dân", ông Hưởng nói.
Không chỉ rác thải sinh hoạt, các loại chất thải nguy hại cũng chưa được thu gom, xử lý đúng cách. Ông Trương Ngọc Lê, ở Khu vực 1, phản ánh gần khu dân cư nơi ông sinh sống có điểm tập trung bao bì thuốc bảo vệ thực vật tồn tại trong thời gian dài mà không được thu dọn. “Những bao bì này bốc mùi rất khó chịu, nhất là vào những ngày nắng nóng. Khi có gió, mùi lan xa, ảnh hưởng đến nhiều hộ dân xung quanh, kể cả những nhà ở cách xa khu vực tập kết", ông Lê cho biết.
Đường giao thông nhỏ hẹp và thiếu điểm trung chuyển khiến rác thải dễ tồn đọng. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Theo tìm hiểu, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là sự thiếu thống nhất cơ chế, chính sách sau khi thực hiện sáp nhập các đơn vị hành chính. Trước đây, tại địa bàn tỉnh Hậu Giang (cũ), việc triển khai Đề án “Hậu Giang xanh” đã góp phần nâng cao tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt, hạn chế tình trạng người dân tự xử lý rác bằng các hình thức không hợp vệ sinh như đốt, chôn lấp hoặc xả thải trực tiếp ra môi trường.
Tuy nhiên, từ tháng 7/2025 đến nay, sau khi thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính, thành phố Cần Thơ chưa có chính sách thống nhất thu gom rác thải. Điều này dẫn đến việc các tổ chức, cá nhân tham gia dịch vụ thu gom không có nguồn kinh phí ổn định để duy trì hoạt động. Hệ quả là nhiều tổ vệ sinh môi trường tại ấp, khu vực, lực lượng nòng cốt trong thu gom rác ở nông thôn, đã ngừng hoạt động.
Đại diện lãnh đạo Công ty cổ phần cấp thoát nước công trình đô thị Hậu Giang cho biết, chỉ trên địa bàn phường Vị Tân, kinh phí thu gom rác thải gần 1 năm qua hơn 20 tỷ đồng, đến nay phía chính quyền địa phương vẫn thiếu nợ, vì chưa có nguồn chi trả.
Ông Lưu Văn Dủ, Phó Chủ tịch UBND phường Vị Tân, cho biết địa phương gặp không ít khó khăn trong thu gom rác trên địa bàn. Việc gián đoạn hoạt động của các tổ thu gom cơ sở khiến công tác thu gom rác thải bị đứt gãy, đặc biệt tại những khu vực xa trung tâm, nơi hạ tầng giao thông còn hạn chế. Nhiều tuyến đường nông thôn nhỏ, hẹp, phương tiện thu gom chuyên dụng khó tiếp cận, trong khi các điểm tập kết rác tạm thời lại chưa được bố trí hợp lý, gây tình trạng ô nhiễm, mất mỹ quan.
Cùng với cơ chế, chính sách chưa đồng bộ, tại thành phố Cần Thơ, điều kiện tự nhiên đặc thù với hệ thống kênh rạch dày đặc và mùa mưa kéo dài, cũng làm gia tăng áp lực đối với công tác xử lý rác thải. Trong mùa mưa, rác thải sinh hoạt dễ bị phân hủy, phát sinh mùi hôi, nước rỉ rác và có nguy cơ lan rộng ra môi trường xung quanh, ảnh hưởng đến nguồn nước và hệ sinh thái.
Do đường giao thông nhỏ hẹp, cầu giao thông dốc cao nên có ý kiến cho rằng dùng ghe thuyền thu gom rác vùng nông thôn thay cho xe gom rác sẽ hợp lý hơn. Ảnh: Duy Khương/TTXVN
Bà Mã Thị Tươi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Nhân dân thành phố Cần Thơ cho biết, để khắc phục tình trạng này, Hội đồng Nhân dân thành phố sẽ sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn theo hướng đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Các xã, phường tiếp tục công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, góp phần thay đổi thói quen xử lý rác thải của người dân theo hướng văn minh, bền vững.
Trong thời gian tới, Hội đồng Nhân dân thành phố sẽ sớm ban hành nghị quyết thực hiện đề án bảo vệ môi trường trên địa bàn Cần Thơ mới hiện nay; trong đó, sẽ có chính sách khôi phục và củng cố hoạt động của các tổ vệ sinh môi trường tại cơ sở, đồng thời có chính sách hỗ trợ, khuyến khích xã hội hóa trong lĩnh vực thu gom rác thải. Cũng như đầu tư phương tiện thu gom phù hợp với điều kiện giao thông nông thôn, xây dựng các điểm tập kết rác phù hợp quy hoạch, hợp vệ sinh, góp phần bảo vệ cuộc sống người dân, bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố xanh, sạch đẹp, theo bà Mã Thị Tươi.