Hai Luật được Quốc hội thông qua là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Bốn Nghị quyết được thông qua gồm: Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Đột phá cải cách hành chính trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường

Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường với 93% tổng số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

10 luật được sửa đổi, bổ sung gồm: Luật Trồng trọt; Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y; Luật Thủy sản; Luật Địa chất và khoáng sản; Luật Tài nguyên nước; Luật Thủy lợi; Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Luật chuyển căn bản trong tư duy quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" dựa trên cơ sở quản trị rủi ro. Luật chính thức bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với hoạt động buôn bán giống cây trồng và phân bón; đồng thời kéo dài thời hạn của Giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm và bãi bỏ thủ tục cấp lại đối với Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán thuốc bảo vệ thực vật để chuyển sang chế độ không thời hạn.

Ngoài ra, luật đẩy mạnh phân cấp phân quyền cho chính quyền cấp tỉnh đối với các thủ tục thú y, quản lý giống vật nuôi quý hiếm, cấp phép mỏ khoáng sản nhóm I và thủ tục tài nguyên nước nhằm tiết giảm tối đa thời gian và chi phí hành chính cho doanh nghiệp.

Luật sẽ có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2027.

Bảo vệ tinh thần đổi mới sáng tạo

Với 465/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Nghị quyết này quy định cơ chế miễn hoặc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm nhưng có động cơ vì lợi ích chung, không vụ lợi cá nhân hay tham nhũng, và đã khắc phục toàn bộ thiệt hại vật chất. Đặc biệt, nghị quyết thiết lập cơ chế loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm công nghệ mới, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số khi chủ thể đã tuân thủ đúng quy trình phòng ngừa, hoặc trong trường hợp quy định pháp luật còn mâu thuẫn nhưng hành vi xuất phát từ yêu cầu đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn. Bên cạnh đó, cơ quan tiến hành tố tụng được phép xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự tối đa 2 năm để tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tập trung khắc phục hậu quả và đưa công trình vào vận hành hiệu quả.

Dự thảo Nghị quyết sau khi tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội thông qua gồm 3 chương, 13 điều. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026 với thời hạn áp dụng trong 3 năm, kể từ ngày có hiệu lực.

Khơi thông nguồn lực đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Nhằm tăng cường kết nối liên vùng và hoàn thiện hạ tầng quốc gia, Quốc hội đã phê duyệt Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, với 463/470 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Dự án có chiều dài toàn tuyến khoảng 349 km đi qua địa phận 7 tỉnh, thành phố bao gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ. Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư là 288.268 tỷ đồng, trong đó nguồn ngân sách trung ương đóng vai trò chủ đạo với 215.192 tỷ đồng (chiếm 74,65% để đầu tư tuyến chính cao tốc) và ngân sách các địa phương tự cân đối khoảng 73.076 tỷ đồng (chiếm 25,35% phục vụ giải phóng mặt bằng, xây dựng đường song hành). Công trình dự kiến triển khai chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thi công từ năm 2027 và đặt mục tiêu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Hiện đại hóa tuyến đường sắt chiến lược Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Cùng với hạ tầng đường bộ, Quốc hội tiếp tục phê duyệt Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, với 460/473 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Dự án sau khi điều chỉnh sẽ xây dựng tuyến đường đôi khổ tiêu chuẩn 1.435 mm cho các đoạn tuyến trọng điểm có nhu cầu vận tải cực lớn gồm đoạn ga Bắc Hồng - ga Nam Hải Phòng và đoạn ga Yên Viên - ga Gia Lâm, vận hành bằng công nghệ sức kéo điện hiện đại và định hướng chuyển đổi năng lượng sạch trong tương lai. Với tốc độ thiết kế tối đa đạt 160 km/h cho cả tàu khách và tàu hàng cùng sơ bộ tổng mức đầu tư điều chỉnh là 289.339 tỷ đồng, dự án hướng tới mục tiêu hoàn thành cơ bản toàn tuyến vào năm 2030.

Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 2.075ha. Trong đó, đất trồng lúa khoảng 784ha, gồm khoảng 534ha đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên; đất lâm nghiệp khoảng 897ha và các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 394ha. Diện tích trên không bao gồm khoảng 1.048ha đất mỏ vật liệu và bãi đổ thải sẽ được bàn giao cho các địa phương sau khi hoàn thành dự án. Sơ bộ số dân tái định cư của dự án khoảng 25.544 người.

Tháo gỡ triệt để vướng mắc hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, với 464/476 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Nghị quyết cho phép áp dụng quy trình rút gọn đặc biệt để hợp thức hóa pháp lý và tiếp tục thi công, giải ngân vốn đối với các dự án đã khởi công thực tế từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 khi chưa kịp hoàn thiện các thủ tục đất đai, quy hoạch và mỏ khoáng sản phục vụ san lấp.

Nghị quyết này áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện các dự án, công trình, hạng mục công trình quy định tại khoản 1 Điều này và cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Về nguyên tắc thực hiện, Nghị quyết nêu rõ yêu cầu: Bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định tại Nghị quyết này; phù hợp với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên. Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và bảo đảm hài hòa lợi ích của các chủ thể có liên quan theo quy định của pháp luật; chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, không làm phát sinh tranh chấp, khiếu kiện...

Nghị quyết chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/9/2026.

Đổi mới cơ chế quản lý và tăng cường bảo vệ người lao động làm việc ở nước ngoài

Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng với 476/477 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Nhằm bảo vệ tối đa lợi ích hợp pháp của người lao động, luật nghiêm cấm các doanh nghiệp dịch vụ thu học phí, phí đào tạo trước khi lao động được phía đối tác nước ngoài tuyển chọn và ký kết hợp đồng. Doanh nghiệp phải cam kết bằng văn bản về thời gian chờ xuất cảnh không quá 180 ngày kể từ ngày trúng tuyển; nếu quá thời hạn này mà không thực hiện đúng cam kết thì phải bồi thường và hoàn trả toàn bộ tiền dịch vụ đã thu.

Người lao động cũng sẽ không phải đóng bảo hiểm xã hội hoặc thuế thu nhập cá nhân hai lần nếu Việt Nam và quốc gia tiếp nhận đã ký kết hiệp định tránh đóng song trùng.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.