Thỏa thuận dự kiến theo hình thức "lấy MiG đổi UAV" giữa Ba Lan và Ukraine đã đổ vỡ. Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz cáo buộc Ukraine không thực hiện cam kết chia sẻ công nghệ thiết bị bay không người lái để đổi lấy các tiêm kích MiG do Ba Lan cung cấp.

Phát biểu trên kênh truyền hình địa phương, ông Kosiniak-Kamysz khẳng định Vácsava từng đề xuất với Kiev "thỏa thuận rất công bằng, dựa trên tinh thần đối tác: MiG đổi lấy thiết bị bay không người lái".

Ông bổ sung: "Phía Ukraine ban đầu chấp thuận, nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Vì vậy, Ukraine sẽ không có MiG bởi Ba Lan cũng không nhận được thiết bị bay không người lái hay năng lực công nghệ UAV như đã thỏa thuận”.

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan, Ukraine không chỉ sở hữu công nghệ thiết bị bay không người lái quân sự tiên tiến mà còn tích lũy kinh nghiệm tác chiến phong phú, đủ để chia sẻ với các nước đối tác.

Bộ trưởng Kosiniak-Kamysz nói: "Họ thực sự rất giỏi trong lĩnh vực này. Ban đầu họ đã đồng ý như vậy, nhưng sau đó lại rút khỏi thỏa thuận".

Phía Kiev hiện chưa bình luận về những tuyên bố trên.

Trước đó, Ba Lan đã chuyển giao 14 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine vào năm 2023, trở thành quốc gia đầu tiên cung cấp chiến đấu cơ cho Kiev kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát vào năm 2022.

Đến tháng 1 năm nay, Ba Lan tiếp tục phê duyệt việc chuyển giao thêm 9 tiêm kích MiG-29 cho Ukraine.

Đây đều là những chiến đấu cơ Ba Lan dự định loại biên, trong bối cảnh nước này từng bước thay thế các tiêm kích thời Liên Xô bằng các mẫu F-16 và F-35 do Mỹ thiết kế.

Vào tháng 4, Ukraine tuyên bố cuối cùng họ đã mở cửa xuất khẩu vũ khí ra thị trường toàn cầu, với Tổng thống Volodymyr Zelensky khẳng định rõ rằng điều này sẽ áp dụng cho các quốc gia đã ủng hộ Ukraine. Ông Zelensky cũng lưu ý rằng việc xuất khẩu sẽ diễn ra dưới hình thức các "Thỏa thuận thiết bị bay không người lái" về cả sản xuất và cung cấp UAV, tên lửa, đạn dược và các loại vũ khí, thiết bị quân sự...

Cùng thời điểm đó, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố khởi động một dự án mới nhằm xây dựng phi đội thiết bị bay không người lái hiện đại với chuyên môn kỹ thuật của Ukraine.

Ba Lan là một trong những quốc gia ủng hộ Kiev mạnh mẽ nhất kể từ khi xung đột Ukraine - Nga bùng phát vào năm 2022 và đã tiếp nhận hơn 1,5 triệu người tị nạn Ukraine, tuy nhiên trong những năm gần đây, tâm lý hoài nghi đối với Ukraine có xu hướng gia tăng, trong khi hai nước vẫn chưa giải quyết dứt điểm những bất đồng liên quan đến lịch sử.

Những tranh cãi lịch sử xoay quanh UPA từ lâu vẫn là vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Ba Lan - Ukraine.

Quân đội Nổi dậy Ukraine (UPA) là lực lượng vũ trang hoạt động từ năm 1942 đến năm 1949.
Ba Lan cho rằng UPA phải chịu trách nhiệm về cái chết của hàng trăm nghìn người Ba Lan tại Volhynia và Đông Galicia trong giai đoạn 1943-1945. Theo ước tính của Viện Tưởng niệm Quốc gia (IPN) và các nhà sử học Ba Lan, khoảng 100.000-120.000 người Ba Lan đã thiệt mạng trong các chiến dịch do UPA hoặc những đơn vị có liên hệ với tổ chức này tiến hành.

Trong khi đó, các nhà sử học và chính trị gia Ukraine xem những sự kiện trên là một phần của cuộc xung đột thời chiến mang tính hai chiều, đồng thời phản đối việc sử dụng thuật ngữ "diệt chủng" mà Ba Lan áp dụng và đã được Hạ viện cùng Thượng viện Ba Lan xác nhận trong các nghị quyết chính thức.