Ngày 22/5, tại xã Gành Hào, Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND xã Gành Hào (tỉnh Cà Mau) tổ chức lớp tập huấn chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định cho lực lượng chức năng và ngư dân tỉnh Cà Mau.
Tàu thuyền ra vào cảng sông Đốc, tỉnh Cà Mau (ảnh minh họa).
Theo đó, lớp tập huấn tập trung vào 3 nội dung lớn: Thông tin kết quả thanh tra của Ủy ban Châu Âu, phổ biến một số quy định mới và triển khai thực hiện hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử. Thông qua lớp tập huấn sẽ góp phần thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản; nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của tổ chức, cá nhân và ngư dân trong hoạt động khai thác hải sản. Qua đó, góp phần cùng cả nước ngăn chặn, chấm dứt tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Tại hội nghị, đại diện Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã giới thiệu đến chính quyền địa phương và ngư dân Cà Mau một số nghị định, thông tư, công điện mới nhất liên quan đến lĩnh vực thuỷ sản. Đặc biệt là Nghị định số 41/2026/NĐ-CP, ngày 25/1/2026 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thủy sản, trong đó quy định cụ thể về vùng biển hoạt động đối với từng loại tàu, quy định nghiêm ngặt về việc lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình và các chế tài xử phạt hành chính nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, các đại biểu và ngư dân làm nghề khai thác biển đã được hướng dẫn trực tiếp cách cài đặt, sử dụng Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) trên cả hai nền tảng ứng dụng di động và website…
Ngư dân Mã Thanh Tường (ấp 1, xã Gành Hào) chia sẻ, thông qua lớp tập huấn đã giúp cho ngư dân hiểu rõ hơn về các quy định, nghị định trong việc khai thác thủy hải sản; nhất là giúp cho các ngư dân hiểu rõ hơn trách nhiệm của bản thân trong việc chung tay cùng cả nước gỡ “thẻ vàng”. Có gỡ được “thẻ vàng” thì nghề cá mới phát triển bền vững, ngư dân mới có thu nhập và thủy sản Việt Nam khi xuất bán ra nước ngoài mới có giá trị cao.
Hiện toàn tỉnh Cà Mau có trên 5.100 tàu cá đăng ký với tổng công suất hơn 800.000 CV. Trong đó, 1.914 tàu có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt 100% thiết bị giám sát hành trình (VMS), đồng bộ tín hiệu lên hệ thống quản lý tàu cá.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử nhấn mạnh, Cà Mau kiên quyết ngăn chặn, giảm thiểu và loại bỏ hoạt động khai thác IUU của các tổ chức, cá nhân trên vùng biển địa phương. Đặc biệt, tỉnh đặt mục tiêu cao nhất là chấm dứt hoàn toàn tình trạng tàu cá và ngư dân tỉnh Cà Mau khai thác hải sản trái phép tại vùng biển nước ngoài, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Theo Phó Chủ tịch Lê Văn Sử, tỉnh Cà Mau luôn xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp chính quyền, nhất là người đứng đầu trong công tác chống khai thác IUU; đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát triển nghề cá bền vững. Cùng với đó, địa phương xem dữ liệu là nền tảng quản lý, yêu cầu toàn bộ dữ liệu tàu cá, xử lý vi phạm, truy xuất nguồn gốc phải bảo đảm “đúng - đủ - sạch - sống”, cập nhật thường xuyên và thống nhất với Trung ương.
Đáng chú ý, địa phương xác định dữ liệu là nền tảng trong quản lý. Toàn bộ dữ liệu tàu cá, xử lý vi phạm và truy xuất nguồn gốc phải đảm bảo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” và cập nhật liên tục trên các hệ thống như Cơ sở dữ liệu tàu cá quốc gia (Vnfishbase) và Hệ thống giám sát tàu cá và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID) để kiểm soát quá trình hoạt động của tàu cá.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc thuỷ sản điện tử là công cụ quản lý đồng bộ, kết nối dữ liệu liên thông giữa ngư dân (chủ tàu, thuyền trưởng), Ban quản lý cảng cá, lực lượng biên phòng, doanh nghiệp thu mua, chế biến xuất khẩu, cơ quan quản lý thuỷ sản và kiểm ngư địa phương và Trung ương.
Về công tác truy xuất nguồn gốc, Cà Mau sẽ triển khai đồng bộ Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) và Nhật ký khai thác điện tử (eLogbook). UBND tỉnh yêu cầu 100% tàu cá phải thực hiện thủ tục rời cảng, cập cảng và xuất, nhập bến trên hệ thống eCDT tại các cảng cá đã công bố mở. Các doanh nghiệp chế biến và cơ sở thu mua cũng phải thực hiện giám sát sản lượng và hồ sơ truy xuất trên hệ thống này để đảm bảo tính minh bạch, hợp pháp cho các lô hàng thủy sản xuất khẩu.