Theo đánh giá của quân đội Trung Quốc, mối nguy lớn nhất nằm ở sự phản bội từ bên trong, trong khi “niềm tin mù quáng vào hòa bình” có thể là “sai lầm đắt giá nhất”.
Ngày 3/3/2026, China Military Bugle, tài khoản báo chí chính thức của lực lượng vũ trang Trung Quốc nền tảng mạng xã hội X nêu ra năm bài học chiến lược mà họ cho rằng có thể rút ra từ cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, chỉ rõ mối nguy lớn nhất nằm ở sự phản bội từ bên trong, trong khi “niềm tin mù quáng vào hòa bình” có thể là “sai lầm đắt giá nhất”. Ảnh chụp màn hình
Kênh RT của Liên bang Nga ngày 4/3 cho biết quân đội Trung Quốc đã nêu ra năm bài học chiến lược mà họ cho rằng có thể rút ra từ cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, đồng thời cảnh báo về “niềm tin mù quáng vào hòa bình” và việc phụ thuộc quá mức vào các thế lực bên ngoài.
China Military Bugle, tài khoản báo chí chính thức của lực lượng vũ trang Trung Quốc, hôm 3/3 đã đăng trên nền tảng mạng xã hội X một đồ họa song ngữ Anh-Trung kèm bình luận về cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, nhắm vào các mục tiêu chính phủ, quân sự và hạt nhân trên khắp cả nước.
Theo tuyên bố ngày 4/3 của Đô đốc Brad Cooper, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Mỹ đã tấn công khoảng 2.000 mục tiêu Iran kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự.
Các đòn không kích này theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran đã khiến 787 người đã thiệt mạng. Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei và một số chỉ huy cấp cao của Iran cũng thiệt mạng. Tuy nhiên, theo hãng thông tấn AFP của Pháp, con số này chưa được kiểm chứng độc lập.
Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Israel, các đại sứ quán Mỹ, các căn cứ quân sự và các nước Arab láng giềng quanh Vùng Vịnh có lực lượng Mỹ đồn trú, bao gồm Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain.
Tài khoản này nêu ra năm điểm rút ra then chốt.
Thứ nhất, họ gọi sự phản bội từ bên trong là “mối đe dọa chết người nhất”, ám chỉ rõ ràng đến các cuộc biểu tình chống chính phủ gần đây ở Iran, mà Tehran cho rằng đã bị Mỹ và Israel kích động.
Ngoài ra, tạp chí Financial Times của Anh đưa tin đầu tuần này rằng việc ám sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei trở thành khả năng có thật sau khi tình báo Israel có thể xâm nhập gần như toàn bộ hệ thống camera giám sát (CCTV) tại Tehran.
Thứ hai, bài đăng gọi “niềm tin mù quáng vào hòa bình” là “sai lầm đắt giá nhất”.
Thứ ba, “thực tế lạnh lùng nhất” là hỏa lực vượt trội “thường quyết định kết cục”.
Thứ tư, bài đăng cảnh báo về “ảo tưởng chiến thắng”, ám chỉ những hệ quả ngược dài hạn từng xuất hiện sau các can thiệp của Mỹ ở Iraq, Syria và Libya.
Thứ năm, bài viết khẳng định “tự lực tự cường” là bảo đảm duy nhất thực sự cho chủ quyền.
Theo RT, Trung Quốc đã kiên quyết lên án các cuộc không kích của Mỹ–Israel là “không thể chấp nhận được”, đồng thời chỉ trích điều mà Bắc Kinh mô tả là “việc sát hại trắng trợn một lãnh đạo một quốc gia có chủ quyền và kích động thay đổi chế độ”. Bắc Kinh cũng kêu gọi chấm dứt ngay các hoạt động quân sự và nhanh chóng quay trở lại con đường ngoại giao.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng đã bày tỏ quan ngại với người đồng cấp Israel Gideon Saar trong một cuộc điện đàm rằng những “tiến triển đáng kể” mà các nhà đàm phán Iran và Mỹ đã đạt được trong các cuộc đàm phán hạt nhân hiện đã sụp đổ.
Ông Vương Nghị nói thêm rằng các cuộc đàm phán này cũng đề cập đến những quan ngại an ninh của Israel.
Bắc Kinh cũng kêu gọi tất cả các bên duy trì việc mở cửa tuyến hàng hải chiến lược là Eo biển Hormuz.
Trong khi đó, vào ngày 4/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã “kiểm soát hoàn toàn” eo biển Hormuz và bất kỳ tàu, thuyền nào tìm cách đi qua tuyến đường thủy này đều có nguy cơ bị hư hại do tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái.
Tuyên bố này bất chấp việc Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/3 tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ hộ tống các tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz giữa lúc xảy ra chiến sự với Iran, đồng thời chỉ thị Washington cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho hoạt động vận tải biển.
Trên thực tế, theo RT, một số tàu chở dầu trong khu vực đã bị tấn công, và lưu lượng hàng hải đã sụt giảm khoảng 70%.
Với Trung Quốc, trong nnhiều ước tính khác nhau, nước này mua hơn 80% tổng sản lượng dầu của Iran.