Tiết lộ này được đưa ra trong bối cảnh Washington và Tehran đưa ra những tuyên bố hoàn toàn trái ngược về việc liệu eo biển Hormuz còn mở cửa đối với hoạt động hàng hải hay không.
Một xuồng mặt nước không người lái (USV) hoạt động ngoài khơi Key West, bang Florida (Mỹ), trong khuôn khổ diễn tập thường niên FLEX 2026, ngày 24/4/2026. Ảnh: Hải quân Mỹ
Theo thông báo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vào ngày 12/7, quân đội Mỹ lần đầu sử dụng xuồng không người lái cảm tử phối hợp với thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử và máy bay chiến đấu cùng các tàu chiến của Hải quân trong đợt không kích mới nhất nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, CENTCOM không công bố cụ thể chủng loại cũng như số lượng phương tiện không người lái được sử dụng trong chiến dịch tấn công Iran này.
Trước đó, ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Mỹ đã đưa vào sử dụng Hệ thống tấn công chiến đấu không người lái chi phí thấp (LUCAS). Đây là mẫu UAV được phát triển dựa trên thiết kế của Shahed-136 do Iran chế tạo, loại UAV mà Liên bang Nga đã sử dụng với số lượng lớn trong chiến dịch quân sự tại Ukraine.
Khi đó, CENTCOM tuyên bố trên mạng xã hội: "Những UAV giá rẻ này, được phát triển dựa trên mẫu Shahed của Iran, giờ đây đang mang đến đòn đáp trả do nước Mỹ tạo ra”.
Mỹ thử nghiệm nhiều loại xuồng không người lái cảm tử
Liên quan đến các xuồng không người lái, ông Carl Schuster, cựu Giám đốc Trung tâm Tình báo Hỗn hợp thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ, cho biết trên CNN rằng quân đội Mỹ đã thử nghiệm nhiều loại phương tiện mặt nước không người lái khác nhau, trong đó phương tiện mặt nước không người lái lớp Fleet (Fleet USV) được đánh giá là phù hợp nhất cho các nhiệm vụ tấn công cảm tử.
Theo ông Schuster, phương tiện này ban đầu được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ rà phá thủy lôi và chống tàu ngầm, có tốc độ tối đa vượt quá 40 dặm/giờ (khoảng 64 km/giờ) và hoàn toàn có thể được cải tiến để thực hiện các cuộc tấn công cảm tử một chiều.
Ông Schuster cho biết mỗi phương tiện có giá thành trên 2 triệu USD, nhưng sẽ "rất khó bị ngăn chặn". Đồng thời, cả xuồng không người lái USV và UAV LUCAS đều được thiết kế để triển khai từ các tàu tác chiến ven bờ (LCS) của Hải quân Mỹ.
Mỹ mở đợt không kích mới nhằm vào Iran
CENTCOM cho biết các cuộc không kích được Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo nhằm "buộc các lực lượng Iran phải chịu trách nhiệm về các hành động của mình", đồng thời tiếp tục làm suy giảm khả năng của Tehran trong việc tấn công các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Đợt không kích mới nhất, theo thông báo của CENTCOM trên nền tảng mạng xã hội X, bắt đầu lúc 17 giờ theo giờ miền Đông nước Mỹ ngày 12/7, tức 5 giờ sáng 13/7, theo giờ Việt Nam và kết thúc vào khoảng 22 giờ 30 phút, tức 10 giờ 30 phút sáng, theo giờ Việt Nam.
CENTCOM cho biết các cuộc không kích hôm 12/7 được tiến hành nhằm đáp trả vụ Iran tấn công tàu container M/V GFS Galaxy khi tàu này đang di chuyển qua eo biển Hormuz.
Theo CENTCOM, một thành viên thủy thủ đoàn của con tàu hiện vẫn mất tích và tàu không thể tiếp tục hành trình sau khi xảy ra hỏa hoạn và khoang động cơ bị hư hại.
CENTCOM cũng cho biết trong các cuộc không kích hôm 11/7, quân đội Mỹ đã tấn công 140 mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm các trận địa tên lửa, căn cứ UAV, các năng lực tác chiến hải quân và các cơ sở giám sát ven biển, đồng thời tiếp tục tấn công thêm hàng chục mục tiêu khác trong ngày 12/7.
Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN
Iran tuyên bố đáp trả và khẳng định đã phong tỏa eo biển Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời khẳng định các chiến dịch trả đũa vẫn đang tiếp tục.
Sau các cuộc không kích cuối tuần, theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, IRGC cũng tuyên bố đã tấn công nhiều mục tiêu quân sự tại Jordan, Kuwait, Qatar, Oman và Bahrain, bao gồm cả các căn cứ quân sự.
Iran tuyên bố eo biển Hormuz đã đóng cửa, Mỹ khẳng định tuyến hàng hải vẫn thông suốt
IRGC tuyên bố eo biển Hormuz chính thức bị phong tỏa từ ngày 12/7, đồng thời cáo buộc tình trạng mất an ninh hiện nay xuất phát từ "sự can thiệp trái phép của các thế lực bên ngoài" và cảnh báo mọi cuộc tấn công quân sự liên quan đến vấn đề này sẽ phải đối mặt với "phản ứng mạnh mẽ".
Trong tuyên bố đăng trên kênh Telegram của Đài truyền hình IRIB, IRGC khẳng định: "Các căn cứ khác của đối phương trong khu vực sẽ tiếp tục trở thành mục tiêu”.
IRGC cũng cho biết lực lượng này đã nổ súng cảnh cáo một tàu hàng bị cho là đã tắt hệ thống nhận dạng và theo dõi khi cố gắng đi qua một tuyến hàng hải không được phép. Theo Iran, hành động này đe dọa an ninh hàng hải nên con tàu đã bị tấn công và buộc phải dừng lại.
IRGC tuyên bố: "Eo biển Hormuz sẽ đóng cửa cho đến khi Mỹ chấm dứt mọi sự can thiệp vào khu vực. Không tàu thuyền nào được phép đi qua eo biển."
Trong khi đó, cơ quan quản lý hàng hải của Iran cũng thông báo việc lưu thông qua eo biển hiện "không thể thực hiện được" và các giấy phép lưu thông chỉ được xem xét lại khi "ổn định và yên bình được khôi phục".
CENTCOM ngay lập tức bác bỏ tuyên bố này và khẳng định: "Iran không kiểm soát eo biển Hormuz. Hoạt động hàng hải vẫn đang diễn ra."
Trong một tuyên bố khác, CENTCOM nhấn mạnh eo biển Hormuz vẫn là tuyến hàng hải quốc tế và lực lượng Mỹ đã được bố trí đầy đủ để bảo đảm điều đó.
CENTCOM cũng cho biết các lực lượng Mỹ luôn trong trạng thái sẵn sàng nhằm bảo đảm quyền tự do hàng hải đối với các tàu thương mại, bất chấp những hành động gây hấn, quấy rối, đe dọa và các tuyên bố đơn phương của Iran.
Trung tâm Thông tin Hàng hải Hỗn hợp (Joint Maritime Information Center), hoạt động dưới sự giám sát của Hải quân Mỹ, cho biết tuyến hàng hải phía Nam của eo biển Hormuz, nằm sát bờ biển Oman, vẫn mở cho các tàu lưu thông theo cả hai chiều.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press của NBC, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở cửa đối với hoạt động vận tải thương mại và nói rằng: "Theo quan điểm của chúng tôi, tuyến hàng hải này vẫn đang mở”.
Tuy nhiên, bất chấp các tuyên bố trái ngược từ hai phía, dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong ngày 12/7 đã giảm xuống mức rất thấp.