Sự ra đi của bà ngày 11/6/2026 ở tuổi 80 đã để lại niềm tiếc thương sâu sắc không chỉ đối với gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp tại Argentina, mà còn đối với những người bạn Việt Nam từng có cơ hội gặp gỡ bà trong nhiều thập kỷ.

Trong điện chia buồn gửi gia đình bà Poldi, nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, bày tỏ: “Trong hơn sáu thập kỷ gắn bó với Việt Nam, Bà đã dành chọn tình cảm, tâm huyết và những đóng góp quý báu cho việc vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân Argentina và nhân dân Việt Nam... Bà không chỉ là một người bạn quốc tế lớn, thủy chung và son sắt, mà còn là một người bạn thân thiết luôn dành cho Việt Nam tình cảm đặt biệt”.

Cũng trong thư chia buồn gửi Viện Văn hóa Argentina - Việt Nam (ICAV) và gia đình bà Poldi, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khẳng định bà là “người bạn thân thiết của nhân dân Việt Nam”, người đã dành trọn tâm huyết để vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Từ phong trào phản chiến đến tình yêu trọn đời với Việt Nam

Sinh ngày 6/12/1945 tại Puerto Belgrano, Argentina, bà Poldi bắt đầu tham gia các hoạt động đoàn kết với Việt Nam từ năm 1967 khi làm việc tại Vương quốc Anh.

Những hình ảnh về cuộc chiến tranh tại Việt Nam đã thôi thúc người thanh niên trẻ khi ấy tham gia phong trào phản chiến quốc tế và các hoạt động ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của dân tộc Việt Nam.

Từ Anh, bà tiếp tục hành trình hoạt động tại Chile trong giai đoạn 1970-1973, gắn bó với các lực lượng cánh tả và tham gia ngay từ những ngày đầu thành lập Viện Văn hóa Chile – Việt Nam. Bà duy trì quan hệ chặt chẽ với đại diện của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ở Chile, đồng thời tích cực hoạt động trong các ủy ban đoàn kết với Việt Nam.

Sau cuộc đảo chính quân sự tại Chile năm 1973, bà phải sang Cuba tị nạn. Tại đây, trong gần một thập kỷ, bà tiếp tục duy trì các hoạt động hữu nghị và đoàn kết với Việt Nam. Đó là những năm tháng hình thành nên mối gắn bó đặc biệt mà chính bà sau này nhiều lần gọi là “một phần không thể tách rời của cuộc đời mình”.

Đồng hành từ những ngày đầu với Đại sứ quán Việt Nam tại Buenos Aires

Khi Argentina khôi phục nền dân chủ, bà trở về quê hương và tiếp tục tham gia các tổ chức xã hội, phong trào phụ nữ cũng như các hoạt động đoàn kết với Việt Nam. Đầu những năm 1990, khi Việt Nam chuẩn bị thiết lập cơ quan đại diện ngoại giao tại Buenos Aires, bà đã trở thành một trong những người hỗ trợ tích cực nhất cho các đoàn công tác từ Hà Nội.

Nhiều cán bộ ngoại giao Việt Nam từng công tác tại Argentina vẫn nhớ như in những ngày đầu đầy khó khăn ấy. Trong thư chia buồn gửi gia đình bà, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang khẳng định đối với nhiều thế hệ cán bộ ngoại giao Việt Nam, bà Poldi “không chỉ là một người bạn lớn mà còn là người luôn dành sự đón tiếp chân tình, sự giúp đỡ tận tâm và những tình cảm ấm áp mỗi khi đến Argentina”. Những kỷ niệm đó “sẽ luôn được trân trọng và ghi nhớ”.

Không ít cán bộ ngoại giao từng chia sẻ, trong những ngày đầu thành lập Đại sứ quán Việt Nam, khi điều kiện vật chất còn hạn chế và mạng lưới quan hệ địa phương chưa nhiều, bà Poldi gần như trở thành “người nhà” của cơ quan đại diện Việt Nam tại Argentina. Bà giới thiệu bạn bè, kết nối các tổ chức xã hội, hỗ trợ tổ chức sự kiện và đồng hành trong nhiều hoạt động quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Xây dựng cầu nối văn hóa giữa hai dân tộc

Năm 1997, bà thành lập Viện Văn hóa Argentina - Việt Nam (ICAV). Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quan hệ nhân dân giữa hai nước. Dưới sự dẫn dắt của bà, ICAV trở thành một trong những tổ chức xã hội hoạt động năng động và hiệu quả nhất tại Nam Mỹ về Việt Nam.

Hàng trăm cuộc triển lãm, hội thảo, tọa đàm, hoạt động giao lưu văn hóa, giới thiệu ẩm thực, chiếu phim, trao đổi học sinh, kết nghĩa trường học đã được tổ chức. Nhờ những hoạt động đó, nhiều người Argentina biết đến Việt Nam không chỉ qua chiến tranh mà còn qua văn hóa, lịch sử, con người và những thành tựu phát triển đất nước hiện nay.

Một trong những chương trình để lại dấu ấn sâu sắc là dự án kết nghĩa trường học giữa thành phố Rosario và thành phố Hạ Long. Năm 2001, bà dẫn đầu đoàn học sinh Argentina sang Việt Nam, trực tiếp trao quà tặng cho trường Trung học cơ sở Trọng Điểm của thành phố Hạ Long. Đối với bà, ngoại giao nhân dân không phải là những khái niệm lớn lao mà bắt đầu từ những cuộc gặp gỡ rất đỗi giản dị.

27 lần đến Việt Nam và một tình yêu chung thủy

Trong cuộc đời mình, bà Poldi đã có 27 lần đến thăm Việt Nam. Từ Hà Nội, Quảng Ninh, Huế, Đà Nẵng đến Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng bằng sông Cửu Long, dấu chân bà hiện diện ở nhiều vùng đất.

Những người từng đồng hành cùng bà trong các chuyến đi ấy vẫn nhớ hình ảnh người phụ nữ Argentina luôn muốn tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống người dân Việt Nam.

Đối với các phóng viên TTXVN từng công tác tại Argentina, bà là nguồn tư liệu sống về lịch sử phong trào đoàn kết quốc tế với Việt Nam. Mỗi cuộc trò chuyện với bà đều là một bài học về lòng trung thành với lý tưởng, về sự thủy chung trong quan hệ giữa con người với con người.
Ngay cả ở tuổi ngoài 80, bà vẫn tiếp tục tham gia các hoạt động giao lưu hữu nghị, tiếp đón các đoàn Việt Nam và thúc đẩy các dự án hợp tác văn hóa.

Trong cuốn hồi ký về cuộc đời mình dày hơn 350 trang, phần lớn nội dung được bà dành để ghi lại hành trình gần sáu thập kỷ tham gia phong trào đoàn kết với Việt Nam và quá trình thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Argentina.

Để ghi nhận những đóng góp bền bỉ và đặc biệt ấy, Nhà nước và các tổ chức của Việt Nam đã nhiều lần trao tặng bà những phần thưởng cao quý. Năm 1999, bà được Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trao Huy chương Vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ. Năm 2005, bà được Chủ tịch nước tặng Huy chương Hữu nghị. Đến năm 2023, bà được Chủ tịch nước Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị - một trong những phần thưởng cao quý nhất dành cho người nước ngoài có đóng góp xuất sắc đối với Việt Nam.

Trong điện chia buồn gửi gia đình bà Poldi và ICAV, Chủ tịch VUFO Phan Anh Sơn cũng bày tỏ lòng tiếc thương sâu sắc trước sự ra đi của người bạn thân thiết của nhân dân Việt Nam, đồng thời đánh giá cao những đóng góp bền bỉ của ICAV trong việc cùng bà vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Điện chia buồn nhấn mạnh: “Những thành tựu mà ICAV đạt được mang đậm dấu ấn lãnh đạo, tâm huyết và tầm nhìn của bà, đồng thời phản ánh sự cống hiến bền bỉ của tập thể các thành viên ICAV đối với sự nghiệp đoàn kết, hữu nghị quốc tế”.

Theo ông Phan Anh Sơn, những giá trị mà bà Poldi cùng ICAV gây dựng trong gần sáu thập kỷ qua sẽ tiếp tục được các thế hệ kế thừa, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác giữa nhân dân Việt Nam và Argentina.

Tuy nhiên, có lẽ phần thưởng lớn nhất đối với bà chính là tình cảm yêu mến dành cho bà trong trái tim của những người bạn Việt Nam.

Hơn nửa thế kỷ trước, một phụ nữ Argentina trẻ tuổi đã xuống đường phản đối chiến tranh tại Việt Nam. Hơn nửa thế kỷ sau, bà ra đi trong sự tiếc thương của rất nhiều bạn bè Việt Nam ở cách quê hương bà hơn 17.000 km. Đó chính là minh chứng đẹp nhất cho giá trị của tình hữu nghị giữa các dân tộc.

Và đó cũng là lý do vì sao, đối với nhiều thế hệ người Việt Nam, Poldi Sosa Schmidt sẽ mãi được nhớ đến như một người bạn thủy chung, một người bà, một người bác, một người cô, một người chị và một người đồng chí đặc biệt của Việt Nam nơi cuối trời Nam Mỹ.