Ứng phó nguy cơ gia tăng ca bệnh

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, từ đầu năm 2026 đến ngày 8/5/2026, thành phố ghi nhận 238 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 80 xã/phường, giảm so với cùng kỳ năm 2025. Mặc dù số ca mắc hiện vẫn đang được kiểm soát, song theo dự báo, vẫn có nguy cơ gia tăng ca bệnh trong thời gian tới. Chủ động phòng, chống từ sớm, từ cơ sở đang là giải pháp ưu tiên hàng đầu được ngành Y tế và chính quyền các cấp triển khai nhằm kiểm soát dịch bệnh, không để bùng phát tại cộng đồng.

Phó Chủ tịch UBND phường Hoàng Mai Nguyễn Quỳnh Trang thông tin, ở phường có nhiều ao, hồ và hệ thống thoát nước thải mà còn có nhiều kho bãi, khu đất trống, các công trình đang xây dựng và khu đô thị mới xen kẽ khu dân cư truyền thống. Các đặc điểm này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh và lây lan dịch bệnh sốt xuất huyết. Những tháng đầu năm, ở phường Hoàng Mai không ghi nhận nhiều trường hợp mắc sốt xuất huyết và chưa phát sinh ổ dịch, song UBND phường vẫn chủ động triển khai các giải pháp ứng phó với nguy cơ số ca mắc có thể gia tăng do thời tiết vào hè nắng nóng, mưa nhiều.

Các lực lượng của phường đẩy mạnh tuyên truyền, tổng vệ sinh môi trường tại các cơ quan, đơn vị vào chiều thứ Sáu và tại các khu dân cư vào sáng thứ Bảy hằng tuần, tăng cường kiểm tra, rà soát nhà trọ, vườn hoa, công viên, bến xe, công trình xây dựng... Phường cũng đề nghị nhân dân, cơ quan, đoàn thể cùng chung tay phòng, chống dịch sốt xuất huyết, tổng vệ sinh nơi làm việc, nơi ở và môi trường xung quanh, thu gom phế liệu, lật úp các dụng cụ chứa nước không dùng đến, không để muỗi và bọ gậy có nơi trú ngụ.

Việc phòng, chống dịch sốt xuất huyết cũng được xã Ngọc Hồi triển khai đồng bộ, trọng tâm là vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy với sự tham gia của cán bộ, đoàn thể, lực lượng y tế cơ sở và người dân. Tại các khu dân cư, trường học đến cơ quan, trạm y tế và các khu vực công cộng, việc dọn dẹp vệ sinh, thu gom rác thải, khơi thông cống rãnh được thực hiện thường xuyên.

Ông Nguyễn Huy Cường, Trưởng khoa Phòng bệnh, an toàn thực phẩm (Trạm y tế xã Ngọc Hồi) thông tin, UBND xã đã chủ động triển khai các biện pháp phòng dịch sốt xuất huyết từ sớm, kiện toàn Ban Chỉ đạo và thành lập 122 đội xung kích, 24 tổ giám sát tại cộng đồng. Nhờ đó, trong các tháng đầu năm 2026, xã Ngọc Hồi chỉ ghi nhận 2 ca mắc, đều được phát hiện sớm và xử lý kịp thời, không để lây lan diện rộng.

Địa phương phát động chiến dịch vệ sinh môi trường, huy động sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính trị, lực lượng y tế và cộng tác viên. Các cán bộ được tập huấn nâng cao năng lực giám sát, điều tra ca bệnh, khoanh vùng, xử lý triệt để. Công tác tuyên truyền được chú trọng với nhiều hình thức phong phú, đa dạng để thông tin tới người dân cùng chung tay chủ động phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết.

Đẩy mạnh phòng, chống tại chỗ

Dịch sốt xuất huyết tại Việt Nam thường bùng phát mạnh vào mùa mưa, khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi phát triển và truyền bệnh, kéo dài từ tháng 6-11 hàng năm, với đỉnh dịch cao điểm nhất thường tập trung vào các tháng 9-11. Năm 2026 cũng được xác định là thời điểm có nguy cơ bùng phát dịch theo chu kỳ 3 đến 5 năm kể từ đợt dịch năm 2023.

Ngay từ đầu tháng 1/2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành kế hoạch phòng, chống dịch năm 2026, dự báo tình hình dịch bệnh truyền nhiễm tiếp tục tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp do tác động của biến đổi khí hậu, gia tăng giao lưu, đi lại quốc tế, tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân số cao và di biến động dân cư lớn, đòi hỏi công tác phòng, chống dịch phải được triển khai chủ động, quyết liệt và hiệu quả hơn. Thành phố yêu cầu các địa phương triển khai giải pháp phòng chống, đảm bảo đầy đủ nhân lực, vật tư, hóa chất, trang thiết bị theo phương châm "4 tại chỗ".

Sở Y tế Hà Nội đã xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống dịch sốt xuất huyết, tham mưu UBND thành phố tổ chức hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết lần thứ 16, ban hành các văn bản chỉ đạo tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ giải pháp như xác định "điểm nóng" từ ổ dịch cũ, khu vực nguy cơ để giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, xử lý ổ dịch ngay, không để lan rộng. Trung tâm huy động toàn bộ hệ thống chính trị và chính quyền các cấp vào cuộc, từ xã, phường đến tổ dân phố, khu dân cư để tuyên truyền, hướng dẫn người dân loại bỏ các dụng cụ chứa nước, không để lăng quăng, bọ gậy phát sinh tại hộ gia đình, thực hiện chiến dịch diệt muỗi tại cộng đồng. Ngành Y tế cũng tăng cường tuyên truyền để người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và chủ động phòng chống.

Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nhất vẫn là diệt muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy và tránh để bị muỗi đốt. Do đó, người dân cần nghiêm túc triển khai các khuyến cáo để phòng tránh hiệu quả bệnh sốt xuất huyết, đồng thời chủ động tiêm vaccine phòng bệnh cho bản thân.

Thời gian tới, ngành tiếp tục phòng, chống dịch theo hướng chủ động, đồng bộ và đi vào thực chất ngay từ cơ sở, trọng tâm là hoàn thiện kế hoạch, đề án phòng, chống sốt xuất huyết tại tất cả các xã, phường; đảm bảo đầy đủ nguồn lực, trang thiết bị, hóa chất theo phương châm "4 tại chỗ". Hoạt động giám sát dịch tễ tiếp tục được tăng cường, phát hiện sớm ca bệnh, xử lý triệt để ổ dịch ngay từ khi mới xuất hiện, không để lan rộng.

Hưởng ứng Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết 15/6, các hoạt động cao điểm được triển khai đồng bộ trên toàn thành phố, bám sát chỉ đạo của Trung ương và Thành phố. Các địa phương chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức hội nghị triển khai với hình thức phù hợp, đảm bảo thiết thực, hiệu quả.

Từ ngày 15/5 đến ngày15/6/2026, chiến dịch truyền thông được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng như hội nghị cấp thành phố, xe cổ động diễu hành, treo băng rôn, poster, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và mạng xã hội. Các hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng, tập huấn cho cán bộ y tế, cộng tác viên, tình nguyện viên cũng được tăng cường. Cùng với đó là các chương trình tọa đàm, phóng sự, tư vấn góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng bệnh cho người dân.

Các chiến dịch chủ động phòng, chống dịch được triển khai rộng khắp trong tháng 6 và duy trì các tháng tiếp theo, tập trung tại những khu vực nguy cơ cao như ổ dịch cũ, công trường xây dựng, khu nhà trọ, chợ, khu dân cư đông đúc. 100% xã, phường tổ chức ít nhất một đợt tổng vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy; người dân được hướng dẫn xử lý dụng cụ chứa nước, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Chiến dịch phun hóa chất diệt muỗi trưởng thành cũng được triển khai tại những khu vực có mật độ muỗi cao hoặc ghi nhận ca bệnh. Các trường học, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp duy trì vệ sinh môi trường định kỳ hàng tuần, góp phần chủ động phòng, chống dịch ngay từ cơ sở…