Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, phát biểu họp báo chung sau cuộc gặp 3 bên giữa các nhà lãnh đạo Philippines, Campuchia và Thái Lan tối 7/5 bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra tại Cebu (Philippines), Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. nêu rõ toàn thể ASEAN sẵn sàng tiếp tục ủng hộ các nỗ lực thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực. Theo ông, cuộc đối thoại phản ánh tinh thần của ASEAN là tôn trọng lẫn nhau, tin tưởng, đoàn kết và hiểu biết giữa các quốc gia thành viên.

Nhà lãnh đạo Philippines nhấn mạnh quan hệ ASEAN đòi hỏi sự nhạy cảm đối với quan ngại của mỗi quốc gia và cam kết mạnh mẽ đối với đối thoại cũng như hợp tác hòa bình. Theo ông, Campuchia và Thái Lan đều thể hiện thiện chí giải quyết khác biệt mang tính xây dựng, cũng như tái khẳng định cam kết duy trì giao tiếp cởi mở, kiềm chế và tránh các hành động có thể làm leo thang căng thẳng dọc biên giới.

Tổng thống Ferdinand R. Marcos Jr nhấn mạnh Philippines tiếp cận các cuộc thảo luận với sự tôn trọng đối với cả hai nước, dựa trên các nguyên tắc chủ quyền, không can thiệp và giải quyết tranh chấp một cách hòa bình theo Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á.

Ông cũng cho biết cuộc đối thoại bao gồm nhiều vấn đề liên quan đến tình hình biên giới, trong đó hai bên đạt được thỏa thuận về một số hướng đi tiếp theo. Đơn cử như Thủ tướng Campuchia và Thái Lan nhất trí giao nhiệm vụ cho các bộ trưởng ngoại giao hai nước tiếp tục các cuộc thảo luận cởi mở và thẳng thắn nhằm ngăn chặn leo thang xung đột, thúc đẩy hòa bình và ổn định, bảo vệ phúc lợi của người dân hai nước.

Cuộc gặp cũng tái khẳng định tầm quan trọng của Nhóm quan sát viên ASEAN (AOT), gồm các đại diện từ các quốc gia thành viên ASEAN, trong việc quan sát, xác minh và báo cáo về việc thực hiện các thỏa thuận đạt được giữa hai bên.

Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. hoan nghênh việc gia hạn nhiệm vụ của AOT từ tháng 3 - 7/2026, đồng thời tái khẳng định cam kết của Philippines trong việc hoàn thành trách nhiệm của mình với tư cách là điều phối viên của cơ chế quan sát viên. Ngoài ra, Philippines sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian hòa giải để hỗ trợ đối thoại và hợp tác bền vững giữa Campuchia và Thái Lan, tin tưởng hai nước sẽ giải quyết những khác biệt một cách hòa bình trên tinh thần đoàn kết và thống nhất của ASEAN.

Về phần mình, Thủ tướng Campuchia Hun Manet tái khẳng định cam kết giảm leo thang và đối thoại hòa bình với Thái Lan, đồng thời kêu gọi thực hiện đầy đủ các thỏa thuận biên giới hiện có, tăng cường vai trò của AOT, và cảm ơn các quốc gia thành viên ASEAN về sự hỗ trợ cũng như đóng góp của các nước. 

Theo nhà lãnh đạo Campuchia, các cuộc thảo luận tập trung vào các biện pháp xây dựng lòng tin và nỗ lực khôi phục khuôn khổ hoạt động vì hòa bình lâu dài và bình thường hóa trở lại quan hệ song phương. Ngoài ra, hai bên cũng đề cập đến việc nối lại các cơ chế song phương hiện có, bao gồm Ủy ban Biên giới Hỗn hợp (JBC), Ủy ban Biên giới chung (GBC) và Ủy ban Biên giới Khu vực (RBC), sau khi các cơ chế này được khôi phục đầy đủ chức năng dưới Chính phủ mới của Thái Lan.

Trong khi đó, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường giao tiếp trực tiếp giữa hai nước ở tất cả các cấp để thu hẹp khác biệt và mở rộng hợp tác. Về vấn đề biên giới trên biển, ông cho biết, đã đề xuất các phương hướng giải quyết mang tính xây dựng trong cuộc thảo luận trên tinh thần láng giềng tốt đẹp.