05:06 23/05/2026

Phát triển văn hóa Thủ đô xứng tầm với truyền thống nghìn năm văn hiến

Tại Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 13/5/2026 của UBND Thành phố Hà Nội quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội xác định rõ: Phát huy mọi nguồn lực để phát triển văn hóa Thủ đô xứng tầm với truyền thống nghìn năm văn hiến; xây dựng Hà Nội là trung tâm hội tụ, kết tinh và lan tỏa các giá trị văn hóa lớn và tiêu biểu của cả nước, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, các thành tựu văn hóa thời đại để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực đột phá cho phát triển bền vững Thủ đô.

Chú thích ảnh
Người dân Thủ đô luôn tự hào với danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”.

Phát triển toàn diện các ngành công nghiệp văn hóa cả về quy mô, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thị trường, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức cạnh tranh cao. Xây dựng thương hiệu một số sản phẩm văn hóa đặc trưng của Thủ đô. Phát triển các thiết chế văn hóa đồng bộ, hiện đại, phù hợp với quá trình đô thị hóa và đáp ứng nhu cầu của mọi người dân.

Chú thích ảnh
"Tàu 5 cửa ô" được thiết kế theo phong cách hoài niệm, tái hiện dấu ấn Hà Nội xưa, tạo trải nghiệm du lịch mới lạ cho du khách. Ảnh: Phan Phương/TTXVN.

Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, tăng cường kết nối các tiểu vùng văn hóa của Thủ đô. Tạo lập môi trường văn hóa lành mạnh trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thụ hưởng, sáng tạo các giá trị văn hóa. Xây dựng và phát triển hạ tầng, mạng lưới cơ sở văn hóa Thủ đô phân bố hợp lý, hiệu quả, để tạo ra nguồn lực văn hóa phát triển kinh tế - xã hội, kết nối với các không gian văn hóa của Vùng Thủ đô với Vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Phấn đấu đưa Thủ đô Hà Nội trở thành “Thành phố sáng tạo” của khu vực Châu Á, thành phố kết nối toàn cầu trong lĩnh vực văn hóa, là trung tâm văn hóa, du lịch lớn đặc sắc, có sức cạnh tranh quốc tế.

Bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, ưu tiên các di sản văn hóa được UNESCO ghi danh, di tích quốc gia đặc biệt, di tích quốc gia. Nghiên cứu, xác định một số không gian di sản, văn hóa đề nghị UNESCO công nhận là di sản thế giới như: làng nghề Bát Tràng, quần thể di tích Cổ Loa, quần thể thắng cảnh Hương Sơn, khu di tích quần thể Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, K9 - Đá Chông, Cầu Long Biên,… để bảo tồn, khai thác phát huy các giá trị di sản, xây dựng hình ảnh thành phố toàn cầu.

Chú thích ảnh
Cổng Khuê Văn Các được chiếu sáng nghệ thuật, góp phần làm nổi bật vẻ đẹp kiến trúc truyền thống trong không gian hiện đại. Ảnh minh họa: Phạm Tuấn Anh/TTXVN.

Nghiên cứu mở rộng, phục dựng không gian lịch sử của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết nối các không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô. Nâng cấp cơ sở vật chất trang thiết bị của các nhà hát nghệ thuật truyền thống; xây mới một số công trình là trung tâm biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp. Phát triển, khai thác có hiệu quả hệ thống bảo tàng, thư viện, rạp chiếu phim, trường quay... thành không gian văn hóa - sáng tạo, các bảo tàng trở thành môi trường giáo dục, nghiên cứu về văn hóa của Thủ đô Hà Nội.

Phát triển mạng lưới quảng trường, công viên chuyên đề, không gian công cộng phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí cho người dân và khách du lịch. Di dời, chuyển đổi công năng trụ sở một số bộ, ngành, cơ sở sản xuất để mở rộng không gian văn hóa sáng tạo, không gian công cộng.

Chú thích ảnh
Hà Nội định hướng quy hoạch Đại học Dược Hà Nội thành ‘bảo tàng động’. Ảnh: Quang Phong/Báo Tin tức và Dân tộc.

Phát triển mạng lưới thư viện công cộng rộng khắp, linh hoạt, phù hợp các địa bàn dân cư. Khuyến khích thành lập các bảo tàng, thư viện tư nhân. Thành lập khu phát triển thương mại và văn hóa trên cơ sở các khu phố, tuyến phố, làng nghề, điểm dân cư nông thôn hiện hữu.

Hình thành Không gian Di sản - Học thuật - Ngoại giao học thuật cấp quốc gia theo mô hình “bảo tồn động” trên cơ sở vừa bảo tồn, gìn giữ giá trị lịch sử, vừa duy trì, phát huy, phát triển đời sống học thuật đương đại đối với quần thể các tòa nhà tại 19 Lê Thánh Tông (của Đại học quốc gia Hà Nội và một phần của Trường Đại học Dược Hà Nội) gắn liền với sự hình thành và phát triển của đại học Việt Nam giai đoạn hiện đại. Việc vận hành không gian di sản này hướng tới mục tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hình ảnh Thủ đô Hà Nội là đô thị tri thức, đô thị sáng tạo thông qua phát triển sản phẩm văn hóa - tri thức; thúc đẩy du lịch học thuật, du lịch di sản; tăng cường đối ngoại và ngoại giao học thuật cấp cao.

Chú thích ảnh
Phối cảnh dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn qua khu vực nội đô. Ảnh: Quang Phong/Báo Tin tức và Dân tộc.

Hình thành không gian triển lãm văn hóa nghệ thuật hai bên bờ sông Hồng. Khai thác trục cảnh quan sông Hồng theo nguyên tắc thuận thiên; xây dựng các công trình mỹ thuật công cộng mang nét văn hóa biểu trưng của Thủ đô. Phát triển không gian ven sông Đuống trở thành tổ hợp dịch vụ du lịch sinh thái, công viên chuyên đề (Văn hóa thời Lý - Hoa Lâm Viên, xã Đông Anh; Phù Đổng Thiên Vương, xã Phù Đổng) và hoạt động thể thao, cộng đồng gắn với cảnh quan sông Đuống.

Xây dựng Trung tâm văn hóa nghệ thuật Thành phố, tổ chức hội nghị, quảng trường, tượng đài độc lập; công nghiệp văn hóa kết hợp thương mại và dịch vụ Thành phố.

Chú thích ảnh
Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ I với chủ đề “Di sản - Kết nối - Thời đại” đã để lại trong lòng công chúng dư âm sâu đậm. Ảnh: BTC.

Xây dựng, phát huy giá trị các không gian văn hóa, di tích văn hoá - lịch sử, cảnh quan để phát triển kinh tế, du lịch: các không gian văn hoá, không gian sáng tạo đặc trưng của Thăng Long - Hà Nội; không gian văn hóa khu vực phố cổ, phố cũ, kết nối khu vực cầu Long Biên lịch sử; không gian văn hóa khu vực Hoàng thành Thăng Long - Ba Đình - khu vực hồ Tây; không gian văn hóa công viên lịch sử Cổ Loa; không gian văn hóa đền Hát Môn, kết nối đền Hai Bà Trưng; không gian văn hóa xứ Đoài Sơn Tây, Ba Vì và vùng phụ cận; không gian di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh chùa Hương, quần thể Hương Sơn; không gian văn hóa Tứ trấn Thăng Long, không gian văn hóa tín ngưỡng thờ Tứ Bất Tử; không gian văn hoá, cảnh quan lưu vực sông Đáy,... Xây dựng công viên di sản văn hóa danh nhân Tô Hiến Thành. Xây dựng trung tâm thương mại văn hóa, trường quay, khu vui chơi giải trí mang tầm quốc tế tại khu vực Bắc sông Hồng và núi Sóc. Phát huy bản sắc văn hóa cộng đồng các dân tộc thiểu số tại các xã ngoại thành.

Hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp công nghiệp văn hoá, nghệ thuật sáng tạo. Xây dựng một số tập đoàn công nghiệp văn hoá, cụm, khu công nghiệp sáng tạo, tổ hợp sáng tạo văn hoá tầm cỡ quốc tế dựa trên nền tảng công nghệ cao và các mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo. Xây dựng trung tâm thương mại văn hóa, trường quay, khu vui chơi giải trí mang tầm quốc tế tại khu vực Bắc sông Hồng và núi Sóc.

Chú thích ảnh
Chương trình diễu hành xe hoa Mê Linh chào đón Festival thu Hà Nội. Ảnh tư liệu: Lê Phú/Báo Tin tức và Dân tộc.

Ứng dụng công nghệ số phục dựng các di tích lịch sử, di sản văn hóa. Thực hiện số hóa và lập bản đồ số các di tích được xếp hạng, bảo vật quốc gia, di sản tư liệu; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về văn hóa, nghệ thuật, bảo đảm kết nối, tích hợp đồng bộ với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý, bảo vệ và phát huy di sản văn hóa.

Tổ chức đăng cai thường niên các sự kiện nghệ thuật biểu diễn quốc tế, tập trung đầu tư xây dựng một số festival và lễ hội của Thủ đô trở thành các thương hiệu mang tầm khu vực và quốc tế.

Chú thích ảnh
Toàn cảnh trung tâm chính trị của Thủ đô Hà Nội nhìn từ hồ Hoàn Kiếm ra sông Hồng.

Huy động nguồn lực xã hội, có cơ chế, chính sách khuyến khích hỗ trợ các thành phần kinh tế và thu hút các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, vận hành, khai thác các công trình văn hóa, thể thao của Thành phố.

 

* Nguồn: Quyết định số 2512/QĐ-UBND Thành phố Hà Nội ngày 13/5/2026 phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc