Sau khi thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam hợp nhất, thành phố Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn về diện tích, dân số, không gian đô thị và các hoạt động kinh tế - xã hội. Đây là điều kiện thuận lợi để hình thành một cực tăng trưởng mới của khu vực miền Trung. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, quá trình phát triển cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý đô thị. Trong đó, tình trạng ùn tắc giao thông tại khu vực trung tâm thành phố là một trong những vấn đề cấp bách cần có giải pháp tổng thể, đồng bộ và mang tính chiến lược.
Các xe tour du lịch chỉ được dừng xe đón trả khách không quá 5 phút tại khu vực chợ Hàn. Ảnh minh họa: Quốc Dũng/TTXVN
Ùn tắc giao thông đang có xu hướng gia tăng
Tại phiên thảo luận tại hội trường kỳ họp thứ 04, HĐND thành phố khóa XI, sáng 31/7, đại biểu Lê Văn Dũng, Phó Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố Đà Nẵng đặt vấn đề: Những năm gần đây, lượng người và phương tiện tập trung về khu vực trung tâm thành phố Đà Nẵng (cũ) tăng rất nhanh. Nhiều cán bộ, công chức, viên chức và người lao động từ khu vực phía Nam thành phố thường xuyên di chuyển vào trung tâm để làm việc; cùng với đó, nhu cầu giao thương, thương mại, du lịch và dịch vụ tiếp tục gia tăng.
Trong khi đó, hệ thống hạ tầng giao thông khu vực trung tâm hầu như vẫn được đầu tư trên quy mô của thành phố trước đây, chưa theo kịp tốc độ phát triển mới. Vào các khung giờ cao điểm, nhiều tuyến đường như: Điện Biên Phủ; Nguyễn Tri Phương - Nguyễn Văn Linh; Lê Duẩn; Trần Phú; Hùng Vương; khu vực Cầu Sông Hàn, Cầu Rồng; các nút giao phía Tây sân bay... đều xuất hiện tình trạng ùn ứ kéo dài. Nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ, ùn tắc giao thông sẽ trở thành điểm nghẽn lớn đối với sự phát triển của thành phố.
Thực trạng ùn tắc giao thông có nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu do tốc độ gia tăng phương tiện vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng; quy mô dân số tăng nhanh nhưng quỹ đất giao thông khu vực trung tâm gần như không thay đổi; nhiều tuyến đường không còn khả năng mở rộng. Bên cạnh đó, hiện nay, phần lớn cơ quan hành chính, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại và dịch vụ lớn vẫn tập trung trong khu vực nội đô, khiến lượng người di chuyển mỗi ngày đều hướng về cùng một khu vực. Mặc dù thành phố đã quan tâm đầu tư hệ thống xe buýt nhưng mạng lưới chưa được phủ rộng, thời gian chờ còn dài, chưa kết nối thuận lợi, chưa hình thành được các tuyến vận tải khối lượng lớn. Do đó, người dân vẫn lựa chọn phương tiện cá nhân.
Việc thiếu các bãi đỗ xe tại khu vực trung tâm cũng là nguyên nhân khiến nhiều phương tiện phải đỗ trên lòng đường, làm giảm đáng kể năng lực thông hành của tuyến đường. Cùng với đó, công tác tổ chức giao thông còn bất cập; quy hoạch đô thị và quy hoạch giao thông chưa thật sự đồng bộ. Một số khu đô thị mới phát triển nhanh nhưng kết nối giao thông còn hạn chế. Việc bố trí chức năng sử dụng đất chưa gắn chặt với khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông.
Cần những giải pháp căn cơ
Để giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc giao thông, ông Lê Văn Dũng nhấn mạnh việc chuyển đổi tư duy từ "giải quyết điểm ùn tắc" sang "quản trị nhu cầu giao thông đô thị". Theo đó, đại biểu đề xuất nhóm giải pháp toàn diện, gồm: điều chỉnh quy hoạch đô thị theo mô hình đa cực và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) nhằm giảm áp lực cho vùng lõi; ưu tiên đầu tư hạ tầng kết nối, mở rộng các tuyến vành đai và rà soát mạng lưới đường sắt phù hợp với không gian phát triển mới của Đà Nẵng sau sáp nhập. Bên cạnh đó, thành phố cần đẩy mạnh phát triển giao thông công cộng (BRT, đường sắt đô thị, mô hình Park & Ride); giải quyết bài toán bãi đỗ xe thông qua xã hội hóa đầu tư, điều chỉnh giá dịch vụ và lập lại trật tự vỉa hè, lòng đường; đồng thời tăng cường hợp tác inter-agency và ứng dụng công nghệ hiện đại như AI, Big Data, Digital Twin vào quản lý giao thông thông minh theo Nghị định 269/2025/NĐ-CP. Ông Lê Văn Dũng kiến nghị thành phố khẩn trương xây dựng Đề án tổng thể giảm ùn tắc giao thông giai đoạn 2026–2035, rà soát cập nhật quy hoạch chung phù hợp với quy mô đô thị mới và ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm.
“Trong bối cảnh Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới sau hợp nhất, việc giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc giao thông sẽ góp phần nâng cao chất lượng sống, cải thiện môi trường đầu tư, tăng năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị lớn, thông minh, sinh thái và đáng sống của khu vực châu Á”, ông Dũng nhấn mạnh.
Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng cho biết, qua số liệu phối hợp với Công an thành phố, Đà Nẵng hiện có khoảng hơn 200.000 xe ô tô đăng ký và lượng phương tiện cá nhân vẫn tiếp tục tăng nhanh. Đặc biệt, việc tập trung nhiều cơ quan, tổ chức về khu vực trung tâm để giải quyết thủ tục hành chính đã tạo áp lực rất lớn lên hạ tầng giao thông hiện hữu. Thời gian qua, Sở đã phối hợp triển khai nhiều giải pháp linh hoạt như cấm đỗ xe 24/24 giờ, cấm đỗ ngày chẵn/lẻ, điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu, phân luồng hạn chế xe tải, xe khách và thí điểm giảm tốc độ xuống 40km/h khu vực trung tâm. Tuy nhiên, các giải pháp này vẫn chưa xử lý triệt để được bài toán ùn tắc do tốc độ gia tăng phương tiện quá nhanh.
Ông Lê Thành Hưng cho biết, trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ phối hợp tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm. Về ngắn hạn, Sở tiếp tục rà soát các bất cập về tổ chức giao thông, điều chỉnh đèn tín hiệu thông minh theo thời gian thực, rà soát lại việc cho phép đỗ xe tạm thời trên lòng đường để trả lại không gian lưu thông, đồng thời phối hợp khởi công dự án nút giao cầu Hòa Xuân ngay trong năm nay để giảm tải cho điểm nóng này. Về lâu dài, Sở hoàn toàn thống nhất hướng đi phát triển đô thị đa trung tâm/vệ tinh trong Đồ án Quy hoạch chung sắp tới nhằm giảm mật độ giao thông vùng lõi. Song song đó, ngành sẽ đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư các bãi đỗ xe tập trung (trước mắt tại các vị trí như 25 Nguyễn Chí Thanh, 51 Ngô Gia Tự, 166 Nguyễn Chí Thanh, 8 Nguyễn Thị Minh Khai, lô A2 Nguyễn Văn Linh), đồng thời tập trung nguồn lực triển khai các nút giao khác mức như Nguyễn Hữu Thọ - Lê Đình Lý, Ngô Quyền và các trục đường giao thông chiến lược.
Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng, tình trạng ùn tắc giao thông của thành phố rất gay gắt, đặc biệt trong những ngày mưa làm ảnh hưởng cuộc sống, môi trường sinh thái, sinh hoạt của nhân dân. Do đó, Sở Xây dựng cần phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương tập trung cao độ, triển khai các giải pháp cấp bách, phát hiện các điểm nghẽn để tập trung xử lý, triển khai nhiều giải pháp tích cực, chủ động xử lý các điểm ùn tắc giao thông...