Ngày 21/1, giới khoa học toàn cầu đã chấn động trước thông tin phát hiện một hình vẽ tay in rập màu đỏ trên vách hang động tại Indonesia có niên đại ít nhất 67.800 năm. Đây được xác định là tác phẩm nghệ thuật trên đá cổ nhất từng được tìm thấy, cung cấp những manh mối quan trọng về hành trình di cư đầu tiên của con người tới châu Đại dương.
Nhà nghiên cứu Maxime Aubert kiểm tra một bức tranh hang động cổ trong một hang đá vôi có tên Liang Metanduno trên đảo Muna. Ảnh: REUTERS
Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, nghiên cứu mang tính đột phá này vừa được nhóm nhà khảo cổ học Indonesia và Australia công bố trên tạp chí khoa học danh tiếng Nature. Giáo sư Maxime Aubert từ Đại học Griffith (Australia), đồng tác giả nghiên cứu, cho biết nhóm đã tiến hành khảo sát các hang động trên đảo Muna thuộc tỉnh Sulawesi theo đề xuất của nhà khảo cổ học người Indonesia Adhi Agus Oktaviana.
Tại đây, họ đã tìm thấy hình in rập bàn tay (hand stencil) được tạo ra bằng cách phun sắc tố đất đỏ quanh bàn tay đặt lên vách đá. Đáng chú ý, các ngón tay trong hình vẽ được chỉnh sửa để trở nên sắc nhọn như móng vuốt - một phong cách nghệ thuật độc đáo chỉ được tìm thấy tại Sulawesi (Indonesia).
Để xác định niên đại, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp tiên tiến là lấy các mẫu nhỏ chỉ 5mm từ lớp canxi kết tủa trong thạch nhũ popcorn từ bức vẽ. Bằng cách sử dụng tia laser để đo tốc độ phân rã của uranium thành thorium trong các lớp đá, nhóm khoa học đã xác định được độ tuổi tối thiểu của tác phẩm là 67.800 năm. Phát hiện này vượt qua kỷ lục trước đó của hình in tay trong hang động tại Tây Ban Nha, được cho là do người Neanderthal tạo ra; đồng thời có niên đại sớm hơn khoảng 15.000 năm so với các tác phẩm nghệ thuật từng được phát hiện tại khu vực Sulawesi.
Không chỉ xác lập kỷ lục mới, phát hiện này còn đóng vai trò là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh lịch sử di cư của loài người. Giới khoa học từ lâu đã tranh luận về tuyến đường mà người Homo sapiens đi từ châu Á sang châu Đại dương. Tuyến thứ nhất là thông qua tuyến đường phía Bắc, đi bằng thuyền qua các đảo của Indonesia, bao gồm Sulawesi, tới Papua New Guinea. Thứ hai là di chuyển thông qua tuyến đường phía Nam, đi qua Sumatra, Java, Bali và hướng tới Timor trước khi vượt biển sang châu Đại dương. Vào thời điểm đó, mực nước biển thấp hơn hiện nay khiến Papua New Guinea và Australia nối liền thành một siêu lục địa gọi là Sahul.
Giáo sư Aubert khẳng định: "Những bức vẽ này cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy con người hiện đại đã hiện diện trên các hòn đảo của Indonesia vào thời điểm đó".
Phát hiện này củng cố mạnh mẽ giả thuyết con người đã đến Australia thông qua ngả Papua (tuyến phía Bắc), có thể vào khoảng 65.000 năm trước. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng nhận định rằng những người tạo ra các tác phẩm nghệ thuật này có mối liên hệ mật thiết với tổ tiên của người bản địa Australia ngày nay.