Theo phóng viên TTXVN tại Paris, virus mới được phát hiện trong mùa Hè 2026 và chưa từng được xác định trước đây trên thế giới. Một nhóm nghiên cứu Pháp là những người đầu tiên giải trình tự bộ gene của virus và xác định đây là một loại virus mới thuộc nhóm Shamonda.

Những dấu hiệu bất thường đầu tiên xuất hiện vào giữa tháng 6, khi người chăn nuôi tại hai tỉnh Doubs và Jura, miền Đông nước Pháp, ghi nhận nhiều con bò bị sốt, tiêu chảy và giảm sản lượng sữa. Trong bối cảnh nắng nóng, ban đầu rất khó xác định đây là triệu chứng do virus hay ảnh hưởng của nhiệt độ cao.

Sau đó, những trường hợp tương tự với triệu chứng sốt cao được phát hiện tại tỉnh Savoie. Do các xét nghiệm thông thường đều cho kết quả âm tính, mẫu bệnh phẩm được chuyển tới nhóm nghiên cứu về tương tác giữa vật chủ và tác nhân gây bệnh của Giáo sư Jean-Luc Guérin, thuộc Trường Thú y Quốc gia Toulouse (ENVT) và Viện Nghiên cứu Quốc gia về Nông nghiệp, Thực phẩm và Môi trường Pháp (INRAE).

Kết quả công bố ngày 31/7 cho thấy các nhà khoa học đã phát hiện một loại virus mới, cùng nhóm với virus Schmallenberg từng gây dịch lớn tại châu Âu năm 2011, khiến nhiều gia súc bị sảy thai hoặc sinh con dị tật.

Khi đối chiếu với các loại virus đã biết, nhóm nghiên cứu nhận thấy virus mới có nhiều điểm tương đồng với virus Shamonda, được phát hiện lần đầu tại Nigeria năm 1965 và cho đến nay mới chỉ ghi nhận ở châu Phi và Nhật Bản. Tuy nhiên, virus mới còn mang một phần đặc điểm di truyền của virus thuộc nhóm Douglas. Do đó, các nhà khoa học đề xuất đặt tên cho loại virus mới này là “virus Shamonda châu Âu”.

Hai ngày sau phát hiện của nhóm nghiên cứu Pháp, các nhà khoa học Đức cũng công bố kết quả tương tự, xác nhận sự xuất hiện của một loại virus mới tại Trung Âu có nhiều đặc điểm gần với virus Shamonda.

Theo các nhà khoa học, ở gia súc thông thường, virus Shamonda châu Âu dường như chỉ gây triệu chứng nhẹ và trong thời gian ngắn. Nguy cơ đáng chú ý xuất hiện khi virus lây nhiễm sang con cái đang mang thai, trong đó virus có thể truyền sang thai, gây sảy thai hoặc những dị tật nghiêm trọng khiến con non không thể sống được.

Giáo sư Guérin cho biết hiện vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ mức độ tác động của virus. Đợt lây nhiễm đầu tiên có thể gây ảnh hưởng đáng kể do đàn gia súc chưa có miễn dịch với tác nhân mới. Các nhà khoa học dự kiến sẽ có thêm thông tin khi những lứa gia súc đầu tiên sinh con trong khoảng 3 tháng tới.

Trước tốc độ lây lan nhanh của virus, các nhà nghiên cứu đã phát triển được phương pháp xét nghiệm chỉ trong 10 ngày. Đến nay, virus đã được phát hiện tại 18 tỉnh của Pháp, chủ yếu ở miền Đông, từ Ardennes đến Hautes-Alpes và Cantal, ngoài ra còn ghi nhận tại vùng Normandie. Virus cũng đã xuất hiện tại Thụy Sĩ, Đức, Áo, Bỉ và Hà Lan.

Hiện virus Shamonda chưa thuộc diện bệnh phải áp dụng các biện pháp giám sát hoặc phòng chống bắt buộc theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), đồng thời cũng không nằm trong danh mục quản lý của Tổ chức Thú y Thế giới. Vì vậy, chưa có biện pháp hạn chế vận chuyển gia súc liên quan đến virus này.

Tác nhân truyền virus là Culicoides, một loại côn trùng hút máu nhỏ chỉ khoảng 4 mm, thường xuất hiện tại các trang trại chăn nuôi. Chúng cũng là vật trung gian truyền bệnh lưỡi xanh và bệnh xuất huyết truyền nhiễm ở gia súc. Theo các nhà nghiên cứu, nhiệt độ tăng do biến đổi khí hậu đang khiến quần thể Culicoides phát triển sớm hơn, với hoạt động truyền bệnh mạnh ngay từ tháng 3. Mặc dù hạn hán phần nào kìm hãm sự sinh sôi của loài côn trùng này, điều kiện trong mùa Hè vừa qua vẫn thuận lợi cho virus phát tán.