Các nhà khảo cổ Trung Quốc vừa công bố phát hiện được cho là bộ sưu tập động vật hoang dã bị nuôi nhốt lâu đời nhất từng biết đến ở nước này, với niên đại khoảng 3.000 năm.
Một hố tế lễ chứa hài cốt động vật hoang dã tại di chỉ Ân Khư tỉnh Hà Nam, Trung Quốc với các khu vực được đánh dấu 1, 2 và 3 biểu thị chuông đồng. Ảnh: Tân Hoa Xã
Phát hiện cung cấp thêm bằng chứng quan trọng về cách giới tinh hoa cổ đại thu thập, quản lý và sử dụng động vật hoang dã, nhiều khả năng phục vụ cho các nghi lễ hiến tế.
Theo trang tin Sixth Tone, thông tin do các nhà nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (CASS) công bố ngày 9/1, các hố hiến tế được phát hiện tại di chỉ Yinxu, Anyang, tỉnh Hà Nam, miền Trung Trung Quốc. Đây là kinh đô cuối cùng của nhà Thương, tồn tại vào khoảng năm 1600-1046 trước Công nguyên, vốn nổi tiếng với các lăng mộ hoàng gia, giáp cốt văn và nhiều hiện vật nghi lễ quan trọng.
Các cuộc khai quật tiến hành trong giai đoạn 2023-2024, trên diện tích khoảng 1.240 m², đã làm lộ diện 19 hố hiến tế quy mô nhỏ và trung bình. Từ những hố này, các nhà khảo cổ thu thập được số lượng lớn hài cốt động vật, bao gồm nhiều loài thú như hươu, sói, hổ, báo, cáo, sơn dương, lợn rừng và trâu nước châu Á, cùng các loài chim như thiên nga, sếu và ngỗng.
Điểm đặc biệt gây chú ý là một số bộ hài cốt được phát hiện cùng với chuông đồng đeo ở cổ. Tổng cộng có 29 chiếc chuông đồng được tìm thấy tại khu vực khai quật. Ông Niu Shishan, nhà nghiên cứu của CASS với hơn 20 năm làm việc tại Yinxu, cho biết chi tiết này cho thấy các con vật nhiều khả năng không phải bị săn bắt trong tự nhiên mà được nuôi sống trong những khu vực riêng biệt, do vua nhà Thương hoặc các tầng lớp quý tộc cấp cao kiểm soát.
Theo ông Niu, sự tập trung với mật độ cao của nhiều loài động vật hoang dã, cùng cách xử lý tương đối đồng nhất, phản ánh sự tồn tại của một hệ thống khá phát triển trong việc thu nhận, nuôi dưỡng và quản lý động vật thời nhà Thương. Ông cũng nhận định sự đa dạng sinh học được ghi nhận tại di chỉ có thể mở ra thêm hướng nghiên cứu về điều kiện khí hậu và môi trường sinh thái trong giai đoạn cuối của triều đại này.
Những phát hiện tương tự từng được ghi nhận tại các di chỉ thuộc thời Chiến Quốc (475-221 trước Công nguyên). Một hố hiến tế, được cho là của bà nội Tần Thủy Hoàng - vị hoàng đế đầu tiên của Trung Quốc, nổi tiếng với đội quân đất nung - từng chứa hài cốt của một loài vượn đã tuyệt chủng, cùng báo, gấu đen châu Á và linh miêu.
Phát hiện mới tại Yinxu được giới nghiên cứu đánh giá là một trong những bằng chứng sớm và rõ nét nhất về “vườn thú” thời cổ đại ở Trung Quốc, góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ giữa quyền lực, nghi lễ và thiên nhiên trong xã hội cổ đại.