05:06 20/05/2026

Phát biểu của tân Chủ tịch Fed gây lo ngại về vị thế toàn cầu của đồng USD

Đề xuất của ông Kevin Warsh, người sắp đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cho rằng tính độc lập của Fed có thể không hoàn toàn áp dụng đối với vai trò ứng phó khủng hoảng tài chính toàn cầu đang khiến nhiều ngân hàng trung ương lo ngại.

Chú thích ảnh
Ông Kevin Warsh trong phiên điều trần tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ ở Washington, DC., ngày 21/4/2026. Ảnh: The Straits Times/TTXVN

Theo họ, bất kỳ sự suy giảm nào trong vai trò dẫn dắt của Fed trên thị trường tài chính quốc tế đều có thể đe dọa ổn định toàn cầu.

Theo hãng tin Reuters, với vị thế là đồng tiền được sử dụng phổ biến nhất thế giới, đồng USD giúp Fed giữ vai trò trung tâm trong việc ổn định thị trường tài chính mỗi khi xảy ra biến động. Qua nhiều năm, Fed đã liên tục mở rộng các công cụ hỗ trợ thanh khoản nhằm duy trì dòng chảy vốn toàn cầu.

Tuy nhiên, ông Warsh - người được Tổng thống Donald Trump lựa chọn cho vị trí đứng đầu Fed - đã thu hút sự chú ý khi cho rằng ngoài nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ, bao gồm cả các hoạt động tài chính quốc tế, Fed cần phối hợp chặt chẽ hơn với Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ.

Trong phiên điều trần phê chuẩn, ông Warsh cho biết quyền độc lập của Fed trong việc quyết định lãi suất không nhất thiết được mở rộng sang các hoạt động khác của cơ quan này. Phát biểu đó làm dấy lên câu hỏi về khả năng Fed có còn phản ứng nhanh và quyết liệt khi xảy ra khủng hoảng tài chính trong tương lai hay không.

Ông Warsh dự kiến sẽ sớm tuyên thệ nhậm chức trước Tổng thống Trump, dù thời điểm cụ thể chưa được công bố. Trước đó, ngày 15/5, Hội đồng Thống đốc Fed đã bổ nhiệm ông Jerome Powell làm Chủ tịch lâm thời.

Các phát biểu chính thức và không chính thức của gần chục nhà hoạch định chính sách tiền tệ cho thấy giới chức ngân hàng trung ương đang theo dõi sát những tuyên bố của ông Warsh và chờ đợi thêm các giải thích cụ thể. Tuy nhiên, phần lớn nhận định rằng sẽ chưa có thay đổi lớn trong chính sách, bởi các cơ chế hỗ trợ thanh khoản của Fed cuối cùng vẫn nhằm bảo vệ cả nền kinh tế Mỹ lẫn các đối tác toàn cầu.

Theo nhiều nhà hoạch định chính sách, nếu uy tín của Fed suy giảm, xu hướng giảm phụ thuộc vào đồng USD trên toàn cầu có thể gia tăng, kéo dài và thậm chí thúc đẩy nhanh hơn đà suy giảm thị phần của đồng bạc xanh trong khoảng 15 năm qua.

Dù vậy, trong ngắn hạn, các ngân hàng trung ương gần như không có nhiều lựa chọn nếu Fed hạn chế khả năng tiếp cận đồng USD. Ngay cả việc xuất hiện nghi ngờ rằng các đường hoán đổi thanh khoản bằng USD có thể không còn sẵn sàng như trước cũng đủ gây bất ổn trên thị trường tài chính.

“Đó là con dao hai lưỡi”, một nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), đề nghị giấu tên, nhận định. “Thế giới phụ thuộc vào đồng USD và nếu đồng tiền này không sẵn có, tất cả đều phải trả giá, kể cả Mỹ”.

Hiện Fed đang cung cấp USD theo yêu cầu cho ECB cùng ngân hàng trung ương của Canada, Nhật Bản, Anh và Thụy Sĩ thông qua các cơ chế hỗ trợ thanh khoản thường trực có tài sản bảo đảm. Một số ngân hàng trung ương khác cũng có thể tiếp cận nguồn USD, nhưng với điều kiện chặt chẽ hơn.

Cơ sở của các chương trình hỗ trợ này là việc nhiều ngân hàng thương mại nước ngoài đang nắm giữ lượng lớn trái phiếu Chính phủ Mỹ. Trong trường hợp thị trường biến động mạnh, các tổ chức này có thể buộc phải bán tháo tài sản để thu tiền mặt, qua đó gây bất ổn cho chính thị trường Mỹ.

Việc yếu tố chính trị tác động đến hoạt động cung cấp USD không phải điều mới. Chính quyền Tổng thống Trump từng hỗ trợ Argentina khoản thanh khoản 20 tỷ USD trước cuộc bầu cử năm ngoái. Gần đây, một số quốc gia vùng Vịnh và châu Á cũng đề nghị hỗ trợ thanh khoản nhằm ứng phó cú sốc năng lượng và tác động từ xung đột Iran.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung cũng đã đề cập vấn đề này trong cuộc gặp với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hồi đầu tháng.

Một nguồn tin khác cho rằng việc duy trì dòng vốn bằng USD từ nước ngoài đổ vào Mỹ vẫn có lợi cho Fed trong bối cảnh Washington phải tài trợ cho mức thâm hụt ngân sách lớn.

Nếu uy tín của Fed suy giảm, nhu cầu thị trường có thể chuyển dần sang đồng euro - đồng tiền được giao dịch nhiều thứ hai thế giới. ECB trong thời gian qua cũng đã nỗ lực mở rộng vai trò và gia tăng sức ảnh hưởng của đồng euro.

Tuy nhiên, theo một nguồn tin khác, cấu trúc hiện tại của Khu vực đồng euro vẫn chưa đủ điều kiện để đồng tiền chung châu Âu đảm nhận vai trò lớn hơn đáng kể trên thị trường toàn cầu và vẫn cần thêm nhiều cải cách sâu rộng.

Các nguồn tin đều cho rằng dù các ngân hàng trung ương có thể xây dựng phương án dự phòng để ứng phó với việc hỗ trợ USD bị hạn chế, Fed vẫn là “người cho vay cuối cùng” đối với đồng bạc xanh trong những giai đoạn khủng hoảng.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc