Thông tin được Bộ trưởng Quốc phòng Pháp Catherine Vautrin công bố ngày 15/6, trong bối cảnh dự án tiêm kích thế hệ mới giữa Pháp và Đức chính thức đổ vỡ sau nhiều năm bất đồng.

Theo bà Vautrin, Paris và Abu Dhabi đang xem xét khả năng hợp tác trong chương trình Rafale F5, phiên bản dự kiến được đưa vào hoạt động từ năm 2030. UAE hiện là một trong những khách hàng lớn nhất của Rafale và đã vận hành dòng máy bay này trong lực lượng không quân.

Dù chưa công bố chi tiết, giới quan sát cho rằng UAE có thể tham gia hỗ trợ tài chính cho quá trình phát triển máy bay mới, đồng thời cam kết đặt mua sản phẩm trong tương lai. Đổi lại, các doanh nghiệp quốc phòng của UAE có thể được tham gia vào chuỗi sản xuất hoặc phát triển một số hạng mục liên quan.

Động thái này diễn ra chỉ ít lâu sau khi Đức quyết định chấm dứt dự án Hệ thống tác chiến trên không tương lai (Future Combat Air System - FCAS), chương trình tiêm kích thế hệ mới trị giá khoảng 100 tỷ euro được kỳ vọng trở thành biểu tượng hợp tác quốc phòng châu Âu. 

Nguyên nhân chính đến từ những bất đồng không thể hóa giải giữa Dassault Aviation của Pháp và bộ phận hàng không thuộc Airbus tại Đức về quyền kiểm soát công nghệ và vai trò dẫn dắt dự án.

Những tranh cãi liên quan đến việc chia sẻ công nghệ nhạy cảm cũng từng khiến các cuộc đàm phán giữa Pháp và UAE về Rafale rơi vào bế tắc trong năm 2025. Tuy nhiên, bối cảnh an ninh thay đổi tại Trung Đông đã thúc đẩy hai bên xích lại gần nhau hơn.

Cuộc xung đột với Iran cùng các mối đe dọa an ninh đối với các quốc gia vùng Vịnh đã làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng giữa Paris và Abu Dhabi. Trong thời gian qua, Pháp đã triển khai các tiêm kích Rafale tới khu vực nhằm hỗ trợ nhiệm vụ phòng không.

Đối với Paris, việc tìm kiếm đối tác mới ngày càng trở nên cấp thiết khi nước này phải đối mặt với áp lực ngân sách lớn trong lúc vẫn muốn duy trì năng lực phát triển các hệ thống vũ khí thế hệ tiếp theo. Bà Vautrin cho biết các cuộc đàm phán liên quan đến thương vụ bán khoảng 114 tiêm kích Rafale cho Ấn Độ cũng đang tiến triển tích cực và có thể hoàn tất trước cuối năm nay.

Không chỉ chương trình FCAS, một dự án quốc phòng chủ lực khác giữa Pháp và Đức cũng đang gặp khó khăn. Bà Vautrin thừa nhận chương trình xe tăng Main Ground Combat System (MGCS) đang chậm tiến độ nghiêm trọng.

Theo kế hoạch ban đầu, MGCS được phát triển nhằm thay thế các dòng xe tăng chủ lực của hai nước trong những thập niên tới. Tuy nhiên, việc mẫu xe tăng đầu tiên dự kiến chỉ được đưa vào biên chế trong những năm 2040 khiến Paris ngày càng mất kiên nhẫn.

Ông Armin Papperger, Giám đốc điều hành tập đoàn quốc phòng Đức Rheinmetall, cũng bày tỏ hoài nghi về tương lai của dự án. Theo ông, tiến độ hiện tại là quá chậm và chưa thể khẳng định chương trình MGCS có tiếp tục tồn tại hay không.

Những khó khăn liên tiếp của FCAS và MGCS phản ánh thực trạng hợp tác quốc phòng Pháp - Đức đang đối mặt với nhiều thách thức đúng vào thời điểm châu Âu tăng tốc tái vũ trang trước các mối đe dọa an ninh từ Nga cũng như những nghi ngờ về mức độ cam kết lâu dài của Mỹ đối với an ninh lục địa này.

Trong bối cảnh đó, việc Pháp tìm kiếm các đối tác mới như UAE hay Ấn Độ có thể mở ra một hướng đi khác cho ngành công nghiệp quốc phòng nước này, đồng thời làm thay đổi cách thức phát triển các chương trình vũ khí chiến lược của châu Âu trong tương lai.