Kênh Al Jazeera của Qatar ngày 25/5 cho biết một phái đoàn Iran đã tới Qatar khi Tehran và Washington đang nỗ lực đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến có nguy cơ làm rạn nứt Trung Đông và gây bất ổn cho kinh tế toàn cầu.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati được cho là đã có mặt tại Doha vào tối 25/5 để thảo luận các điểm còn bế tắc liên quan đến thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng giữa Mỹ-Israel với Iran.

Các cuộc đàm phán tại Qatar diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố vào đầu tuần rằng một thỏa thuận với Iran phải “có ý nghĩa”, đồng thời cảnh báo rằng nếu không sẽ là “không có thỏa thuận”.

Điều này diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Trump từng tuyên bố rằng một thỏa thuận với Tehran đã “gần như được đàm phán xong”, trong bối cảnh hai bên liên tục đưa ra các tín hiệu không nhất quán về tiến trình.

Washington và Tehran đã duy trì lệnh ngừng bắn kể từ ngày 8/4, trong khi các bên trung gian thúc đẩy một giải pháp đàm phán. Tuy nhiên, Iran vẫn tiếp tục phong tỏa phần lớn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng của Iran.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Iran và Mỹ “đã đạt được kết luận về phần lớn các chủ đề thảo luận”, nhưng cảnh báo rằng “điều này không có nghĩa là việc ký kết thỏa thuận sắp diễn ra”.

Phát biểu tại một cuộc họp báo ở Tehran, ông Baghaei cũng nhấn mạnh rằng ở giai đoạn này, Iran và Mỹ chưa “thảo luận về vấn đề hạt nhân” và trọng tâm đang là đặt dấu chấm hết cho cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28/2.

Quan chức Iran cũng khẳng định rằng “không có đảm bảo” Mỹ sẽ tuân thủ các cam kết trong bất kỳ thỏa thuận nào, và Tehran không quan tâm đến “các lời đe dọa”.

Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng Washington hoặc sẽ đạt được một thỏa thuận mạnh mẽ với Iran, hoặc sẽ đối phó với nước này “theo cách khác”.

Ông Rubio nói: “Chúng tôi nghĩ có thể sẽ có một số thông tin vào tối qua hoặc hôm nay. Nhưng không nên kỳ vọng quá nhiều”.

Ngoại trưởng Mỹ cũng nói với báo giới rằng Washington có “một đề xuất khá chắc chắn” liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết rằng lệnh phong tỏa của Mỹ sẽ “tiếp tục có hiệu lực đầy đủ cho đến khi đạt được thỏa thuận, được xác nhận và ký kết”.

“Cả hai bên cần thời gian và phải làm đúng”, nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.

Ông Omar Rahman, nghiên cứu viên tại Hội đồng Trung Đông về Quan hệ Toàn cầu, cho rằng việc phái đoàn Iran có mặt tại Qatar là “tín hiệu tích cực”, nhưng việc chưa thống nhất về các vấn đề như eo biển Hormuz vẫn là rào cản lớn.

Theo ông Rahman, Iran đang có “đòn bẩy rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu” thông qua quyền kiểm soát thực tế đối với tuyến hàng hải này.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền của Tổng thống Trump nói với hãng tin Reuters rằng Iran đã đồng ý “về nguyên tắc” việc xử lý uranium làm giàu cao và mở lại eo biển Hormuz, đổi lại Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa hải quân.

Báo Nikkei của Nhật Bản đưa tin rằng các cuộc thảo luận về kế hoạch mở tuyến hàng hải chiến lược này - nơi khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt toàn cầu đi qua - vẫn đang tiếp tục.

Theo một nguồn ngoại giao Trung Đông giấu tên, Iran có thể sẽ rà phá mìn tại eo biển Hormuz trong khoảng thời gian 30 ngày sau khi đạt thỏa thuận, sau đó tàu thuyền của mọi quốc gia sẽ được đi lại tự do và an toàn, đồng thời Iran sẽ ngừng thu phí quá cảnh.

Nikkei cho biết các cuộc đàm phán mới nhất có thể hướng tới việc kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, trong thời gian đó sẽ tiếp tục thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran.

Tuy không thể xác minh độc lập thông tin này, nhưng các nguồn tin của kênh Al Jazeera cho biết các vấn đề ngoài lệnh ngừng bắn và eo biển Hormuz, bao gồm uranium làm giàu của Iran, sẽ được bàn sau, trong khi trọng tâm hiện tại là các biện pháp xây dựng lòng tin.

Quan chức Mỹ nói rằng Washington hình dung trước tiên là mở lại eo biển Hormuz và dỡ phong tỏa hải quân với Iran, và các chi tiết liên quan đến vấn đề hạt nhân sẽ cần thêm thời gian.

Tuy nhiên, họ bác bỏ việc Iran chưa đồng ý xử lý kho uranium làm giàu, cho rằng “vấn đề là cách thực hiện”.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran cũng có mặt trong phái đoàn tại Qatar, cho thấy có thảo luận về việc giải phóng tài sản bị đóng băng - một yêu cầu quan trọng của Tehran.