06:09 24/06/2026

Oman thiết lập hành lang hàng hải tạm thời qua eo biển Hormuz

Theo phóng viên TTXVN tại Vùng Vịnh, ngày 24/6, Chính phủ Oman thông báo đã phối hợp với Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thiết lập một hành lang hàng hải tạm thời nhằm hỗ trợ các tàu thuyền lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sau thời gian dài gián đoạn do xung đột tại Trung Đông.

Chú thích ảnh
Eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN

Các tàu có nhu cầu sử dụng hành lang hàng hải này sẽ phải phối hợp với IMO và tuân thủ các tọa độ hàng hải do tổ chức này cùng giới chức Oman công bố. Biện pháp trên được triển khai nhằm bảo đảm an toàn cho hoạt động vận tải biển trong giai đoạn các tuyến hàng hải tại khu vực đang từng bước được khôi phục.

Oman cho biết, mục tiêu của sáng kiến là duy trì quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, trong đó khẳng định quyền lưu thông qua các tuyến hàng hải quốc tế mà không bị áp đặt các loại phí quá cảnh.

Thông báo của Oman được đưa ra trong bối cảnh hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đang dần phục hồi sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng, tạo điều kiện để tuyến hàng hải chiến lược này mở cửa trở lại sau gần bốn tháng gián đoạn. Trước đó, IOM cũng công bố kế hoạch sơ tán hơn 11.000 thủy thủ mắc kẹt tại khu vực Vùng Vịnh và phối hợp với các quốc gia liên quan để khôi phục hoạt động hàng hải bình thường.

Cùng ngày 23/6, Iran và Oman ra tuyên bố chung cho biết, họ sẽ nghiên cứu việc quản lý tuyến đường thương mại và chi phí dịch vụ, khẳng định chủ quyền của mình đối với eo biển này.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định, Washington sẽ phản đối bất kỳ động thái nào như vậy. Phát biểu trong chuyến công du Các tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE), ông Rubio nhấn mạnh: "Đây là tuyến đường thủy quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí hoặc lệ phí trên tuyến đường thủy quốc tế".

Trước đó, nhà đàm phán hàng đầu của Tehran, ông Bagher Ghalibaf khẳng định eo biển Hormuz "sẽ không bao giờ trở lại" hiện trạng trước xung đột.

Trong một diễn biến liên quan, ngày 23/6, Chính phủ Đan Mạch cho biết, nước này sẽ tham gia sứ mệnh hàng hải quốc tế do Pháp và Anh thành lập để giúp mở lại eo biển Hormuz.

Phát biểu với báo giới, Bộ trưởng Quốc phòng Jeppe Bruus cho biết, các phương án hỗ trợ đang được xem xét bao gồm cử nhóm phiên dịch, điều máy bay không người lái, sĩ quan tham mưu cũng như huy động chuyên gia trong lĩnh vực an ninh mạng. Tuy nhiên, ông từ chối cung cấp thêm chi tiết về quy mô đóng góp của Đan Mạch.

Dự luật đã được trình lên quốc hội Đan Mạch và dự kiến sẽ được thông qua trong tuần này,  trong đó nêu rõ mục tiêu của Đan Mạch là "tăng cường an ninh hàng hải và đảm bảo tự do hàng hải trong và xung quanh eo biển Hormuz và Biển Đỏ".

Pháp và Anh, cùng với các quốc gia khác, đã đề xuất một sứ mệnh quốc tế để rà phá thủy lôi và đảm bảo an ninh cho tuyến đường biển chiến lược này, dự kiến triển khai sau khi đạt được thỏa thuận giữa Mỹ và Iran. Thỏa thuận sơ bộ này mở ra thời hạn đàm phán 60 ngày về việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt, chương trình hạt nhân của Iran và quy định việc mở lại eo biển mà không thu phí.

Eo biển Hormuz là một trong những điểm trung chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng giao dịch toàn cầu được vận chuyển qua mỗi năm. Vì vậy, việc thiết lập hành lang hàng hải tạm thời được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố niềm tin của các hãng vận tải biển, giảm thiểu nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và hỗ trợ quá trình bình thường hóa hoạt động thương mại quốc tế tại khu vực.

Theo dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler, ngày 22/6, ít nhất 37 tàu chở hàng đã đi qua eo biển Hormuz, một kỷ lục về lưu lượng giao thông hàng hải kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột ở Trung Đông, và gần một tuần sau khi ký kết bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran.

Đức Trung - Bích Liên (TTXVN)