Huyền thoại nhạc đồng quê Mỹ Dolly Parton đã qua đời ngày 25/8 tại Nashville, bang Tennessee, ở tuổi 80, khép lại hơn 6 thập kỷ gắn bó với âm nhạc, điện ảnh và hoạt động thiện nguyện. Sự ra đi của bà lập tức phủ bóng tiếc thương lên nước Mỹ, với những lời tri ân từ các nghệ sĩ, chính khách thuộc cả hai đảng và nhiều nhân vật hàng đầu trong giới kinh doanh.
Đại diện của Dolly Parton cho biết bà đã trải qua một thời gian ngắn chống chọi với bệnh ung thư trước khi qua đời tại Trung tâm Ung thư Vanderbilt-Ingram, trong vòng tay người thân. Nữ nghệ sĩ nhập viện ngày 21/8, chỉ 4 ngày trước khi qua đời. Trước đó, bà từng hủy hoặc trì hoãn một số sự kiện vì vấn đề sức khỏe và thừa nhận đang trải qua “những giai đoạn khó khăn với sức khỏe”.
Sinh năm 1946 trong một gia đình nghèo ở vùng núi Tennessee, là người con thứ tư trong số 12 anh chị em, Dolly Parton lớn lên giữa những thiếu thốn nhưng sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc. Bà xuất hiện trên truyền hình địa phương khi mới 10 tuổi, thu âm đĩa nhạc đầu tiên ở tuổi 13 và cũng trong năm đó lần đầu đứng trên sân khấu Grand Ole Opry – biểu tượng của nhạc đồng quê Mỹ.
Dolly Parton sở hữu những ca khúc kinh điển đi cùng năm tháng như “Jolene” và “I Will Always Love You”. Trong đó, “I Will Always Love You” - vốn được Parton viết làm lời chia tay gửi tới người cộng sự lâu năm Porter Wagoner - đã vươn tầm thế giới, trở thành một trong những bản tình ca bất hủ nhất mọi thời đại qua giọng ca của Whitney Houston trong bộ phim “The Bodyguard”.
Không dừng lại ở âm nhạc, Parton còn lấn sân và chinh phục cả nghệ thuật thứ bảy. Năm 1980, bà vừa thủ vai chính trong bộ phim đình đám “9 to 5” bên cạnh Jane Fonda và Lily Tomlin, vừa sáng tác và thể hiện ca khúc chủ đề cùng tên – tác phẩm mang về cho bà một đề cử Oscar danh giá. Thành công nối tiếp thành công, Dolly Parton tiếp tục để lại dấu ấn sâu đậm trên màn ảnh bạc qua các bộ phim đình đám khác như “The Best Little Whorehouse in Texas”, “Rhinestone” và đặc biệt là kiệt tác lấy đi nhiều nước mắt “Steel Magnolias”.
Từ cô gái nghèo vùng núi Tennessee, Parton vươn lên thành nghệ sĩ bán hơn 100 triệu đĩa trên toàn thế giới, giành 11 giải Grammy và được ghi danh tại cả Đại sảnh danh vọng nhạc Country và Đại sảnh danh vọng nhạc Rock and Roll. Song, di sản của Dolly Parton không chỉ được đo bằng những kỷ lục âm nhạc. Bà còn là một doanh nhân thành công, sáng lập công viên giải trí Dollywood và xây dựng một hệ sinh thái kinh doanh gắn bó với quê hương Tennessee. Quan trọng hơn, Parton dành một phần đáng kể tài sản và ảnh hưởng của mình cho cộng đồng.
Năm 1995, bà thành lập Imagination Library - chương trình cung cấp sách miễn phí cho trẻ em. Chương trình này sau đó mở rộng ra nhiều nơi ở Mỹ và các quốc gia khác, trao hàng trăm triệu cuốn sách cho trẻ em.
Năm 2020, Parton quyên góp 1 triệu USD cho nghiên cứu COVID-19 tại Đại học Vanderbilt, khoản đóng góp được nhắc đến trong quá trình tài trợ nghiên cứu góp phần vào sự phát triển vaccine Moderna.
Chính sự kết hợp hiếm có giữa tài năng, khả năng kinh doanh và lòng hào phóng đã giúp Parton trở thành một trong những nhân vật được yêu mến rộng rãi nhất nước Mỹ. Tổng thống Donald Trump gọi sự ra đi của bà là “một mất mát thực sự đối với hàng triệu người”, đồng thời tuyên bố treo cờ rủ trên toàn nước Mỹ trong một tuần để tưởng niệm. Cựu Tổng thống George W. Bush ca ngợi những đóng góp của Parton cho văn hóa đọc, y tế và cộng đồng, trong khi cựu Tổng thống Bill Clinton gọi bà là “người có một không hai”, một nghệ sĩ có khả năng kể những câu chuyện về những người Mỹ bình thường bằng sự chân thành và giàu cảm xúc.
Những người từng đứng chung sân khấu với Parton cũng bày tỏ niềm tiếc thương sâu sắc. Julia Roberts gọi bà là một con người “kỳ diệu và tràn đầy niềm vui”, trong khi Jane Fonda nói Parton sẽ mãi hiện diện bởi bà đã trở thành một phần trong cuộc sống và trái tim của nhiều thế hệ.
Beyoncé, người từng hợp tác với Parton trong album “Cowboy Carter”, gọi bà là “kim chỉ nam”, “ngôi sao Bắc Đẩu”, đồng thời ca ngợi nữ nghệ sĩ là người táo bạo, xuất chúng, tài năng và kiên định.
Ngay cả những tên tuổi hàng đầu của giới công nghệ như nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos và Giám đốc điều hành (CEO) Apple Tim Cook cũng dành những lời tri ân sâu sắc đến bà. Tỷ phú Jeff Bezos nhấn mạnh cách Dolly Parton luôn dẫn dắt mọi người bằng tình yêu thương, trong khi CEO Apple ca ngợi bà là một biểu tượng văn hóa, một nhạc sĩ tài năng cùng nhà thiện nguyện tận tâm – người đã góp phần khơi dậy tình yêu đọc sách và học tập ở hàng triệu trẻ em trên toàn thế giới.
Có lẽ đó chính là điều làm nên tầm vóc đặc biệt của Dolly Parton: bà không thuộc về riêng một thời đại. Những ca khúc của bà tiếp tục được thế hệ sau hát lại; những câu chuyện bà kể vẫn tìm thấy người nghe mới. Từ một cô gái lớn lên trong nghèo khó ở Tennessee, Parton trở thành biểu tượng của một nước Mỹ nơi tài năng, nghị lực, sự hài hước và lòng nhân ái có thể cùng tồn tại.