08:06 09/08/2026

Nóng trong tuần: Eo biển Hormuz mở lại trong 60 ngày; Phép thử của EU sau khủng hoảng Ceuta

Iran và Oman đạt thoả thuận về tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz; EU vẫn thể hiện sự đoàn kết sau khủng hoảng di cư Ceuta; Giá vàng tăng tuần mạnh nhất kể từ tháng 2/2026; Tổng thống đắc cử Colombia nhậm chức... là những sự kiện quốc tế nổi bật trong tuần qua.

Iran đạt thỏa thuận với Oman về đề xuất tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz

Chú thích ảnh
Quang cảnh eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Iran và Oman đã đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trong 60 ngày. Theo các báo cáo của truyền thông địa phương, thỏa thuận vẫn cần sự phê chuẩn của Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và có thể được công bố trong vài ngày tới, nhằm mục đích nối lại hoạt động hàng hải trên tuyến đường thủy chiến lược này. Các tàu thuyền đi vào eo biển sẽ sử dụng tuyến đường gần Iran, trong khi các tàu thuyền rời đi sẽ đi theo tuyến đường gần Oman. Theo các nguồn tin, sẽ không có phí quá cảnh hoặc phí dịch vụ nào được áp dụng. Các nước trong khu vực có thể tham gia vào các hoạt động rà phá bom mìn và các thủ tục kỹ thuật.

Sau khi thỏa thuận được phê duyệt, Mỹ và Iran sẽ quay lại bản ghi nhớ hòa bình và tiếp tục làm việc về đề xuất mở lại và đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải thương mại qua eo biển. Iran đã siết chặt kiểm soát eo biển vào ngày 28/2, cấm các tàu thuyền thuộc sở hữu hoặc liên kết với Israel và Mỹ đi qua an toàn sau các cuộc tấn công chung của hai nước vào lãnh thổ Iran.

Vào tháng 6, Iran và Mỹ đã ký bản ghi nhớ về việc chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả Liban. Hai bên dự kiến ​​sẽ tổ chức đàm phán trong vòng 60 ngày để đạt được thỏa thuận cuối cùng, nhưng sự leo thang căng thẳng gần đây trong khu vực đã khiến số phận của các cuộc đàm phán trở nên không chắc chắn.

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman là tuyến hàng hải chiến lược nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman và Ấn Độ Dương. Trước khi xảy ra xung đột khu vực hồi đầu năm, khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giao dịch trên thế giới được vận chuyển qua tuyến đường này. Việc lưu thông bị gián đoạn trong nhiều tháng qua đã làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng và gây biến động trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

EU "vượt qua phép thử" sau khủng hoảng Ceuta

Chú thích ảnh
Người di cư tìm cách vào Ceuta từ Fnideq, Maroc. Ảnh: AA/TTXVN phát

Sau cuộc họp khẩn, các bộ trưởng nội vụ Liên minh châu Âu (EU) ngày 4/8 đã nhất trí rằng khu vực tự do đi lại Schengen không phải nguyên nhân dẫn đến làn sóng người di cư đổ vào Ceuta, đồng thời khẳng định đoàn kết với Tây Ban Nha. Ủy viên phụ trách Di cư của EU Magnus Brunner nhận định những diễn biến vừa qua là “phép thử” đối với khả năng bảo vệ biên giới và chống thông tin sai lệch của khối, đồng thời cho rằng EU đã vượt qua phép thử này.

Sau hơn 3 giờ họp trực tuyến khẩn cấp, các bộ trưởng nội vụ EU ghi nhận những nỗ lực nhanh chóng và hiệu quả của Tây Ban Nha trong xử lý cuộc khủng hoảng, đồng thời nhất trí cần tăng cường chia sẻ thông tin giữa các nước thành viên trong những tình huống khẩn cấp để bảo đảm phản ứng thống nhất.

Kết quả trên được đưa ra sau khi làn sóng người di cư tới Ceuta gây sức ép lớn đối với Tây Ban Nha và làm bộc lộ những bất đồng giữa các nước thành viên về chính sách nhập cư. Italy từng quyết định tạm đình chỉ áp dụng Hiệp ước Schengen về tự do đi lại đối với Tây Ban Nha trong 1 tháng, đồng thời đóng các tuyến hàng hải và hàng không giữa hai nước do lo ngại nguy cơ mất an ninh. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni khẳng định đây là biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.

Tây Ban Nha lập tức phản ứng bằng việc triệu Đại sứ Italy để phản đối. Madrid khẳng định làn sóng người di cư không bắt nguồn từ chính sách nhập cư của nước này mà xuất phát từ việc các đường dây buôn người lợi dụng một phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao liên quan đến quy trình xử lý người vượt biên bằng đường biển.

Lập trường cứng rắn của Italy nhận được sự ủng hộ của một số nước như Phần Lan, Hà Lan, Đan Mạch, CH Séc và Thụy Điển. Tổng cộng 22 quốc gia đã ký thư đề nghị tổ chức cuộc họp khẩn cấp của các bộ trưởng nội vụ EU. 

Những diễn biến trên khiến căng thẳng gia tăng giữa các nước thành viên. Dù đạt đồng thuận trong việc đánh giá vai trò của Schengen, các nước thành viên vẫn có những khác biệt về cách tiếp cận chính sách di cư. Bộ trưởng Nội vụ Italy tiếp tục kêu gọi EU nhân rộng mô hình các trung tâm tiếp nhận và hồi hương người di cư bên ngoài lãnh thổ khối theo mô hình Albania mà Italy đang triển khai. Rome cũng đề xuất tăng cường sử dụng các công cụ thương mại và hợp tác với các nước thứ ba nhằm thúc đẩy tiếp nhận trở lại công dân cư trú bất hợp pháp.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định bảo vệ biên giới ngoài là “trách nhiệm chung của châu Âu”. Bà kêu gọi EU tăng cường hợp tác với Maroc, cải thiện hệ thống cảnh báo sớm, siết kiểm soát biên giới, đấu tranh với các mạng lưới buôn người và nâng cao hiệu quả hồi hương người nhập cư bất hợp pháp.

Theo bà von der Leyen, vấn đề này sẽ tiếp tục được thảo luận tại Hội nghị thượng đỉnh EU vào tháng 10 tới nhằm xây dựng phản ứng thống nhất và lâu dài đối với các cuộc khủng hoảng di cư.

Giá vàng thế giới ghi nhận tuần tăng mạnh nhất trong bảy tháng

Chú thích ảnh
Giá vàng tăng do kỳ vọng Fed thận trọng hơn trong việc tăng lãi suất. Ảnh: THX/TTXVN phát

Giá vàng thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 7/8, sau khi số liệu việc làm yếu hơn nhiều so với dự kiến tại Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ thận trọng hơn trong chính sách lãi suất. Đà tăng này đưa giá vàng hướng tới tuần tăng mạnh nhất trong khoảng 7 tháng.

Lúc 18h42 ngày 7/8 theo giờ GMT, giá vàng giao ngay tăng 2,3%, lên 4.336,02 USD/ounce. Giá vàng kỳ hạn của Mỹ cũng tăng 2,3%, lên 4.399,70 USD/ounce. Tính chung cả tuần, giá vàng tăng hơn 7%, mức tăng theo tuần lớn nhất kể từ ngày 19/1.

Động lực chính thúc đẩy giá vàng là báo cáo việc làm của Mỹ. Bộ Lao động Mỹ cho biết số việc làm phi nông nghiệp giảm 23.000 trong tháng 7/2026, trái ngược với dự báo tăng 80.000 việc làm của các nhà kinh tế. Số việc làm tăng thêm trong tháng 6 cũng được điều chỉnh giảm xuống còn 20.000. Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,1%, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tiếp tục giảm.

Số liệu trên cho thấy thị trường lao động Mỹ có dấu hiệu suy yếu, qua đó có thể khiến Fed thận trọng hơn trong việc điều chỉnh lãi suất. Thị trường hiện phải cân nhắc giữa nguy cơ lạm phát và những rủi ro đối với việc làm.

Ông David Meger, Giám đốc giao dịch kim loại tại công ty thương mại High Ridge Futures, nhận định số liệu việc làm yếu hơn dự kiến khiến Fed ít có khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tiếp theo.

Tân Tổng thống Colombia cam kết mạnh tay chống ma túy, thúc đẩy kinh tế

Chú thích ảnh
Tân Tổng thống Colombia Abelardo De La Espriella tuyên thệ nhậm chức tại thành phố Cali, ngày 7/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tổng thống đắc cử Colombia Abelardo De La Espriella ngày 7/8 đã tuyên thệ nhậm chức, cam kết tăng cường cuộc chiến chống buôn bán ma túy, trấn áp các nhóm vũ trang, đồng thời thực hiện các biện pháp kiểm soát chi tiêu và thúc đẩy đầu tư nhằm khôi phục niềm tin vào nền kinh tế.

Phát biểu tại căn cứ quân sự Tiểu đoàn Pichincha ở thành phố Cali sau lễ tuyên thệ, Tổng thống De La Espriella (48 tuổi) nhấn mạnh ưu tiên khôi phục trật tự và tăng cường năng lực của nhà nước. Ông cho rằng các nhóm tội phạm và tổ chức buôn bán ma túy phải tuân thủ pháp luật hoặc đối mặt với các biện pháp đáp trả quyết liệt của nhà nước và lực lượng an ninh Colombia.

Tân Tổng thống tuyên bố lựa chọn đàm phán hòa bình với các nhóm vũ trang đã “hoàn toàn cạn kiệt”, đồng thời cam kết “dứt khoát xóa bỏ tai họa trồng trọt bất hợp pháp”. Ông cho biết chính phủ sẽ sử dụng thuốc diệt cỏ trên không không gây hại cho sức khỏe con người và môi trường để loại bỏ cây coca, nguyên liệu được sử dụng để sản xuất cocaine.

Về kinh tế, ông De La Espriella cam kết hạn chế chi tiêu công và thúc đẩy cải cách thuế nhằm đơn giản hóa hệ thống thuế, khuyến khích đầu tư và tạo việc làm. Chính phủ mới cũng sẽ duy trì các chương trình xã hội phổ biến.

Tân Tổng thống kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp trong nước tăng cường đầu tư, đồng thời cam kết tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp hoạt động. Ông cũng đặt mục tiêu mở rộng hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí, trong đó có phát triển công nghệ khai thác dầu khí bằng phương pháp thủy lực phá vỡ theo hướng “có trách nhiệm và bền vững”.

Ông De La Espriella cho rằng Colombia không thể chấp nhận việc trữ lượng dầu mỏ và khí đốt suy giảm, đồng thời cam kết củng cố vai trò của tập đoàn dầu khí quốc gia Ecopetrol.

Về đối ngoại và an ninh, tân Tổng thống cho biết một trong những hành động đầu tiên của chính phủ mới là tham gia chương trình Lá chắn Châu Mỹ do Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lập.

Ông De La Espriella giành chiến thắng trong vòng bầu cử thứ hai hồi tháng 6 và trở thành tổng thống mà trước đó chưa từng giữ chức vụ dân cử. Trong những ngày trước lễ nhậm chức, ông đã có các cuộc gặp song phương với Quốc vương Tây Ban Nha và lãnh đạo Argentina, Ecuador, Chile, Paraguay và Panama. Mỹ cử một phái đoàn do quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche dẫn đầu tham dự lễ nhậm chức.

Theo công ty tư vấn Colombia Risk Analysis, trong 100 ngày đầu tiên, chính quyền mới nhiều khả năng tập trung vào các lĩnh vực mà tổng thống có thể trực tiếp triển khai, trong đó an ninh và chống tham nhũng được dự báo là những ưu tiên nổi bật.

Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Miguel Gomez cho biết thâm hụt ngân sách hiện ở mức 7-8% GDP và chính phủ mới sẽ đề xuất cải cách thuế theo hướng thúc đẩy tăng trưởng.

Mỹ áp thuế 15% đối với nguyên liệu làm chip

Ngày 6/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp mức thuế mới và quy định giá nhập khẩu tối thiểu đối với các sản phẩm làm từ polysilicon, vật liệu quan trọng được sử dụng trong sản xuất pin năng lượng Mặt Trời và chất bán dẫn.

Theo sắc lệnh, mức thuế 15% đối với các sản phẩm này sẽ được áp dụng từ ngày 4/12. Cùng thời điểm, Mỹ cũng áp dụng quy định về giá nhập khẩu tối thiểu đối với polysilicon và một số sản phẩm liên quan, trong đó có tấm wafer bán dẫn và tế bào quang điện.

Nhà Trắng cho biết các biện pháp trên nhằm “tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các nhà sản xuất những mặt hàng chiến lược này của Mỹ”, đồng thời thúc đẩy việc đưa hoạt động sản xuất trở lại trong nước. Theo Nhà Trắng, polysilicon là vật liệu quan trọng đối với ngành công nghiệp bán dẫn và được sử dụng trong lĩnh vực quốc phòng.

Quyết định được đưa ra sau cuộc điều tra kéo dài một năm của Bộ Thương mại Mỹ về hoạt động nhập khẩu polysilicon. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick gọi polysilicon là “sản phẩm nền tảng” phục vụ sản xuất chip.

Ông Lutnick cho biết các biện pháp mới nhằm đưa chuỗi cung ứng polysilicon trở lại Mỹ, ngăn chặn hoạt động bán phá giá từ Trung Quốc và khuyến khích mở rộng năng lực sản xuất trong nước.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc (tổng hợp)