Nhu cầu tăng mạnh trong thời gian ngắn, nguồn cung chưa theo kịp khiến không ít phụ huynh, học sinh phải đi nhiều nhà sách để tìm mua đủ sách cần thiết. Ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đang phối hợp với các đơn vị cung ứng, đồng thời tính đến nhiều phương án nhằm bảo đảm học sinh có sách khi năm học bắt đầu.

Nếu trước đây, tình trạng thiếu sách chủ yếu tập trung ở một số đầu sách Lịch sử, Địa lý cần chỉnh lý, điều chỉnh nội dung hoặc sách Tiếng Anh do thay đổi bộ sách thì nay xuất hiện ở nhiều môn, nhiều lớp, từ lớp 1 đến lớp 12. Tại một số nhà sách ở thành phố Vinh (cũ), nhiều kệ sách trống hoặc chỉ còn ít đầu sách, nhất là sách lớp 9, lớp 10 và một số môn của các khối khác. Sách giáo khoa Toán, Lịch sử, Vật lý lớp 11; Toán, Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Tin học lớp 10 đã hết tại một số điểm bán. Nguồn cung thiếu hụt cũng khiến phụ huynh, học sinh từ các địa phương lân cận như Hà Tĩnh tìm đến Vinh mua sách.

Theo các đơn vị cung ứng tại Nghệ An, nguyên nhân  không chỉ nằm ở nhu cầu mua tăng đột biến trước năm học mới mà còn liên quan đến thời điểm học sinh xác định môn học và những thay đổi trong phương thức cung ứng sách giáo khoa. Rõ nhất là tình trạng thiếu sách lớp 10, khi đến giữa tháng 8, các trường mới cơ bản hoàn tất tuyển sinh, tư vấn, lựa chọn tổ hợp và môn tự chọn, khiến học sinh chỉ xác định được danh mục sách cần mua ngay sát ngày tựu trường.

Mặt khác, trong năm học 2026-2027, nhiều địa phương trên cả nước cùng tập trung bổ sung nguồn sách triển khai chủ trương miễn, giảm tiền sách giáo khoa cho học sinh. Nhu cầu tăng đồng thời tại nhiều địa bàn tạo thêm áp lực cho quá trình in ấn, phân phối và đưa sách đến các điểm bán. Cũng từ năm học này, cả nước thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa theo từng môn học. Việc chuyển đổi phương thức cung ứng trong khi nhu cầu thị trường tập trung cao vào những ngày cận năm học mới khiến nguồn hàng tại một số thời điểm chưa đáp ứng kịp.

Bà Nguyễn Lâm Anh, Phó trưởng Phòng Sách và Truyền thông, Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Nghệ An cho biết, đơn vị liên tục nhập sách nhưng chưa thể đáp ứng ngay toàn bộ nhu cầu của khách hàng. Hiện nguồn cung thiếu do các nhà xuất bản chưa kịp in, trong khi nhu cầu mua sách tăng mạnh trước năm học mới khiến các nhà sách khó đáp ứng kịp thời. Dù chưa xác định chính xác thời điểm bổ sung các đầu sách còn thiếu, các nhà xuất bản cam kết cung ứng đủ sách trước ngày 20/8.

Trong khi việc mua sách trực tiếp tại các nhà sách gặp khó khăn, kênh cung ứng thông qua nhà trường có tín hiệu thuận lợi hơn. Hiện khoảng 80% các đơn vị đã được cung ứng đủ sách và không xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa.

Trước nguy cơ nguồn cung chậm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện chính sách hỗ trợ, miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp. Sau khi UBND tỉnh thống nhất kết quả rà soát nhu cầu sách giáo khoa, ngành đã làm việc với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chủ động nguồn hàng.

Ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho biết, Nhà xuất bản đã cam kết cung ứng một phần sách giáo khoa cho các trường học ở Nghệ An, tuy nhiên khó có thể cung ứng đủ hơn 216.000 bộ sách trong cùng một thời điểm. Vì vậy, trong thời gian tới, ngân sách tỉnh có thể sẽ được cấp trực tiếp về các xã để địa phương hỗ trợ kinh phí cho phụ huynh, học sinh mua sách. Ngoài làm việc với đơn vị xuất bản để bổ sung nguồn cung, ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng tính đến phương án tăng cường sử dụng nguồn sách đã có trong các trường học.

Theo kế hoạch, từ ngày 17/8, các trường vận động học sinh khóa trước trao tặng lại sách giáo khoa đã sử dụng để học sinh khóa sau tiếp tục dùng. Việc hình thành hệ thống tủ sách dùng chung được xem là giải pháp trước mắt, giúp tận dụng sách còn sử dụng tốt, giảm nhu cầu mua mới và hỗ trợ học sinh chưa kịp hoàn thiện bộ sách.

Trong thời gian cận kề năm học mới, việc các nhà xuất bản tăng tốc cung ứng được kỳ vọng từng bước giải tỏa tình trạng khan hiếm tại các điểm bán. Song song với đó, các phương án hỗ trợ kinh phí và xây dựng tủ sách dùng chung sẽ tạo thêm nguồn lực để học sinh, nhất là những em chưa kịp mua đủ sách không bị ảnh hưởng khi bước vào năm học.

Với nhu cầu đang tập trung cao trong thời gian ngắn, việc điều tiết nguồn cung, phân phối theo nhu cầu thực tế và chủ động các phương án bổ trợ được xem là những yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm mỗi học sinh có đủ sách giáo khoa ngay từ ngày đầu năm học 2026-2027.