Sau 96 năm đồng hành cùng sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, công tác tuyên giáo đang đứng trước yêu cầu mới là không chỉ truyền đạt chủ trương, định hướng tư tưởng mà phải chủ động quản trị niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển, tạo đồng thuận để hiện thực hóa các mục tiêu 100 năm của đất nước. Đó vừa là sự kế thừa truyền thống, vừa là đòi hỏi của thời đại số và kỷ nguyên phát triển mới.

Ngày 1/8/1930, khi Ban Cổ động và Tuyên truyền của Đảng phát hành tài liệu “Ngày quốc tế đỏ, mồng một tháng Tám”, ít ai có thể hình dung từ dấu mốc ấy sẽ hình thành một ngành công tác gắn bó suốt chiều dài lịch sử cách mạng Việt Nam. Từ những tờ truyền đơn bí mật cổ vũ quần chúng đứng lên đấu tranh giành độc lập đến việc đưa những nghị quyết lớn của Đảng vào cuộc sống hôm nay, công tác tuyên giáo luôn đi trước mở đường, thống nhất nhận thức, củng cố ý chí và khơi dậy sức mạnh của nhân dân.

96 năm là một chặng đường vẻ vang. Nhưng truyền thống chỉ thực sự quý báu khi được kế thừa và đổi mới để đáp ứng và hoàn thành nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng.

Năm 2025 là dấu mốc đặc biệt khi Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban Dân vận Trung ương được hợp nhất. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức, mà còn là sự gắn kết giữa công tác tư tưởng với công tác vận động quần chúng, giữa tuyên truyền với tổ chức thực hiện, giữa ý Đảng và lòng dân.

Sau hơn một năm vận hành, trên cơ sở tổng kết thực tiễn và yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV thống nhất chủ trương chuyển chức năng tham mưu về công tác dân vận sang Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, đồng thời đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương thành Ban Tuyên giáo Trung ương. Sự điều chỉnh này tiếp tục thể hiện tư duy đổi mới của Đảng trong xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Dù tổ chức có điều chỉnh, song yêu cầu đối với công tác tuyên giáo không hề thay đổi, trái lại, ngày càng cao hơn.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với những mục tiêu rất lớn hướng tới 2 mốc 100 năm. Nhiều chủ trương, quyết sách chiến lược được ban hành, việc hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế được triển khai với yêu cầu rất cao, tiến độ rất khẩn trương. Trong khi đó, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội làm cho thông tin xuất hiện từng giờ, lan truyền từng phút.

Thực tiễn ấy đòi hỏi công tác tuyên giáo phải đổi mới mạnh mẽ hơn. Không chỉ thông tin chủ trương, chính sách mà còn phải giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõ vì sao phải làm, mục tiêu là gì và hiệu quả mang lại ra sao để cùng tham gia thực hiện.

Muốn vậy, công tác tuyên giáo phải đi trước một bước trong nắm bắt thực tiễn, dự báo tình hình, định hướng dư luận và củng cố niềm tin xã hội. Và hiệu quả phải được nhìn nhận ở mức độ nhận thức của nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và đồng thuận với chủ trương của Đảng, nhất là trong bối cảnh thông tin lan truyền rất nhanh trên không gian mạng, việc chậm thông tin sẽ tạo khoảng trống cho tin giả, tin xấu độc và các luận điệu chống phá, xuyên tạc.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cũng đã nhấn mạnh: “Khi nhân dân thấu hiểu, tin tưởng, đồng thuận với chủ trương của Đảng, tạo sự thống nhất giữa ý Đảng và lòng dân sẽ hình thành sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước, hướng tới mốc 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước”.

Tinh thần ấy đang được cụ thể hoá trong thực tiễn công tác tuyên truyền thời gian qua. Minh chứng rõ nét là tuyên truyền Đại hội XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp, tuyên truyền Hội nghị Trung ương 2, Hội nghị Trung ương 3 được các cấp triển khai đồng bộ trên cả nước với nhiều cách làm mới. Thay vì chủ yếu phản ánh hoạt động, nhiều cơ quan báo chí đã tăng cường phân tích, lý giải, làm nổi bật thông điệp cốt lõi.

Trang thông tin “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV” của Báo Nhân Dân đạt hàng triệu lượt xem mỗi ngày. Thông tấn xã Việt Nam phát hành chuyên trang 6 ngôn ngữ, xây dựng mục “dành cho báo chí” để cung cấp thông tin, hình ảnh về Đại hội cho 238 cơ quan báo chí đăng ký với hơn 11.000 lượt khai thác. Đài Truyền hình Việt Nam duy trì 50 tin, phóng sự/tuần trên bản tin 19 giờ và Chào buổi sáng; phát sóng 16 chương trình tọa đàm chuyên sâu trong 3 tháng; bản tin “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” tiếp cận khoảng 3 triệu người.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy cần tiếp tục đổi mới khi còn tình trạng đưa tin nặng về hội họp, sự kiện, mà chưa làm rõ ý nghĩa, tác động chính sách với đời sống. Đây là điểm cần tiếp tục khắc phục để nghị quyết của Đảng thực sự đi vào cuộc sống.

Hôm nay, công tác tuyên giáo không chỉ còn làm nhiệm vụ thống nhất nhận thức mà phải góp phần giữ vững niềm tin xã hội. Và niềm tin ấy phải đến từ kết quả thực hiện chủ trương, hiệu quả điều hành, sự nêu gương của cán bộ, đảng viên và những chuyển biến mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận trong cuộc sống hằng ngày.

Bởi vậy, yêu cầu chuyển từ quản lý thông tin sang chủ động quản trị niềm tin xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Quản trị niềm tin không phải là kiểm soát mọi luồng thông tin, mà phải để thông tin chính thống đến với bạn đọc, đến với nhân dân sớm, đầy đủ và chính xác; kịp thời giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra và phát hiện sớm những biểu hiện suy giảm niềm tin để tham mưu ngay từ cơ sở.

Trong nhiệm vụ ấy, báo chí giữ vai trò hết sức quan trọng. Báo chí vừa là cầu nối đưa chủ trương của Đảng đến với nhân dân, vừa phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân để các cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Tại cuộc làm việc với các cơ quan báo chí vào cuối tháng 7, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đánh giá báo chí đã bám sát công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, không chỉ thông tin kịp thời mà còn tham gia phân tích, phản biện chính sách, góp phần khơi dậy niềm tin xã hội cùng khát vọng cống hiến. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc đẩy mạnh hoàn thiện pháp luật, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp đã được báo chí bám sát, truyền thông nhanh, kịp thời, giúp người dân, doanh nghiệp nhận thấy rõ những chuyển biến trong thực tiễn.

Con đường phía trước còn rất nhiều việc lớn: Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống, thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển; xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc… Mỗi nhiệm vụ đều cần nguồn lực rất lớn về vốn, khoa học, công nghệ và con người, nhưng trước hết, cần sự đồng thuận của xã hội.

96 năm trước, từ những tài liệu nhỏ bí mật truyền tay, công tác tuyên giáo đã góp phần nhóm lên ngọn lửa cách mạng. Hôm nay, trong kỷ nguyên số, trận địa tư tưởng đã rộng hơn, phương thức tuyên truyền cũng khác trước nhưng mục tiêu không hề thay đổi. Đó là củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, tăng cường sự đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước. Giữ vững niềm tin ấy chính là giữ vững sức mạnh dân tộc để đất nước vững bước trên con đường hiện thực các mục tiêu phát triển đến năm 2030, 2045 và những chặng đường tiếp theo.