Làn sóng “thay máu”

Theo kênh Al Jazeera, việc Bộ trưởng Lục quân Mỹ Daniel Driscoll từ chức là diễn biến mới nhất trong làn sóng thay đổi nhân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc dưới thời Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu và định hướng hiện đại hóa quân đội Mỹ.

Đầu tuần này, Daniel Driscoll, Bộ trưởng Lục quân Mỹ, từ chức sau khi được cho là tìm cách trực tiếp trao đổi với Tổng thống Donald Trump về tác động của những thay đổi nhân sự trong quân đội đối với năng lực sẵn sàng chiến đấu.

Ông Driscoll, từng là bạn học trường luật với Phó Tổng thống JD Vance, được bổ nhiệm hồi tháng 2/2026 và giữ vị trí dân sự cấp cao nhất trong Lục quân, chỉ đứng sau Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Ông được đánh giá đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch chuyển đổi Lục quân để thích ứng với chiến tranh hiện đại, trong đó thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa ngày càng giữ vai trò lớn hơn.

Việc ông rời chức vụ là trường hợp mới nhất trong hàng loạt quan chức cấp cao bị sa thải hoặc buộc phải từ chức dưới thời Bọ trưởng Hegseth, bao gồm nhiều tướng lĩnh ba, bốn sao và thành viên Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Trong số này có nhiều lãnh đạo là phụ nữ và người da màu, những nhóm mà chính quyền Trump cho rằng từng được thăng tiến không công bằng dưới các chương trình "đa dạng, công bằng và hòa nhập" (DEI).

Kelly Grieco, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, cho rằng Tổng thống có quyền thay đổi các quan chức cấp cao. Tuy nhiên, số lượng lớn người bị sa thải hoặc bị ngăn thăng chức đang đặt ra câu hỏi liệu các cấp lãnh đạo cao nhất của quân đội có bị "làm rỗng" hay không.

"Tư tưởng thức tỉnh"

Ông Hegseth, cựu sĩ quan bộ binh thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia và cựu nhân vật truyền hình Fox News, từ lâu chỉ trích những thay đổi trong quân đội mà ông cho rằng làm suy yếu lực lượng, đặc biệt các chính sách thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ và người LGBTQ.

Jennifer Kavanagh, chuyên gia tại Ưu tiên quốc phòng, cho biết ông Hegseth tập trung vào việc tăng "khả năng sát thương" của quân đội và loại bỏ điều ông gọi là tư tưởng "thức tỉnh" tại Lầu Năm Góc.

Dưới thời ông, chính quyền Trump bắt đầu sử dụng tên gọi "Bộ Chiến tranh" thay cho "Bộ Quốc phòng", đồng thời thu hẹp hoặc xóa bỏ một số hoạt động tưởng niệm, ghi nhận phụ nữ và các nhóm thiểu số từng có đóng góp quan trọng trong quân đội.

Hồi tháng 7, Bộ trưởng Hegseth còn thông báo quân đội sẽ xét nghiệm testosterone hằng năm đối với quân nhân từ 30 tuổi trở lên, nhằm bảo đảm họ có nền tảng thể chất cần thiết để duy trì khả năng chiến đấu. Đây là một phần trong chương trình cải tổ thể lực và năng lực chiến đấu mà ông đang thúc đẩy.

Lo ngại về hệ quả lâu dài

Nhiều tướng lĩnh cấp cao đã rời quân đội kể từ khi ông Hegseth nhậm chức. Tướng Charles Q. Brown Jr., từng là Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, bị sa thải hồi tháng 2/2025. Đô đốc Lisa Franchetti cũng bị thay thế trong cùng tháng. Tướng Randy A. George, Tham mưu trưởng Lục quân, bị sa thải hồi tháng 4/2026, trong khi Tướng David Allvin, Tham mưu trưởng Không quân, nghỉ hưu sớm.

Một số quan chức dân sự và tình báo cấp cao cũng rời vị trí. Trong đó có Bộ trưởng Hải quân John Phelan và Trung tướng Jeffrey Kruse, Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ.

Thượng nghị sĩ Jack Reed cho rằng ông Hegseth đang tạo ra một văn hóa trong đó bất đồng bị trừng phạt còn năng lực bị đặt sau lòng trung thành cá nhân.

Các chuyên gia cảnh báo tình trạng này có thể ảnh hưởng tới tinh thần của quân nhân, đặc biệt khi những người ở cấp thấp hơn chứng kiến hàng loạt lãnh đạo bị loại khỏi vị trí. Họ có thể đặt câu hỏi về triển vọng sự nghiệp lâu dài trong một tổ chức mà vị trí lãnh đạo dường như đang thay đổi mạnh theo định hướng chính trị.

Bên cạnh vấn đề nhân sự, sự thay đổi liên tục ở cấp cao còn có thể ảnh hưởng đến chiến lược quân sự dài hạn. Cuộc chiến tại Iran cho thấy UAV và tên lửa ngày càng quan trọng trong xung đột hiện đại. Những kế hoạch chuyển đổi lực lượng vì thế cần được duy trì ổn định trong nhiều năm.

Bà Kavanagh cho rằng các tham mưu trưởng và bộ trưởng quân chủng có nhiệm vụ tập trung vào hiện đại hóa lực lượng và những vấn đề chiến lược dài hạn. Tuy nhiên, "mỗi khi có một lãnh đạo mới, họ có thể bước vào với một tầm nhìn mới".

Nếu biến động nhân sự tại Lầu Năm Góc tiếp diễn, tác động lâu dài có thể không chỉ nằm ở cơ cấu chỉ huy mà còn ảnh hưởng đến tính liên tục trong hoạch định chiến lược, niềm tin của quân nhân và khả năng chuẩn bị của quân đội Mỹ trước những cuộc xung đột trong tương lai.