Theo tờ Guardian, Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 23/3 cáo buộc Nga đang lên kế hoạch mở 4 trạm điều khiển thiết bị bay không người lái (UAV) tầm xa tại Belarus, đồng thời cảnh báo, Ukraine “sẽ có phản ứng đối với động thái này. Và chúng sẽ được cảm nhận rõ ràng".
Đơn vị rà phá bom mìn thuộc cảnh sát Ukraine tháo đầu đạn khỏi một máy bay không người lái cảm tử của Nga, tại một địa điểm không xác định ở Ukraine. Ảnh tư liệu: Cục Báo chí Cảnh sát Quốc gia Ukraine
Trong những tháng gần đây, ông Zelensky liên tục cảnh báo về việc Belarus ngày càng can dự sâu hơn vào cuộc xung đột Nga - Ukraine. Trong các phát biểu trên mạng xã hội X, ông cho biết đã chỉ đạo lãnh đạo các cơ quan liên quan thông báo cho các đối tác của Kiev về những kế hoạch này.
Phát biểu trong bài thông điệp video hàng đêm sau đó, ông Zelensky nói rằng trước đây, trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, sự hỗ trợ từ Belarus từng khiến thiệt hại do các cuộc tấn công của Nga gia tăng đáng kể, cho đến khi Ukraine có biện pháp đáp trả.
“Hiện chúng tôi có thông tin từ tình báo rằng Nga dự định tiếp tục sử dụng lãnh thổ Belarus và các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị chiếm đóng tạm thời để xây dựng các trạm điều khiển mặt đất cho máy bay không người lái tầm xa”, nhà lãnh đạo Ukraine nói.
Bộ Ngoại giao Belarus chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được yêu cầu bình luận về cáo buộc trên.
Tranh cãi về chia sẻ thông tin nhạy cảm cho Nga
Trong một diễn biến khác, Ủy ban điều hành của Liên minh châu Âu đã yêu cầu Hungary làm rõ thông tin sau khi xuất hiện các báo cáo cho rằng ngoại trưởng nước này đã chia sẻ thông tin nhạy cảm về các cuộc đàm phán nội bộ của EU cho phía Nga.
Hôm 21/3, tờ Washington Post (Mỹ) dẫn lời các quan chức an ninh châu Âu đương nhiệm và đã nghỉ hưu cho biết Peter Szijjártó thường xuyên gọi điện cho người đồng cấp Nga Sergey Lavrov trong thời gian nghỉ giữa các cuộc họp của EU để báo cáo trực tiếp nội dung thảo luận và đề xuất hướng hành động.
Ngày 23/3, người phát ngôn Ủy ban châu Âu, Anitta Hipper, nhấn mạnh rằng: “Mối quan hệ tin cậy giữa các quốc gia thành viên, cũng như giữa họ với các thể chế của EU, là yếu tố cốt lõi cho hoạt động của Liên minh. Chúng tôi kỳ vọng chính phủ Hungary sẽ đưa ra giải thích".
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán là một trong số ít lãnh đạo EU vẫn duy trì quan hệ gần gũi với Nga trong bối cảnh chiến tranh Ukraine. Báo cáo của truyền thông Mỹ đã gây ra làn sóng phản ứng mạnh tại Brussels, nơi nhiều quan chức vẫn tức giận vì Hungary tiếp tục chặn khoản vay 90 tỷ euro (104 tỷ USD) dành cho Ukraine tại hội nghị lãnh đạo EU tuần trước.
Ông Szijjártó đã bác bỏ thông tin trên, gọi đó là “tin giả” và “thuyết âm mưu vô nghĩa”. Tuy nhiên, Bộ trưởng phụ trách Các vấn đề châu Âu của Hungary, János Bóka, lại cho rằng việc ngoại trưởng nước này điện đàm với phía Nga là “hoàn toàn bình thường”.
Trong khi đó, Đức đã mô tả các cáo buộc này là “rất nghiêm trọng”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đức nhấn mạnh: “Các cuộc thảo luận trong EU, bao gồm giữa các ngoại trưởng, là thông tin mật. Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ vi phạm nào".
Tổng thống Zelensky cũng cho biết tình báo quân sự Ukraine có “bằng chứng không thể chối cãi” rằng Nga tiếp tục cung cấp thông tin tình báo cho Iran - một động thái có thể kéo dài cuộc chiến tại Trung Đông.
“Nga đang sử dụng năng lực tình báo tín hiệu và tình báo điện tử của mình, cũng như một phần dữ liệu thu được từ hợp tác với các đối tác tại Trung Đông”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X.
Trong bài phát biểu buổi tối 23/3, ông cho biết ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy Nga đang tiếp tục chuyển giao thông tin tình báo cho Iran.
“Đây rõ ràng là hoạt động mang tính phá hoại và cần phải chấm dứt, bởi nó chỉ dẫn tới sự bất ổn lớn hơn. Tất cả các quốc gia có trách nhiệm đều có lợi ích trong việc đảm bảo an ninh và ngăn chặn các vấn đề nghiêm trọng hơn", ông nói.
Về vấn đề này, tuần trước, Điện Kremlin đã bác bỏ một báo cáo của Tạp chí Wall Street cho rằng Nga chia sẻ hình ảnh vệ tinh và công nghệ thiết bị bay không người lái tiên tiến với Iran, gọi đó là “tin giả”.
Thúc đẩy dự án đầu tư của Quỹ tái thiết Ukraine
Trong khi đó, các quan chức cấp cao Mỹ đã tới Kiev trong tuần này để tham dự cuộc họp của Quỹ Đầu tư Tái thiết Mỹ–Ukraine, với kỳ vọng sớm thúc đẩy dự án đầu tư đầu tiên, theo các quan chức Mỹ và Ukraine.
Quỹ này được thành lập như một phần của thỏa thuận khoáng sản ký hồi tháng 4 và bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 12. Tập trung vào đầu tư vào khoáng sản quan trọng và các lĩnh vực chiến lược khác, quỹ dự kiến đạt quy mô 200 triệu USD vào cuối năm nay.
Các quan chức Ukraine hy vọng có thể công bố ba dự án đầu tư đầu tiên trong năm nay.
“Mục tiêu của chúng tôi là sớm đưa thỏa thuận đầu tiên lên ủy ban đầu tư để phê duyệt. Hiện tại, chúng tôi tin rằng tiến độ đang đi đúng hướng”, một quan chức Ukraine cho biết.
Quỹ này hướng tới tài trợ cho ba lĩnh vực ưu tiên trong năm nay: khoáng sản quan trọng, khai thác hydrocarbon và các công nghệ lưỡng dụng (có thể phục vụ cả dân sự và quân sự).
Nỗ lực chấm dứt xung đột bị lu mờ bởi chiến sự Iran
Tại Liên hợp quốc, Phó Tổng thư ký Rosemary DiCarlo cho biết khoảng 15.364 dân thường, trong đó có 775 trẻ em, đã thiệt mạng tại Ukraine kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào tháng 2/2022.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau khẳng định Washington vẫn cam kết làm việc với cả Nga và Ukraine để chấm dứt chiến tranh.
“Chúng tôi kêu gọi cả hai bên đàm phán một cách thiện chí, với tinh thần linh hoạt, sẵn sàng thỏa hiệp và có trách nhiệm bảo vệ sinh mạng người dân", ông Landau nói.
Các phái đoàn Mỹ và Ukraine gần đây đã tổ chức hai ngày đàm phán song phương tại Miami, bang Florida, nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm. Tuy nhiên, chiến sự nóng tại Iran đã làm lu mờ những nỗ lực này.