Các nhà chức trách Panama hôm 21/4 cho biết nhu cầu vận chuyển qua Kênh đào Panama đang gia tăng trong bối cảnh khủng hoảng tại Trung Đông và những căng thẳng địa chính trị toàn cầu.
Việc này kéo theo tình trạng một số tàu không có lịch đặt trước phải tham gia cơ chế đấu giá để giành quyền qua kênh, với mức giá có thể lên tới 4 triệu USD, cao gấp nhiều lần so với mức trung bình khoảng 130.000 USD trong điều kiện bình thường.
Con tàu di chuyển qua kênh đào Panama ở Panama. Ảnh: THX/TTXVN
Phóng viên TTXVN tại Mỹ Latinh dẫn thông tin từ Cơ quan quản lý kênh đào Panama (ACP) cho biết trong ngày 21/4 có 125 tàu đang chờ qua kênh, trong đó 105 tàu đã có lịch đặt trước và 20 tàu chưa có. Thông thường, khoảng 90 tàu có đặt chỗ trước sẽ neo đậu chờ đến lượt, song hiện nay con số này tăng lên do các quyết định điều chỉnh hành trình từ phía khách hàng trong bối cảnh thị trường biến động.
Cơ quan quản lý Kênh đào Panama (ACP) khẳng định tuyến hàng hải nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, phục vụ từ 3 - 6% thương mại toàn cầu đang đáp ứng nhu cầu gia tăng một cách an toàn, ổn định, ngay cả trong bối cảnh biến động thương mại quốc tế và căng thẳng địa chính trị.
Theo số liệu thống kê, trong nửa đầu năm tài khóa 2026, tổng số lượt tàu qua kênh đạt gần 6.290 lượt, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước. Lượng tàu trung bình đạt 34 lượt/ngày trong tháng 1/2026 và tăng lên 37 lượt/ngày trong tháng 3 vừa qua, với những ngày cao điểm vượt 40 lượt.
Trong giai đoạn này, một số lượng nhỏ tàu đã đến mà không có đặt chỗ trước do quyết định ngắn hạn từ phía khách hàng, và buộc phải tham gia đấu giá để giành quyền qua kênh.
Gần đây, một tàu chở khí hóa lỏng (GLP) đã trả 4 triệu USD trong một phiên đấu giá, trong khi hai tàu chở dầu Aframax trả 3 triệu USD mỗi tàu. Đây là mức cao vượt xa mức trung bình khoảng 130.000 USD mỗi lượt trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 2.
Cơ quan quản lý Kênh đào Panama nhấn mạnh các mức giá này phản ánh những biến động tạm thời của thị trường, không phải biểu phí cố định của kênh đào. Giá đấu giá phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ cấp bách, ưu tiên thương mại của từng khách hàng, cũng như cung - cầu toàn cầu, chi phí vận tải và giá nhiên liệu. Trong nhiều trường hợp, yếu tố thời gian đối với hàng hóa năng lượng theo hợp đồng giao nhận có thể khiến giá trị đấu giá vượt xa chi phí thực tế.
Trong năm tài khóa 2025, doanh thu của kênh đào đạt hơn 5,70 tỷ USD, tăng 14,4% so với năm trước, với tổng số lượt tàu đạt trên 13.400 lượt. Mỹ hiện là khách hàng lớn nhất của kênh đào Panama, chiếm khoảng 70% lượng hàng hóa qua tuyến này, tiếp theo là Trung Quốc và Nhật Bản.
Kênh đào Panama dài 82 km hiện kết nối 180 tuyến hàng hải và 1.920 cảng thuộc 170 quốc gia trên thế giới.