Giáo sư Nghiêm Đức Long - Giám đốc Trung tâm Môi trường và Nước thuộc Đại học Công nghệ Sydney (UTS), Chủ tịch Hội Trí thức và Chuyên gia Việt Nam tại Australia (VASEA) - là một trong những gương mặt tiêu biểu trong số này.

Sinh ra tại Việt Nam, ông theo đuổi lĩnh vực môi trường nước với trăn trở về an ninh nguồn nước - yếu tố sống còn đối với phát triển bền vững. Sau khi tốt nghiệp kỹ sư môi trường hạng ưu tại Đại học New South Wales (2002) và hoàn thành Tiến sĩ tại Đại học Wollongong (2005), ông từng bước khẳng định vị thế trong giới học thuật quốc tế, từ giảng viên đến giáo sư ngành Công nghệ Môi trường, đồng thời là giáo sư thỉnh giảng tại Mỹ và Đức.

Từ năm 2018, ông giữ cương vị Giám đốc Trung tâm Công nghệ Nước và Môi trường thuộc UTS. Trung tâm hiện quy tụ hơn 20 nhà khoa học và khoảng 80 nghiên cứu sinh tiến sĩ, tập trung vào các lĩnh vực như hạ tầng cấp thoát nước, công nghệ màng, sinh học - vi sinh môi trường và năng lượng sinh học. Hướng nghiên cứu nổi bật của Giáo sư Nghiêm Đức Long là kết nối nước - năng lượng - môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu và khan hiếm tài nguyên. Ông đã công bố hơn 400 bài báo quốc tế, có chỉ số ảnh hưởng cao và liên tục được xếp trong nhóm các nhà khoa học có tầm ảnh hưởng toàn cầu theo xếp hạng của Đại học Stanford từ năm 2020. Nhiều công trình của ông đã được các doanh nghiệp lớn tại Australia ứng dụng, đặc biệt trong xử lý nước thải, thu hồi carbon và loại bỏ các hợp chất ô nhiễm bền vững như PFAS trong nước ngầm.

Không chỉ hoạt động trong nghiên cứu, Giáo sư Nghiêm Đức Long còn tham gia tư vấn chính sách. Tháng 11/2025, ông được mời đóng góp ý kiến chuyên môn cho Ủy ban Quốc hội bang New South Wales về tác động của đạo luật nước mới đối với lưu vực sông Murray - Darling. Đồng thời, thông qua cơ chế hợp tác của Australian Water Partnership, ông cũng tham gia góp ý cho quá trình xây dựng Luật Nước của Việt Nam.

Song song với sự nghiệp học thuật, trên cương vị Chủ tịch VASEA, Giáo sư Nghiêm Đức Long tích cực thúc đẩy kết nối cộng đồng trí thức người Việt tại Australia với trong nước. Ông cho rằng kiều bào là “cửa sổ hai chiều”, vừa giúp Việt Nam tiếp cận chuẩn mực, công nghệ và mô hình quản trị tiên tiến của thế giới, vừa quảng bá những thành tựu đổi mới của Việt Nam ra quốc tế.

Tinh thần hướng về quê hương của ông thể hiện rõ trong các hoạt động thiện nguyện. Năm 2025, VASEA đã hai lần phát động quyên góp hỗ trợ đồng bào trong nước chịu ảnh hưởng của thiên tai, huy động được khoảng 140.000 AUD (hơn 99.000 USD) chuyển về kịp thời. Theo ông, giá trị không chỉ nằm ở con số mà ở tinh thần tương thân tương ái của cộng đồng người Việt xa quê.

Sống trong xã hội đa văn hóa như Australia, ông luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ bản sắc dân tộc. Theo ông, cộng đồng người Việt cần “hòa nhập nhưng không hòa tan”, đặc biệt quan tâm đến thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra ở nước ngoài. Ông tích cực tham gia và hỗ trợ các hoạt động văn hóa, giáo dục tiếng Việt, coi đây là sợi dây gắn kết bền chặt nhất giữa kiều bào với Tổ quốc.

Với uy tín học thuật và vai trò kết nối cộng đồng, Giáo sư Nghiêm Đức Long nhiều lần tham gia các hoạt động đón tiếp đoàn lãnh đạo Việt Nam thăm Australia, đóng góp khuyến nghị về hợp tác khoa học - công nghệ giữa hai nước. Ông tin rằng mối quan hệ giữa quê hương và kiều bào là sự tương tác hai chiều: khi Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn, cộng đồng người Việt ở nước ngoài cũng vững vàng hơn, và ngược lại.

Nhìn lại hành trình gần 30 năm học tập và làm việc tại Australia, ông cho rằng thành công cá nhân luôn gắn liền với cội nguồn. Với thế hệ trí thức trẻ ở nước ngoài, ông nhắn nhủ: hãy làm tốt chuyên môn của mình, bởi chuyên môn vững vàng chính là nền tảng để đóng góp hiệu quả cho đất nước. Trong thời đại kết nối toàn cầu, khoảng cách địa lý không còn là rào cản; điều quan trọng là giữ được tiếng Việt và tình cảm với quê hương.

Câu chuyện của Giáo sư Nghiêm Đức Long là một lát cắt sinh động về cộng đồng người Việt tại Australia - năng động, hội nhập sâu rộng nhưng vẫn đau đáu hướng về đất mẹ. Những đóng góp bền bỉ ấy đang tạo nên nhịp cầu tri thức và nghĩa tình, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam lan tỏa trên trường quốc tế.