Các mục tiêu của khủng bố

Theo truyền thông Anh, ngày 11/9/2001, không tặc đã chiếm quyền kiểm soát các máy bay chở khách của Mỹ và lao vào hai tòa nhà chọc trời ở New York, khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

Bốn máy bay đang bay qua khu vực miền Đông nước Mỹ thì bị các nhóm không tặc chiếm quyền kiểm soát trong cùng buổi sáng.

Sau đó, máy bay bị biến thành những tên lửa khổng lồ có điều khiển để lao vào các tòa nhà mang tính biểu tượng ở New York và Washington, D.C.

Hai máy bay đâm vào hai tòa tháp của Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York, trong đó chiếc thứ hai đâm vào tòa tháp sau chiếc đầu tiên 17 phút.

Các tòa nhà bốc cháy, khiến những người ở các tầng trên bị mắc kẹt và cả thành phố chìm trong khói. Chưa đầy hai giờ sau, cả hai tòa tháp cao 110 tầng đều sụp đổ trong những đám mây bụi khổng lồ.

Máy bay thứ ba phá hủy mặt phía Tây của Lầu Năm Góc - trụ sở của quân đội Mỹ ngay bên ngoài thủ đô Washington, D.C.

Máy bay thứ tư rơi xuống một cánh đồng ở Pennsylvania sau khi các hành khách chống trả. Người ta cho rằng những kẻ không tặc định cho máy bay lao vào tòa nhà Quốc hội Mỹ.

Số người thiệt mạng

Tổng cộng 2.977 người, không tính 19 kẻ không tặc, đã thiệt mạng, phần lớn ở New York.

Trong số đó là toàn bộ 246 hành khách và thành viên phi hành đoàn trên 4 máy bay bị không tặc kiểm soát.

Tại hai tòa tháp, 2.606 người thiệt mạng tại thời điểm xảy ra vụ tấn công hoặc chết sau đó do những vết thương trong vụ tấn công.

Tại Lầu Năm Góc, 125 người thiệt mạng.

Nạn nhân nhỏ tuổi nhất là bé Christine Lee Hanson mới 2 tuổi, còn người cao tuổi nhất là ông Robert Norton, 82 tuổi, đều là hành khách trên các máy bay.

Khi máy bay đầu tiên đâm vào tòa tháp đầu tiên, ước tính có 17.400 người đang ở bên trong hai tòa tháp. Không ai sống sót ở phía trên khu vực bị máy bay đâm tại tòa tháp Bắc, nhưng 18 người đã thoát được khỏi các tầng phía trên khu vực bị máy bay đâm tại tòa tháp Nam.

Công dân của 77 quốc gia nằm trong số những người thiệt mạng. Thành phố New York mất 441 nhân viên ứng cứu.

Hàng nghìn người bị thương hoặc sau đó mắc các bệnh liên quan đến các vụ tấn công, trong đó có những lính cứu hỏa từng làm việc tại khu vực đống đổ nát chứa chất độc hại.

Các vấn đề sức khỏe liên quan đến bụi và khói từ vụ sụp đổ các tòa tháp sau đó đã cướp đi sinh mạng của số người cao gấp hơn 3 lần số người thiệt mạng trong các vụ tấn công.

Những kẻ tấn công

Mạng lưới cực đoan Hồi giáo có tên al Qaeda đã lên kế hoạch cho các vụ tấn công từ Afghanistan.

Do Osama bin Laden lãnh đạo, al Qaeda cáo buộc Mỹ và các đồng minh phải chịu trách nhiệm về những cuộc xung đột ở thế giới Hồi giáo.

Khalid Sheikh Mohammad là người xây dựng kế hoạch và giúp tuyển các phi công, một số người trong đó đã được đào tạo tại Mỹ.

19 người đã thực hiện các vụ không tặc, hoạt động theo ba nhóm gồm 5 người và một nhóm 4 người (trên máy bay rơi xuống Pennsylvania).

15 kẻ không tặc là công dân Saudi Arabia, giống bin Laden. Hai người là công dân Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), một người đến từ Ai Cập và một người đến từ Liban.

Phản ứng của Mỹ

Chưa đầy một tháng sau các vụ tấn công, Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush đã chỉ đạo đưa quân vào Afghanistan với sự hỗ trợ của một liên minh quốc tế nhằm tiêu diệt al Qaeda và truy lùng bin Laden.

Tuy nhiên, phải đến năm 2011, quân đội Mỹ mới xác định được nơi ẩn náu và tiêu diệt bin Laden tại Pakistan.

Khalid Sheikh Mohammad đã bị bắt giữ 8 năm trước đó, tức là vào năm 2003 tại Pakistan.

Al Qaeda vẫn tồn tại. Tổ chức này mạnh nhất ở khu vực châu Phi hạ Sahara, nhưng hiện vẫn có thành viên ở Afghanistan.

Quân đội Mỹ rút khỏi Afghanistan vào năm 2022 sau gần 20 năm, làm dấy lên lo ngại trong nhiều người rằng mạng lưới Hồi giáo cực đoan này có thể trỗi dậy trở lại.

Số phận của Khalid Sheikh Mohammed

Sinh ra tại Kuwait, Khalid Sheikh Mohammed học ngành kỹ thuật tại Mỹ trước khi tham chiến ở Afghanistan vào những năm 1980.

Người này đã bị Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) truy nã trước vụ 11/9 do liên quan đến các vụ đánh bom và âm mưu tấn công khác.

Sau khi bị bắt năm 2003, Mohammed đã trải qua ba năm tại các nhà tù bí mật của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), nơi ông ta bị thẩm vấn tàn bạo.

Cuối cùng, người này được đưa đến căn cứ hải quân Mỹ ở Vịnh Guantanamo ở Cuba và vẫn bị giam giữ tại đây.

Một tòa án quân sự tại căn cứ này đã xem xét việc xét xử Mohammed về vai trò của hắn trong vụ 11/9 và cách thức tiến hành xét xử trong hơn một thập kỷ, trong bối cảnh có những lo ngại rằng cách đối xử với hắn khi bị Mỹ giam giữ có thể làm suy yếu các bằng chứng chống lại hắn.

Vào tháng 1/2025, Mohammed và hai bị cáo khác (Walid Muhammad Salih Mubarak Bin Attash và Mustafa Ahmed Adam al-Hawsawi) dự kiến nhận tội về vai trò trong các vụ tấn công. Đổi lại, những nhân vật này không phải chịu án tử hình và thay vào đó chấp hành án tù chung thân không được ân giảm.

Tuy nhiên, thỏa thuận nhận tội trên đã bị hủy bỏ vào tháng 7/2025 sau khi chính phủ Mỹ phản đối.

Phiên tòa xét xử Mohammed và 3 đồng phạm sẽ diễn ra vào tháng 6/2028.

Di sản của vụ 11/9

An ninh hàng không được siết chặt trên toàn thế giới trong những năm sau các vụ tấn công 11/9.

Tại Mỹ, Bộ An ninh Nội địa được thành lập nhằm ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố tiếp theo. Cơ quan An ninh Vận tải cũng được thành lập để tăng cường an ninh tại các sân bay và trên máy bay.

Phải mất hơn 8 tháng để dọn dẹp "Ground Zero" - khu vực nơi hai tòa tháp Trung tâm Thương mại Thế giới sụp đổ.

Một đài tưởng niệm và bảo tàng hiện được xây dựng tại địa điểm này, trong khi các tòa nhà cũng được dựng lại theo thiết kế mới.

Với chiều cao 541m, công trình trung tâm hoàn thiện mang tên One World Trade Center, hay còn gọi là "Tháp Tự do", cao hơn cả tòa tháp Bắc ban đầu (417m).

Công cuộc tái thiết Lầu Năm Góc mất chưa đầy một năm và các nhân viên trở lại làm việc tại văn phòng vào tháng 8/2002.