Trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Phòng bệnh, Bộ Y tế đã đưa nội dung bổ sung thêm một loại học bổng từ Quỹ Phòng bệnh vào, bên cạnh học bổng của nhà trường.

Về nội dung này, TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết: Điểm mới đáng chú ý của chính sách này là sinh viên theo học các ngành y tế dự phòng, y tế công cộng, dịch tễ học, dinh dưỡng sẽ không chỉ nhận học bổng từ nhà trường như hiện nay mà còn có thêm một suất học bổng hỗ trợ, khuyến khích từ chính sách mới. Sinh viên có kết quả học tập từ loại khá trở lên và không vi phạm kỷ luật sẽ đủ điều kiện nhận hỗ trợ. Mức học bổng khuyến khích này được tính toán tương đương với học bổng loại khá hiện hành tại các trường, có thể dao động khoảng vài triệu đồng mỗi tháng. 

Theo ông Hoàng Minh Đức, đây là giải pháp nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực kéo dài nhiều năm qua, nhất là lĩnh vực y tế dự phòng; đặc biệt sau đại dịch khi vai trò của y tế dự phòng ngày càng được khẳng định.

Chính sách này cũng phân định rõ giữa các bậc đào tạo: Đối với sinh viên đại học, hỗ trợ ở mức học bổng khuyến khích; với học viên sau đại học như thạc sĩ, tiến sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa thuộc lĩnh vực y tế dự phòng, Nhà nước sẽ hỗ trợ toàn diện bao gồm học phí, học bổng và sinh hoạt phí nhằm ưu tiên phát triển đội ngũ chuyên gia có trình độ cao lực lượng nòng cốt trong công tác phòng chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Đặc biệt, các chính sách cũng ưu tiên cho tuyến cơ sở. Cụ thể, chính sách học bổng với học viên đang công tác tại y tế cơ sở, vùng khó khăn tiếp tục được duy trì. Với những người làm việc tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi sẽ được hưởng mức học bổng lên tới 80% hoặc 100% mức lương cơ sở mỗi tháng, tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội của địa bàn.

Về vấn đề nguồn kinh phí thực hiện, theo ông Hoàng Minh Đức, Luật không quy định trực tiếp ngân sách nhà nước cho khoản học bổng này, vì vậy, Bộ Y tế đang đề xuất sử dụng Quỹ Phòng bệnh làm nguồn tài chính để triển khai. Đây được xem là hướng đi linh hoạt, vừa đảm bảo tính khả thi, vừa không tạo áp lực lớn lên ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc vận hành Quỹ cũng cần được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo ổn định lâu dài.

Bên cạnh chính sách hỗ trợ, Bộ Y tế cũng đề xuất cơ chế ràng buộc trách nhiệm đối với người học. Theo đó, những trường hợp được cử đi đào tạo bằng ngân sách nhà nước, đặc biệt ở bậc sau đại học, sẽ phải cam kết làm việc trong hệ thống y tế công lập sau khi tốt nghiệp, nếu không thực hiện, sẽ phải hoàn trả kinh phí đã được hỗ trợ. Quy định này nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư của Nhà nước, đồng thời tránh tình trạng "chảy máu chất xám" sau đào tạo.