Theo các chuyên gia y tế, dây thần kinh số 7 là một trong 12 đôi dây thần kinh sọ, giữ vai trò chi phối vận động các cơ vùng mặt như trán, mắt, miệng; đồng thời tham gia vào hoạt động của tuyến lệ, tuyến nước bọt và cảm giác vị giác. Khi dây thần kinh này bị tổn thương, các cơ mặt không nhận được tín hiệu điều khiển từ não, dẫn đến tình trạng liệt hoặc yếu cơ mặt một bên.

Trong y học cổ truyền, liệt dây thần kinh số 7 được xếp vào nhóm bệnh lý do phong hàn xâm nhập, phong nhiệt phạm kinh lạc hoặc khí trệ huyết ứ. Các yếu tố này khiến kinh lạc vùng mặt bị bế tắc, khí huyết lưu thông kém, các cơ không được nuôi dưỡng đầy đủ, từ đó gây ra hiện tượng méo miệng, lệch mặt.

ThS.BS. Nguyễn Hoàng Ánh Hồng, Bệnh viện Gia An 115 cho biết, nguyên nhân gây liệt dây thần kinh số 7 khá đa dạng. Trong đó, yếu tố nhiễm lạnh đóng vai trò quan trọng trong không ít trường hợp liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Theo bác sĩ, khi vùng đầu, mặt hoặc cổ bị nhiễm lạnh đột ngột hoặc kéo dài, các mạch máu nuôi dây thần kinh có thể co thắt, làm giảm tưới máu, gây phù nề và chèn ép dây thần kinh.

Bệnh thường gặp vào mùa đông ở miền Bắc, khi nhiệt độ thấp, gió lạnh kéo dài và độ ẩm cao. Còn tại miền Nam, bệnh vẫn có thể xuất hiện do các yếu tố sinh hoạt hằng ngày như ngồi phòng máy lạnh quá lạnh, để quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ, hoặc tắm nước nóng rồi đột ngột ra môi trường mát lạnh.

Ngoài nhiễm lạnh, một số nguyên nhân khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như nhiễm virus, đặc biệt là virus Herpes simplex hoặc Varicella-zoster; viêm tai giữa; chấn thương vùng đầu - mặt - răng hàm; u vùng đầu mặt chèn ép dây thần kinh; các rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp.

Do dây thần kinh số 7 chi phối vận động cơ mặt, khi bị tổn thương, người bệnh thường có biểu hiện méo mặt, lệch miệng khi cười nói, trán mất nếp nhăn, mắt nhắm không kín, ăn uống khó khăn do thức ăn rơi vãi. Ở giai đoạn sớm, các triệu chứng có thể nhẹ và dễ bị bỏ qua, khiến người bệnh chậm trễ trong việc thăm khám.

Theo các bác sĩ, 72 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng được xem là “thời gian vàng” trong điều trị liệt dây thần kinh số 7. Việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quan trọng, giúp tăng khả năng hồi phục hoàn toàn và hạn chế nguy cơ để lại di chứng.

Tại Bệnh viện Gia An 115, điều trị liệt dây thần kinh số 7 được triển khai theo hướng kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại. Các phương pháp như châm cứu, xoa bóp - bấm huyệt, kết hợp với điều trị nội khoa và phục hồi chức năng được áp dụng tùy theo tình trạng cụ thể của người bệnh.

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Ánh Hồng cho biết, liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên không phải là bệnh lý nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên nếu chủ quan hoặc điều trị muộn, người bệnh có thể đối mặt với các di chứng kéo dài như méo mặt, co giật cơ mặt, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, giao tiếp và tâm lý. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở khuôn mặt, người dân cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.