Chính phủ Nhật Bản đang lên kế hoạch mở rộng việc chỉ định các cơ sở ngầm làm nơi trú ẩn khẩn cấp tạm thời nhằm bảo vệ người dân trong trường hợp xảy ra các cuộc tấn công vũ trang, trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp.
Các cửa hàng tại trung tâm mua sắm ngầm gần ga JR Nagoya đóng cửa vào sáng sớm. Ảnh: Japan Today
Theo tờ The Japan Times, Tokyo sẽ tăng cường tận dụng tối đa các không gian ngầm, vốn được đánh giá có mức độ an toàn cao hơn so với các công trình trên mặt đất, để nâng cao năng lực bảo vệ dân thường. Thông tin cho biết, chính phủ coi đây là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm củng cố hệ thống phòng vệ dân sự.
Tính đến tháng 4/2025, Nhật Bản đã chỉ định khoảng 61.000 cơ sở trên toàn quốc làm nơi trú ẩn khẩn cấp theo luật bảo vệ dân sự, với sức chứa tương đương 155,2% dân số. Tuy nhiên, trong số này chỉ có khoảng 4.000 cơ sở là không gian ngầm, chiếm vỏn vẹn 5,5% tổng sức chứa, cho thấy dư địa lớn để mở rộng loại hình trú ẩn này.
Hiện khoảng 90% các địa điểm trú ẩn được chỉ định là cơ sở công cộng. Để gia tăng số lượng hầm trú ẩn ngầm, chính phủ Nhật Bản dự kiến khuyến khích khu vực tư nhân tham gia bằng cách thiết lập các cơ chế khen thưởng, qua đó vận động các chủ sở hữu trung tâm thương mại ngầm và bãi đỗ xe hợp tác.
Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp nhanh chóng mở rộng mạng lưới trú ẩn, đặc biệt tại các đô thị lớn, nơi mật độ dân cư và người đi làm ban ngày rất cao.
Tại các khu vực đô thị, mục tiêu được đặt ra là đảm bảo hệ thống trú ẩn có thể đáp ứng 100% dân số ban ngày, bao gồm cả người lao động và người di chuyển từ các khu vực khác đến làm việc. Đây là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo khả năng ứng phó hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp xảy ra bất ngờ.
Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng số lượng, chính phủ Nhật Bản cũng lên kế hoạch nâng cấp chức năng của các cơ sở này để người dân có thể lưu trú trong nhiều ngày nếu lệnh sơ tán kéo dài.
Ngoài các kịch bản tấn công vũ trang, các hầm trú ẩn tạm thời cũng sẽ được sử dụng trong trường hợp thiên tai, đặc biệt để hỗ trợ những người gặp khó khăn khi di chuyển về nhà.
Song song đó, chính phủ Nhật Bản dự kiến tiến hành các nghiên cứu chuyên sâu, bao gồm tham khảo kinh nghiệm quốc tế, nhằm xây dựng phương án ứng phó với các mối đe dọa nghiêm trọng hơn như tấn công hạt nhân.
Việc mở rộng và nâng cấp hệ thống hầm trú ẩn được xem là bước đi chiến lược của Nhật Bản trong việc tăng cường khả năng bảo vệ dân thường trước các rủi ro an ninh và thiên tai ngày càng đa dạng, phức tạp.