Năm đầu tiên được phân cấp nguồn vốn đầu tư công đối với cấp xã, vấn đề bồi thường, giải phóng mặt bằng, chính sách về đất đai, thiếu quyết liệt của cán bộ… là những nguyên nhân khiến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ở cấp xã trên địa bàn thành phố Đồng Nai còn chậm.
Ảnh minh họa: Đậu Tất Thành/TTXVN
UBND thành phố Đồng Nai cho biết, tính đến ngày 30/6/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công toàn thành phố đạt 41,49%, tương đương 10.744 tỷ đồng, cao hơn mức bình quân cả nước (35,5%).
Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân cấp thành phố đạt 9.197 trên tổng số 17.750 tỷ đồng, đạt tỷ lệ giải ngân 51,81% kế hoạch. Trong khi đó, ở cấp xã chỉ giải ngân 1.348 trên tổng số 6.373 tỷ đồng vốn được giao, tương đương mức giải ngân đạt tỷ lệ 21,2% kế hoạch.
UBND thành phố Đồng Nai cho biết, tính theo nguồn vốn phân cấp cho các xã, phường, đến 30/6/2026 có 35 xã, phường giải ngân trên 50%; 7 xã, phường giải ngân từ 40,8-50%; có 8 xã, phường giải ngân từ 30-40%; có 7 xã, phường giải ngân từ 20-30%; có 38 xã, phường giải ngân dưới 20%.
UBND thành phố Đồng Nai cho rằng tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm 2026 toàn thành phố chưa cao do quá trình thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư chưa tốt, dẫn đến còn phải điều chỉnh trong quá trình triển khai thực hiện dự án; một vài dự án còn vướng mắc trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để tạo đất sạch thực hiện dự án; do tình hình thế giới bất ổn, biến động giá dầu tăng cao ảnh hưởng đến giá vật liệu nhựa đường tăng cao, gây khó khăn cho các nhà thầu trong việc cân đối chi phí và đẩy nhanh tiến độ thi công; một số chủ đầu tư còn chậm trong công tác đấu thầu, lựa chọn nhà thầu thi công, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.
Đối với nguồn vốn đầu tư công phân cấp cho cấp xã, phường thực hiện, theo lý giải của UBND thành phố Đồng Nai, do đây là năm đầu tiên phân cấp nguồn vốn cho cấp xã để giao chỉ tiêu kế hoạch vốn; việc hoàn chỉnh hồ sơ chủ trương đầu tư dự án đầu tư còn chậm nên có một số dự án chưa đủ điều kiện bố trí kế hoạch vốn và thực hiện giải ngân vốn đầu tư; các nhiệm vụ quản lý đầu tư công, đầu tư xây dựng chủ yếu do phòng kinh tế cấp xã tham mưu thực hiện, trong khi phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực khác và thiếu nhân sự có chuyên môn sâu.
Những nguyên nhân khác được UBND thành phố Đồng Nai nhận diện; trong đó cho rằng đây là năm đầu tiên vận hành mô hình quản lý hành chính mới sau sáp nhập. Bộ máy cán bộ cấp xã, phường, đặc biệt là các cán bộ kỹ thuật, địa chính còn lúng túng áp dụng các quy định mới của các quy định liên quan, còn lúng túng, dẫn đến công tác điều hành, quản lý đầu tư công còn chậm.
Bên cạnh đó, việc bồi thường, giải phóng mặt bằng, chính sách đất đai, bồi thường, hỗ trợ tái định cư có nhiều thay đổi trong giai đoạn chuyển tiếp áp dụng, còn phát sinh vướng mắc; công tác bố trí quỹ đất tái định cư tại một số địa phương chưa đáp ứng tiến độ, làm ảnh hưởng đến việc bàn giao mặt bằng triển khai dự án.
"Ngoài ra, công tác lãnh đạo, chỉ đạo tại một số địa phương chưa quyết liệt; công tác phối hợp giữa các đơn vị còn thiếu chặt chẽ; việc tuyên truyền, vận động người dân chưa hiệu quả; năng lực, kinh nghiệm của một số bộ phận làm bồi thường, giải phóng mặt bằng còn hạn chế; tinh thần trách nhiệm chưa cao, còn tâm lý e ngại, sợ sai", UBND thành phố Đồng Nai cho biết.
Để đảm bảo tiến độ giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm, UBND thành phố Đồng Nai giao Sở Tài chính là cơ quan tiếp nhận và tổng hợp tiến độ giải ngân, theo dõi hằng ngày, hằng tuần, từ đó kịp thời phát hiện địa phương nào bị nghẽn ở khâu nào để tham mưu UBND thành phố tháo gỡ; Sở Tài chính phối hợp với Sở Nội vụ, Trung tâm Phát triển quỹ đất kiểm tra công vụ trực tiếp khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các địa bàn trọng điểm còn chậm, mục tiêu là chấm dứt ngay tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Trên cơ sở kết quả giải ngân đến 30/6/2026 của các chủ đầu tư, UBND thành phố đã giao Sở Nội vụ rà soát, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị và người đứng đầu; xem xét xử lý trách nhiệm đối với các đơn vị chậm triển khai, không hoàn thành chỉ tiêu giải ngân được giao. Đồng thời, UBND thành phố Đồng Nai nhấn mạnh cần đề cao vai trò và gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương, chủ đầu tư với kết quả giải ngân; xác định kết quả giải ngân vốn đầu tư công là một tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu và tập thể, cá nhân liên quan.